Zygmunt Gorazdowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Zygmunt Gorazdowski
prezbiter
Ksiądz dziadów, Ojciec ubogich[1]
Ilustracja
Obraz świętego w Sanoku
POL COA Prawdzic.svg
Herb Prawdzic
Data i miejsce urodzenia 1845-11-011 listopada 1845
Sanok
Data i miejsce śmierci 1920-01-011 stycznia 1920
Lwów
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 2001-06-2626 czerwca 2001
Lwów
przez Jana Pawła II
Kanonizacja 2005-10-2323 października 2005
Rzym
przez Benedykta XVI
Wspomnienie 26 czerwca
Patron Sanoka

Zygmunt Karol Gorazdowski (herbu Prawdzic; ur. 1 listopada 1845 w Sanoku, zm. 1 stycznia 1920 we Lwowie) – święty katolicki, polski ksiądz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w religijnej rodzinie szlacheckiej jako drugie z siedmiorga dzieci Feliksa i Aleksandry z Łazowskich h. Łada. 9 listopada 1845 został ochrzczony w kościele Franciszkanów w Sanoku. Razem z rodziną młody Zygmunt przebywał w Sanoku sześć lat. To tutaj uniknął rzezi galicyjskiej. Opiekunka ukryła małego Zygmunta pod kołem młyńskim. Mniej więcej w tym okresie chłopiec nabawił się poważnej choroby płuc – gruźlicy, która później towarzyszyła mu już przez całe życie. W 1864 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Przemyślu[2]. Jako uczeń uczestniczył w powstaniu styczniowym. Po ukończeniu gimnazjum studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim. W 1865 przerwał studia i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Lwowie. Po ukończeniu seminarium odbył dwuletnie leczenie ze względu na gwałtowny nawrót gruźlicy.

Święcenia kapłańskie otrzymał 25 lipca 1871 w katedrze lwowskiej. Przez pierwsze sześć lat pracował jako wikariusz i administrator w Tartakowie, Wojniłowie, Bukaczowcach, Gródku Jagiellońskim i Żydaczowie.

Działalność kapłańska i charytatywna we Lwowie[edytuj | edytuj kod]

W 1877 rozpoczął działalność kapłańską i dobroczynną we Lwowie. Był asesorem i sekretarzem Instytutu Ubogich Chrześcijan we Lwowie[3]. Włączał się czynnie w istniejące już instytucje dobroczynne, powoływał też nowe. Założył dom pracy dobrowolnej dla żebraków, z jego inicjatywy zorganizowano tanią kuchnię ludową, w której żywili się robotnicy, studenci, młodzież szkolna, dzieci, a najliczniej – biedota lwowska. Wydawano w niej dziennie około 600 obiadów (korzystał z niej także św. brat Albert Chmielowski, ilekroć przebywał we Lwowie), założył zakład dla nieuleczalnie chorych i rekonwalescentów, dla ubogich studentów Seminarium Nauczycielskiego otworzył „Internat św. Jozafata”, którego był długoletnim dyrektorem. Powołał do istnienia pierwszy, a także przez długie lata jedyny w Galicji Zakład Dzieciątka Jezus dla samotnych matek i porzuconych niemowląt, w którym za jego życia uratowano około 3000 dzieci[potrzebny przypis]. Nauczał religii w lwowskim stowarzyszeniu pracy kobiet[4][5]. 20 kwietnia 1905 został mianowany tajnym szambelanem papieża Piusa X. W 1908 został członkiem wydziału Towarzystwa Miłosierdzia „Opatrzność” we Lwowie, utrzymującego „Dom Pracy” w tym mieście, stanowiący przytułek dla ubogich[6].

Spędził we Lwowie 40 lat, najpierw jako wikary, a potem proboszcz i administrator[7] parafii kościoła św. Mikołaja. Już za życia mówiono o nim Ksiądz Dziadów, ojciec ubogich,[8] apostoł Bożego Miłosierdzia.

Inicjator działalności zgromadzeń zakonnych[edytuj | edytuj kod]

W 1903 założył katolicką 4-klasową szkołę ludową pw. św. Józefa z językiem niemieckim wykładowym (co spotkało się z negatywnym odzewem środowisk polskich[9]), którą prowadzili bracia szkolni, sprowadzeni do Lwowa dzięki jego staraniom. Zorganizował zakonne Józefitki (Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa)[10]. Zakonnice niosły posługę cierpiącym w szpitalach, sierocińcach, ochronkach, w domach prywatnych.

Zmarł w opinii świętości. Został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim[11].

