Zygmunt I Święty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zygmunt I Święty
ilustracja
Polichromia na plafonie, kościół św. Zygmunta, Szydłowiec, olej na desce, 1. poł. XVIII w.
Król Burgundów
Okres panowania od 516
do 523
Poprzednik Gundobad
Następca Godomar
Dane biograficzne
Data i miejsce śmierci 1 maja 526
Saint-Peravy-la-Colombe
Ojciec Gundobad
Żona Ostrogotha
Dzieci Sigeryk, Suavegotha

Zygmunt I Święty, święty Zygmunt (ur. po 472 roku w Lyonie, zm. 1 maja 523 roku w Saint-Peravy-la-Colombe – król Burgundów w latach 516 - 523; święty Kościoła katolickiego, męczennik.

Życiorys[edytuj]

Zygmunt był synem Gundobada, króla Burgundów. Zapewne jeszcze za życia ojca rządził częścią państwa, jednak nie wiadomo w jakim zakresie, ani którym terytorium. Był arianinem, ale po 501 roku – pod wpływem nauk Awita, biskupa Vienne – przeszedł na katolicyzm[1]. Znakiem nawrócenia stał się ufundowany w roku 515 klasztor św. Maurycego w Agaune[2]. Po śmierci ojca, w roku 516 został samodzielnym władcą.

Po śmierci pierwszej żony, córki króla Ostrogotów Teodoryka Wielkiego, ożenił się powtórnie. Spowodowało to ostry konflikt między synem Zygmunta z pierwszego małżeństwa, Sigerykiem, a macochą. Według Grzegorza z Tours, nowa królowa oskarżyła pasierba o spisek, zamiar zamordowania ojca i chęć sięgnięcia po władzę nad całym krajem. W roku 522 Sigeryk wywołał awanturę na dworze, gdy ujrzał macochę w sukni swojej matki. Podenerwowany Zygmunt – według przekazu Grzegorz z Tours – za radą żony kazał dosypać synowi do wina środek nasenny. Kiedy Sigeryk zasnął, król polecił dwóm sługom obwiązać jego szyję serwetą, ciągnąć jej końce w przeciwnych kierunkach i udusić go. Czyn ten wywołał wielkie oburzenie w Burgundii a Zygmunt musiał odbyć publiczną pokutę. Wyruszył na pielgrzymkę do klasztoru świętego Maurycego. Tam spędził wiele miesięcy poszcząc i modląc się. Dopiero wobec zbliżającej się wojny powrócił na dwór w Lyonie[3].

Śmierć Sigeryka stała się dla Teodoryka pretekstem do najechania Burgundii. W roku 523 Zygmunt przegrał wojnę z Ostrogotami; próbował ratować się ucieczką do klasztoru świętego Maurycego, gdzie szukał azylu. Tuż przed klasztorem, sprzymierzony z Teodorykiem król Franków Chlodomer, pochwycił Zygmunta wraz z żoną i dziećmi. Przez kilka miesięcy przetrzymywano ich w Orleanie. Tymczasem brat Zygmunta, Godomar, zgromadził wokół siebie resztki wojsk burgundzkich i nadal prowadził walkę przeciwko Ostrogotom i Frankom. W tej sytuacji Chlodomer, mimo próśb biskupa Awita, postanowił zgładzić Zygmunta, symbol oporu Burgundczyków. Rozkazał przewieźć całą rodzinę do podorleańskiej wioski Saint-Peravy-la-Colombe i wrzucić wszystkich do studni[4].

Kult[edytuj]

Relikwiarz na relikwie św. Zygmunta z fundacji króla Zygmunta I z katedry wawelskiej na pastelu Leona Wyczółkowskiego z cyklu Skarbiec wawelski

Tradycja zachowała w pamięci Zygmunta jako króla pobożnego. Chętnie porównywano go z królem Dawidem, który dopuścił się zbrodni, ale odpokutował swój grzech. Św. Grzegorz z Tours nazywa św. Zygmunta męczennikiem. Jako taki też odbiera cześć.

Relikwie[edytuj]

Ciało św. Zygmunta przeniesiono do kościoła opactwa Św. Maurycego. Do dnia dzisiejszego spoczywa ono tam w kosztownym i artystycznym sarkofagu. Część relikwii złożono w osobnym relikwiarzu, by je można było wystawić i nieść w czasie procesji. W wieku XIV i XV św. Zygmunt należał do najpopularniejszych świętych Europy, jako wzór cnót rządzących, i jako taki czczony przez domy królewskie Luksemburgów i Jagiellonów.

Szczególną czcią otacza św. Zygmunta diecezja płocka. W roku 1166 biskup Werner przywiózł do Płocka z Akwizgranu jako dar cesarza Fryderyka I część czaszki św. Zygmunta. Król polski Kazimierz III Wielki zamówił u złotników krakowskich kosztowną hermę, popiersie świętego, w którym umieszczono tę relikwię. Hermę zdobi diadem piastowski z XIII w., ozdobiony szafirami, rubinami i perłami.

Patronat[edytuj]

Św. Zygmunt jest patronem miasta Płocka, płockiej parafii katedralnej i kapituły katedralnej płockiej, która otrzymała od cesarza Maksymiliana w 1518, w czasie wizyty biskupa Erazma Ciołka, herb królów burgundzkich zawierający koronę burgundzką (stał się on herbem jurydyki Kamion należącej do Kapituły - obecnie dzielnica Kamionek w Warszawie). W bazylice płockiej ma osobną kaplicę. Jest także patronem Cremony; wzywany jako orędownik podczas malarii. Patronuje także miastu Szydłowcowi, jego dekanatowi i parafii. Święty Zygmunt jest patronem najstarszej parafii w Częstochowie[5], parafii i kościoła pod jego wezwaniem w Koźlu[6], obecnie dzielnicy Kędzierzyna-Koźla, a także na warszawskich Starych Bielanach[7].

Jego wspomnienie obchodzone jest w rocznicę śmierci 1 maja[8] (w Polsce wspomnienie św. Zygmunta i imieniny są obchodzone 2 maja).

Ikonografia[edytuj]

W ikonografii atrybutem świętego jest studnia, w której został utopiony. Jest też przedstawiany w stroju królewskim w koronie i z berłem jako władca, albo rzadziej w czerwonym stroju i palmą męczeńską.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. J. B. Bury, History of the Later Roman Empire. From the Death of Theodosius I to the death of Justianian, vol. 1, Mineola: Dover Publications, 1958, s. 463.
  2. B. H. Rosewein, Perennial Prayer at Agaune, [w:] Monks and Nuns, Saints and Outcasts, ed. L. K. Little, Sh. A. Farmer, taż, Ithaca: Cornell University Press, 2000, s. 39-40.
  3. Grzegorz z Tours: Historia Franków 3,5
  4. Grzegorz z Tours: Historia Franków 3,6
  5. Strona główna - Parafia Świętego Zygmunta w Częstochowie, www.swietyzygmunt.pl [dostęp 2016-10-28].
  6. l, Parafia św. Zygmunta i św. Jadwigi Śl. w Kędzierzynie-Koźlu, www.parafiakozle.pl [dostęp 2016-10-28].
  7. Parafia św. Zygmunta w Warszawie, Parafia św. Zygmunta w Warszawie [dostęp 2016-10-28].
  8. Antonio Borrelli: San Sigismondo (wł.). [dostęp 2009-08-27].

Bibliografia[edytuj]