Zwierki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

53°03'07"N 23°17'18"E

- błąd

38 m

WD

53°3'N, 23°19'E

- błąd

20493 m

Odległość

855 m

Zwierki
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

białostocki

Gmina

Zabłudów

Liczba ludności (2011)

234[1][2]

Strefa numeracyjna

85

Kod pocztowy

16-060[3]

Tablice rejestracyjne

BIA

SIMC

0044983[4]

Położenie na mapie gminy Zabłudów
Mapa konturowa gminy Zabłudów, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Zwierki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Zwierki”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Zwierki”
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa konturowa powiatu białostockiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Zwierki”
Ziemia53°03′07″N 23°17′18″E/53,051944 23,288333

Zwierkiwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów[4][5].

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Zabłudowie, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś założono w XVI w[6].

W XVIII w. we wsi istniała cerkiew prawosławna, ściśle związana z Monasterem Zaśnięcia Matki Bożej w Zabłudowie, który jako jeden z nielicznych nie przyjął postanowień unii brzeskiej (cerkiew zabłudowska po 1596 r., pozostała nadal ortodoksyjną)[7]. Spłonęła ona jednak doszczętnie w 1746 r[8].

W końcu XVIII wieku była to wieś magnacka hrabstwa zabłudowskiego położona w Wielkim Księstwie Litewskim, powiecie grodzieńskim, województwie trockim[9].

W 1915 roku większość mieszkańców Zwierek (głównie ludność prawosławna) została masowo ewakuowana przez władze carskie w głąb Rosji w ramach tzw. bieżeństwa. Powroty w rodzinne strony rozpoczęły się dopiero po 1918 roku. Z tułaczki po Rosji wróciło do wsi niespełna 75% jej dawnych mieszkańców[6][10].

W 1921 roku wieś liczyła 38 domów i 203 mieszkańców, w tym 104 prawosławnych i 99 katolików[11].

W 1923 roku powstała w Zwierkach komórka Komunistycznej Partii Za­chodniej Białorusi, która w konspiracji działała do 1938 roku, to jest do rozwiąza­nia tej partii[10].

W 1980 r. wieś Zwierki liczyła 195 mieszkańców zamieszkałych w 48 domach (z tego kilkanaście na koloniach). W owym czasie miejscowość posiadała charakter dwuwyznaniowy. Siedzibą parafii zarówno dla rzymskokatolickich jak i dla prawosławnych mieszkańców wsi był pobliski Zabłudów. Zwierki były również wówczas dwujęzyczne. Starsi mieszkańcy Zwierek w codziennej komunikacji posługiwali się gwarą języka białoruskiego, pozostali (młodzież i ludność rzymskokatolicka) porozumiewali się gwarą języka polskiego[6].

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Zwierki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wieś w 2011 roku zamieszkiwały 234 osoby[1][2].

Urodzeni w Zwierkach[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się prawosławny żeński monaster Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy (Zwierki 46) oraz przyklasztorna cerkiew św. Męczennika Gabriela.

W strukturach administracyjnych Cerkwi Prawosławnej w Polsce wieś podlega parafii pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w pobliskim Zabłudowie[12].

Cerkiew św. Męczennika Gabriela; w głębi budynki monasteru Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wieś Zwierki w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-11-04] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1616 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b c Stanisław Glinka: Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1980, s. 23 (47). [dostęp 2017-02-08].
  7. Józef Maroszek, Pięć wieków Ziemi Juchnowieckiej, Juchnowiec Kościelny 2013, s. 42,
  8. Marek Dorecki. Dziesięć lat w Białymstoku. „Przegląd Prawosławny”. 10 (208), październik 2002. Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. [dostęp 2017-02-08]. 
  9. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 96.
  10. a b Antoni Łukasz Leończuk, Wspomnienia budzą mnie po nocach... Okupacja sowiecka w Rejonie Zabłudowskim w latach 1931-1941 w relacjach i wspomnieniach, Białystok: Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, 2010, s. 43 [dostęp 2017-02-08].
  11. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 27 (18).
  12. Michał Bołtryk: Zapomniany Zabłudów. Przegląd Prawosławny, Nr 12/2007 (270), 2007. [dostęp 2016-06-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]