Tablica przodków[edytuj | edytuj kod]

POL COA Prawdzic.svg Tablica rodowodowa[12][13]
Dziadkowie POL COA Prawdzic.svg Szymon Gorazdowski h. Prawdzic
Maria Dobrzańska
POL COA Łada.svg Onufry Łazowski h. Łada
Benina Nowosielecka
Rodzice POL COA Prawdzic.svg Szczęsny Feliks Gorazdowski h. Prawdzic
(1813–14.05.1903)
POL COA Łada.svg Aleksandra Łazowska h. Łada
(1825–8.01.1891)
św. Zygmunt Karol Gorazdowski h. Prawdzic
(1.11.1845–1.01.1920)

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Proces beatyfikacji i kanonizacji[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy Zgromadzenia Sióstr Świętego Józefa (józefitek) podjęto starania celem wyniesienia jego na ołtarze[14]. Stolica Apostolska 1989-06-011 czerwca 1989 wydała dekret tzw. nihil obstat zezwalający na rozpoczęcie procesu jego beatyfikacji, po czym 29 czerwca tegoż roku w archidiecezji lwowskiej został rozpoczęty ten proces na szczeblu diecezjalnym[14]. Odtąd przysługiwał mu tytuł Sługi Bożego. W kwietniu 1993, po zakończeniu procesu na szczeblu diecezjalnym, akta zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie, która 1993-11-2626 listopada 1993 wydała dekret o ważności tego postępowania[14][1]. Postulator procesu w 1999 złożył tzw. positio, wymagane w dalszej procedurze beatyfikacyjnej[14]. 1999-06-088 czerwca 1999 odbyło się posiedzenie konsultorów teologicznych, a 15 listopada tegoż roku posiedzenie kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, po których papież Jan Paweł II, 1999-12-2020 grudnia 1999 wydał zgodę na promulgowanie dekretu o heroiczności jego życia i cnót[14]. Odtąd przysługiwał mu tytuł Czcigodnego Sługi Bożego.

Do beatyfikacji potrzebny był cud za jego wstawiennictwem, którym okazało się uzdrowienie Zdzisława z Wrocławia[1]. Po zbadaniu jego okoliczności odbyło się 2001-01-1818 stycznia 2001 posiedzenie komisji lekarskiej, a 27 marca tegoż roku posiedzenie konsultorów teologicznych i 2001-04-2323 kwietnia 2001 posiedzenie kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, po których papież Jan Paweł II zaakceptował zgłoszony cud[14]. Uroczysta beatyfikacja wraz z beatyfikacją abp. Józefa Bilczewskiego odbyła się podczas mszy świętej 2001-06-2626 czerwca 2001 we Lwowie pod przewodnictwem papieża Jana Pawła II[14]. W homilii papież powiedział m.in.[1]:

W okresie, gdy arcybiskup Bilczewski pełnił pasterską posługę we Lwowie, spędził tam ostatnie lata swego ziemskiego życia również ks. Zygmunt Gorazdowski, prawdziwa perła łacińskiego duchowieństwa tej archidiecezji. Choć był słabego zdrowia, powodowany niezwykłą miłością bliźniego poświęcał się nieustannie służbie ubogim. Postać młodego kapłana, który nie bacząc na poważne niebezpieczeństwo zarażenia opiekował się chorymi w Wojniłowie i własnymi rękoma opatrywał ciała zmarłych na cholerę, pozostała w pamięci współczesnych jako żywe świadectwo miłosiernej miłości Zbawiciela.

Obraz beatyfikacyjny z jego wizerunkiem namalowała s. Agnieszka Maniak SCCJ, który został następnie zawieszony w kaplicy domu generalnego Zgromadzenia Sióstr Świętego Józefa w Krakowie przy ul. Moniuszki 8[1].

Do kanonizacji potrzebny był następny cud za jego wstawiennictwem. Po jego zgłoszeniu i procedurze jego badania, 2004-12-2020 grudnia 2004 ogłoszono dekret o jego zaakceptowaniu, co oznaczało zgodę na jego kanonizację, która odbyła się w Rzymie na placu Świętego Piotra w czasie uroczystej mszy świętej pod przewodnictwem papieża Benedykta XVI podczas zamknięcia Roku Eucharystii i XI Zgromadzenia Zwyczajnego Synodu Biskupów wraz z kanonizacją czterech innych błogosławionych: abp. Józefa Bilczewskiego, ks. Kajetana Catanoso, o. Alberta Hurtado Cruchagi SJ i br. Feliksa z Nikozji OFMCap[15]. Polskie władze reprezentowała ambasador Hanna Suchocka[15]. Obecnych było ponad 3 tysiące pielgrzymów z Polski i Ukrainy wraz z delegacją Episkopatu Polski: kardynałem Józefem Glempem i Henrykiem Gulbinowiczem oraz arcybiskupami Stanisławem Dziwiszem i Henrykiem Muszyńskim[15].

Jego wspomnienie liturgiczne wyznaczono na dzień 26 czerwca (dies natalis).

