Zygmunt Huszcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Huszcza
generał broni generał broni
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1917
Augustów
Data i miejsce śmierci 17 stycznia 2006
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1943–1988
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg Siły Zbrojne PRL
Stanowiska dowódca dywizji
dowódca korpusu
dowódca okręgu wojskowego
z-ca Głównego Inspektora Szkolenia
dowódca WOW
wiceminister oświaty i wychowania
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1943–1989) Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Za Zasługi dla LOK” Złota Odznaka im. Janka Krasickiego Odznaka Zasłużony Działacz TPPR Order Lenina Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za Wyzwolenie Warszawy” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 30 years of victory rib.png 40 years of victory rib.png Medal 50-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (ZSRR)

Zygmunt Huszcza (ur. 3 lipca 1917 w Augustowie, zm. 17 stycznia 2006 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego (1956–1964), zastępca Głównego Inspektora Szkolenia MON (1964–1968), dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego (1968–1972), wiceminister oświaty i wychowania (1972–1982), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1982–1988), wiceprezes Zarządu Głównego ZKRPiBWP (1990–2006). Poseł na Sejm PRL V i VI kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa i Julii. W latach 1939–1941 pracował jako nauczyciel w gimnazjach w Augustowie i Krasnymborze[1]. Później pracował jako robotnik w kołchozie w głębi ZSRR. W maju 1943 wstąpił do formowanej 1 DP im. Tadeusza Kościuszki. Był prymusem I promocji Szkoły Oficerskiej w Riazaniu. Uczestniczył w bitwie pod Lenino, w której dowodził plutonem ckm. Następnie był adiutantem dowódcy 1 Armii WP gen. Stanisława Popławskiego. W czerwcu 1945 był w grupie polskich oficerów uczestniczących w paradzie zwycięstwa na Placu Czerwonym w Moskwie. W stopniu majora został dowódcą 27 Pułku Piechoty[2]. W 1946 wstąpił do PPR[1]. W latach 1947–1948 był dowódcą 11 Dywizji Piechoty w Żarach. W 1950 ukończył Wyższą Akademię Wojskową im. Woroszyłowa w Moskwie. Szczyt jego kariery w Wojsku Polskim przypadł w okresie stalinizmu w Polsce, kiedy to z wojska masowo usuwano oficerów przedwojennych oraz wywodzących się z Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Umożliwiło to szybki awans młodych oficerów, którzy nie posiadali odpowiedniego przygotowania wojskowego. W latach 1950–1952 dowódca 4 DP w Krośnie Odrzańskim. Był pierwszym polskim oficerem młodego pokolenia awansowanym po wojnie na stopień generalski (generał brygady z 1952). Od 1952 dowódca 2 Korpusu Armijnego w Poznaniu. W latach 1953–1956 był zastępcą dowódcy, a w latach 1956–1964 dowódcą Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy, następnie zastępcą Głównego Inspektora Szkolenia MON (1964–1968) i dowódcą Warszawskiego Okręgu Wojskowego (1968–1972). Równolegle w latach 1965–1972 piastował funkcję prezesa CWKS Legia Warszawa[3].

Z ramienia PZPR sprawował mandat posła na Sejm PRL V i VI kadencji. W wyborach parlamentarnych w 1972 według oficjalnych wyników uzyskał 294 809 głosów (dało mu to 96,08% w okręgu wyborczym)[4]. W 1972 został urlopowany z wojska – do służby liniowej już nie powrócił. W latach 1972–1982 był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Oświaty i Wychowania odpowiedzialnym za patriotyczno-obronne wychowanie młodzieży. W okresie 1982–1988 pełnił funkcję prezesa Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju. W 1988 został przeniesiony w stan spoczynku. 12 października 1988 awansowany uchwałą Rady Państwa do stopnia generała broni.

Na początku lat 50. był jednym z założycieli Wojskowego Koła Łowieckiego „Hubertus” w Bydgoszczy. Był także działaczem ZBoWiD – m.in. członek Prezydium Zarządu Głównego (1974–1979), wiceprezes Zarządu Głównego (1979–1985) oraz członek Prezydium Rady Naczelnej ZBoWiD (1985–1990), a także wieloletni przewodniczący Komisji Współpracy z Młodzieżą ZG ZBoWiD. Zasiadał także w Społecznym Komitecie Budowy Szpitala – Centrum Zdrowia Dziecka. W latach 1973–1990 był wiceprzewodniczącym Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[5]. Od 1972 członek Rady Głównej Przyjaciół Harcerstwa. W latach 1974–1983 członek prezydium Zarządu Głównego, a w latach 1983–1989 członek prezydium Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Był także wieloletnim prezesem Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych.

9 maja 1985 stał na czele polskiego zgrupowania kombatantów i żołnierzy, które brało udział w paradzie z okazji 40-lecia Zwycięstwa na Placu Czerwonym w Moskwie.

Od 1990 do śmierci był wiceprezesem Zarządu Głównego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych. Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[6].

Żonaty z Heleną (zm. 2002)[7], miał syna Zygmunta (zm. 2015)[8].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Informacje w BIP IPN. [dostęp 2019-03-16].
  2. Michał Wasilewski: Bojowym szlakiem polskiej kawalerii pancernej. s. 158.
  3. gen. Zygmunt Huszcza, legia.com [dostęp 2019-03-16].
  4. M.P. z 1972 r. nr 17, poz. 110
  5. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl [dostęp 2019-03-16].
  6. Pożegnanie Generała Zygmunta Huszczy (1917–2006) w Katedrze Polowej WP [dostęp 2019-03-16].
  7. Grób urodzonego w Augustowie gen. broni Zygmunta Huszczy (1917–2006) na wojskowych Powązkach, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie, 20 sierpnia 2017 [dostęp 2019-03-16].
  8. Zygmunt Huszcza, nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2019-03-16].
  9. M.P. z 1947 r. nr 23, poz. 64

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Z. Burakowski, II Kongres Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych: 25–26 maja 1999 roku, ZKRPiBWP, Agencja Wydawnicza Ulmak, 2000
  • H.P. Kosk Generalicja Polska, t. I, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1999
  • L. Kowalski, Generał ze skazą, Wydawnictwo Rytm, Warszawa 2001
  • J. Królikowski, Generałowie i Admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, tom I
  • J. Kuropieska, Od października do marca, Dom Wydawniczy BGW, Warszawa 1992
  • T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991
  • Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Warszawa 1988
  • T. Pióro, Armia ze skazą: w Wojsku Polskim 1945–1968: wspomnienia i refleksje, Czytelnik, Warszawa 1994
  • W. Skolimowski, Z honorowej księgi, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1979
  • V Kongres ZBoWiD Warszawa 8–9 maja 1974, Wyd. „Książka i Wiedza”, Warszawa 1976
  • VI Kongres ZBoWiD Warszawa 7–8 maja 1979, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1979
  • VII Kongres ZBoWiD, Wydawnictwo ZG ZBoWiD, Warszawa 1985
  • „Wojskowy Przegląd Historyczny”, 1973, nr 1
  • „Za Wolność i Lud”, 4 maja 1985, nr 18 (1115)
  • Dane o odznaczeniach na podstawie kroniki w kwartalniku „Wojskowy Przegląd Historyczny” (1960–1989)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]