Zygmunt Czerny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Czerny
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1888
Lwów
Data i miejsce śmierci 18 lutego 1975
Kraków
Uczelnia/Instytut/Instytucja
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Zygmunt Bronisław Czerny (ur. 24 lipca 1888 we Lwowie, zm. 18 lutego 1975 w Krakowie) – polski filolog romanista.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1907 roku ukończył Gimnazjum Klasyczne we Lwowie i podjął studia w zakresie filologii polskiej i romańskiej oraz historii sztuki na Uniwersytecie Lwowskim. Jego wykładowcami byli m.in. Edward Porębowicz, Kazimierz Twardowski i Jan Antoniewicz-Bołoz. W latach 1911–1913 pracował jako nauczyciel w lwowskiej szkole średniej. W 1913 roku doktoryzował się na podstawie rozprawy L'ètude stylometrique sur "Les Narbonnais". W latach 1913–1920 odbywał studia uzupełniające w Paryżu, Grenoble i Genewie, uzyskując dyplom Études Superieures de Littérature Française. W 1920 roku habilitował się na Uniwersytecie Jana Kazimierza na podstawie rozprawy L'esthétique de Louis-Claude de Saint Martin.

Przez krótki czas nauczał w szkole średniej w Rawie Ruskiej. Od 1921 roku pracował jako docent na Uniwersytecie Jana Kazimierza. W 1924 roku otrzymał stanowisko profesora filologii francuskiej, a w 1933 roku tytuł profesora zwyczajnego. Przez dwie kadencje pełnił funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego UJK (w tym 1937/1938[1]), był też członkiem Senatu Akademickiego. Wykładał również w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego we Lwowie (w latach 1925–1939).

Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w tajne nauczanie, był prorektorem tajnego uniwersytetu działającego we Lwowie. W latach 1944–1945 pracował na Uniwersytecie Iwana Franki.

Po wojnie pracował jako profesor kontraktowy na Uniwersytecie Poznańskim (1945–1946) i Wrocławskim (1946–1948), potem osiadł w Toruniu, gdzie współtworzył Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Od 1 stycznia 1946 do 1952 roku kierował Katedrą Filologii Romańskiej na Wydziale Humanistycznym. W latach 1948–1951 był prorektorem uczelni.

W 1952 roku przeniósł się do Krakowa, gdzie pracował jako profesor filologii romańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Pochowany został na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • L'esthétique de Louis-Claude De Saint Martin (1920)
  • Współczesna wymowa francuska (1920)
  • O nowy podział materiału neofilologicznego wobec wprowadzenia 8-letniego kursu nauki (1930)
  • O nowy ustrój szkół akademickich (1933)
  • Les aventures de Polo: premier livre de français pour la première classe des écoles secondaires (1934, podręcznik języka francuskiego, wspólnie z Feliksem Jungmanem)
  • Ogólne problemy reformy studjów wyższych w Polsce (1934)
  • Aspects de la France: géographie – histoire – population – institutions – vie économique (1935)
  • Bon sourire et en avant: deuxième livre de français (1935, podręcznik języka francuskiego, wspólnie z Feliksem Jungmanem)
  • O przyszłe liceum ogólnokształcące (1935)
  • Dydaktyka języków nowożytnych (1936)
  • Stan badań literackich we Francji po wojnie (1936)
  • Hier et aujourd'hui: 3-me livre de français pour la 3-me classe des écoles secondaires (1936, podręcznik języka francuskiego, wspólnie z Feliksem Jungmanem)
  • C'est nous la France: 4 livre de Français pour la 4 classe des écoles secondaires (1937, podręcznik języka francuskiego, wspólnie z Feliksem Jungmanem)
  • Le génie de la France. 1, Depuis les origines jusqu'à la Grande Révolution: manuel de littérature et de civilisation française pour la première année des lycées (1938, podręcznik języka francuskiego, wspólnie z Feliksem Jungmanem)
  • Edward Porębowicz, poeta i uczony (1937)
  • Lektura neofilologiczna w szkole średniej a w szczególności francuska (1937)
  • Les composants réalistes du Romantisme français (1958)
  • Contribution à une théorie comparée du motif dans les arts (1959)
  • Francuski wiersz wolny i jego artyzm strukturalny (1960)

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

10 listopada 1933 „za działalność naukową, profesorską i społeczną” został odznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[2]. Po wojnie został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[3], Złotym Krzyżem Zasługi (1951)[4].

Jako wiceprezes Towarzystwa Polsko-Francuskiego we Lwowie w 1937 został udekorowany Krzyżem Oficerskim Legii Honorowej za zasługi dla sprawy zbliżenia między Polską a Francją[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 154. ISBN 83-231-1988-0.