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

Od lipca 2006 roku jest współpatronem miasta Sanoka[16]. Decyzję władz samorządowych zatwierdziła dekretem Stolica Apostolska. Uroczyste ogłoszenie patronatu ogłoszono w październiku 2006 roku podczas mszy św. na sanockim rynku, której przewodniczył biskup Józef Michalik[17]. Na obszarze Sanoka imieniem Zygmunta Gorazdowskiego nazwano jedną z ulic w dzielnicy Wójtostwo[18].

Na fasadzie kościoła franciszkanów w Sanoku znajduje się tablica upamiętniająca św. ks. Zygmunta Gorazdowskiego. Inskrypcja głosi: W tym kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Sanoku został ochrzczony 9 listopada 1845 roku św. ks. Zygmunt Gorazdowski, sanoczanin, beatyfikowany we Lwowie przez Jana Pawła II, 26.06.2001 r., kanonizowany w Rzymie przez Benedykta XVI, 23.10.2005 r. Ponadto w klasztorze franciszkanów w Sanoku jego imieniem nazwano kaplicę[19].

30 października 2010 w Sanoku przy współudziale społeczeństwa oraz zaproszonych gości m.in. biskupów Józefa Michalika i biskupa lwowskiego Mieczysława Mokrzyckiego odsłonięto statuę św. Zygmunta Gorazdowskiego przed kościołem Parafią Chrystusa Króla w Sanoku. Przedstawia stojącego ks. Zygmunta Gorazdowskiego skłaniającego się do siedzącej kobiety z dzieckiem na rękach. Treść podpisu na postumencie brzmi: Patron miasta Sanoka Św. Ks. Zygmunt Gorazdowski. 1845 Sanok 1920 Lwów. Autorami było małżeństwo Marek Maślaniec i Agnieszka Świerzowicz. Został odsłonięty 30 października 2010 roku[20]. Sfinansowano go z darów sanoczan[21].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Beatyfikacja. W: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa [on-line]. jozefitki.pl. [dostęp 2020-06-26].
  2. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Przemyślu za rok szkolny 1894. Przemyśl: 1894, s. 128.
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 603.
  4. Lwowskie stowarzyszenie pracy kobiet w r. 1877. „Gazeta Narodowa”, s. 1, Nr 76 z 2 kwietnia 1878. 
  5. Kronika miejscowa i zamiejscowa. Z towarzystwa pracy kobiet. „Gazeta Narodowa”, s. 2, Nr 73 z 31 marca 1881. 
  6. Kronika. Towarzystwo Miłosierdzia „Opatrzność”. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 155 z 9 lipca 1908. 
  7. Kronika miejscowa. „Słowo Polskie”, s. 4, Nr 12 z 9 stycznia 1900. 
  8. Arkadiusz Bednarczyk: Ksiądz dziadów (pol.). Niedziela. [dostęp 2013-05-10].
  9. Szkoła niemiecka we Lwowie. „Nowa Reforma”. Nr 163, s. 1, 21 lipca 1903. 
  10. Bogumił Łoziński Leksykon zakonów w Polsce, wyd. KAI, Warszawa 2002, str. 225-226
  11. Stanisław Nicieja: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786–1986. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988, s. 335. ISBN 83-04-02817-4.
  12. Zygmunt Karol Gorazdowski h. Prawdzic. geni.com. [dostęp 2020-06-26].
  13. Marek Jerzy Minakowski: Zygmunt Gorazdowski z Gorazdowa h. Prawdzic (ID: lu.15040). W: Wielka genealogia Minakowskiego [on-line]. sejm-wielki.pl. [dostęp 2020-06-28].
  14. a b c d e f g ~ 1920 ~ ZYGMUNT GORAZDOWSKI. newsaints.faithweb.com. [dostęp 2020-06-26].
  15. a b c Kanonizacja. W: Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa [on-line]. jozefitki.pl. [dostęp 2020-06-26].
  16. Waldemar Och, Kalendarium sanockie 2005-2010, Rocznik Sanocki, Tom X, Rok 2011, Sanok 2011, s 273.
  17. Waldemar Och, Kalendarium sanockie 2005-2010, Rocznik Sanocki, Tom X, Rok 2011, Sanok 2011, s 274.
  18. Wykaz nazw ulic miasta Sanoka. sanok.pl, 2012-01-13. [dostęp 2015-08-15].
  19. Kaplica św. Z. Gorazdowskiego (pol.). podkarpackie.regiopedia.pl. [dostęp 2013-05-10].
  20. Błogosławiony Jan Paweł II stanął obok sanockiej Fary. wp.pl, 2012-08-13. [dostęp 2012-08-13].
  21. Waldemar Och, Kalendarium sanockie 2005-2010, Rocznik Sanocki, Tom X, Rok 2011, Sanok 2011, s. 281.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]