Zygmunt Malanowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Malanowicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 lutego 1938
Korkożyszki, dziś Litwa
Zawód aktor teatralny i filmowy, reżyser, scenarzysta
Lata aktywności od 1959
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi

Zygmunt Malanowicz (ur. 4 lutego 1938 w Korkożyszkach koło Wilna) – polski aktor, reżyser i scenarzysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt Malanowicz przyszedł na świat w 1938 na Wileńszczyźnie (ówcześnie II Rzeczpospolita), w rodzinie o korzeniach polsko-rosyjskich (jego babka była Rosjanką, a w domu mówiło się w obydwu językach)[1]. Ojciec zaginął, kiedy syn miał zaledwie trzy lata. Wychowywała go, wraz z dwojgiem rodzeństwa, samotna matka, która miała związki z wileńskim zgrupowaniem AK. Po wojnie rodzina przyjechała do Polski z drugą falą repatriantów i osiedliła się w Olsztynie.

Chociaż Wydział Aktorski PWSFTviT w Łodzi Malanowicz ukończył w 1963 r., to zadebiutował zarówno w kinie, jak i w teatrze rok wcześniej. Na ekrany kinowe wkroczył rolą w filmie Nóż w wodzie (1962) w reżyserii Romana Polańskiego. Rola przyniosła mu co prawda rozgłos i popularność, ale – ze względu na nieprzychylność ówczesnych władz i nagonkę na twórców filmu – Malanowicz nie zagrał ani jednej pierwszoplanowej roli w kinie przez kolejnych siedem lat. Zajął się wówczas występowaniem w teatrze. Był jednak aktorem znanym i rozpoznawalnym dla szerokiej publiczności.

Kolejną rolę filmową stworzył w Polowaniu na muchy (1969) Andrzeja Wajdy. U Wajdy zagrał też w Krajobrazie po bitwie (1970). Wystąpił również w Znakach na drodze (1970) Andrzeja Jerzego Piotrowskiego oraz w Trądzie (1971) Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego. Poza tym, w latach 70. i 80. grywał głównie w filmach Bohdana Poręby, m.in. w Hubalu (1973), Jarosławie Dąbrowskim (1975), Gdzie woda czysta i trawa zielona (1977), Polonia Restituta (1981), Penelopy (1989). W tym okresie zagrał Tomasza Ciećwierza w serialu Dom z 1982 roku, w którym stworzył sugestywną postać oficera LWP zniszczonego przez system komunistyczny.

Po transformacji ustrojowej w latach 90. nie otrzymywał ciekawych propozycji w kraju, częściowo ze względu na ostracyzm środowiska filmowego za jego współpracę z Porębą. W tym czasie Malanowicz był aktywny za granicą i realizował własne scenariusze na Białorusi (np. Szlachetna krew/Vysokaya krov).

Powrotem do polskiego filmu były Tulipany (2004) Jacka Borcucha. Pojawiły się również sukcesy teatralne – w warszawskim Teatrze Dramatycznym (2000–2003), a następnie w Teatrze Rozmaitości (2003–2008). W 2008 roku Malanowicz dołączył do zespołu jednej z najbardziej oryginalnych stołecznych scen – Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego.

Na ekranie odgrywane przez niego postacie to na ogół ludzie skomplikowani psychologicznie, uwikłani w różnego rodzaju trudne sytuacje życiowe, postawieni przed dylematami moralno-obyczajowymi. Jego styl gry cechuje wysoki poziom ekspresji i zaangażowania emocjonalnego.

Jego ciotką była przedwojenna aktorka Maria Malanowicz-Niedzielska.

Kariera teatralna[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Polski dubbing[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aneta Kyzioł (wywiad): Teatr jest za mały, [w:] „Polityka”, nr 31/2013, s. 63.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]