Zygmunt Pomarański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Pomarański
Brzózka
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 20 stycznia 1898
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 września 1941
Auschwitz
Przebieg służby
Jednostki Pierwsza Kompania Kadrowa, 3 pp Leg.
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Wawrzyn Akademicki Odznaka 1 Kompanii Kadrowej

Zygmunt Pomarański ps. Brzózka (ur. 20 stycznia 1898 w Warszawie, zm. 29 września 1941 w Auschwitz) – polski żołnierz Pierwszej Kompanii Kadrowej, kapitan rezerwy Wojska Polskiego, komendant Polskiej Organizacji Wojskowej obwodu radomskiego, iłżeckiego, koneckiego i zamojskiego; wydawca, księgarz, kompozytor.

Brat Stefana Pomarańskiego.

Ukończył gimnazjum w Warszawie, od 1912 roku był członkiem Zarzewia. Należał do Polskich Drużyn Strzeleckich od 1913 roku oraz do tajnego skautingu. Był członkiem 3 plutonu Pierwszej Kompanii Kadrowej[1]. Dowodził jedną z grup penetrujących okolice Domaszowic, Niewachlowa i Szydłówka[2]. 13 sierpnia 1914 roku został ranny w rosyjskim artyleryjskim ostrzale od strony Czarnowa[3]. Od 1915 roku należał do Polskiej Organizacji Wojskowej. W listopadzie 1918 roku uczestniczył w rozbrajaniu wojsk austriackich. W latach 1919–1921 był żołnierzem Wojska Polskiego. Podczas wojny polsko-bolszewickiej walczył w 3 pułku piechoty Legionów[1]. Od 1921 roku prowadził przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarnię w Zamościu, uczestniczył w redagowaniu Kroniki Powiatu Zamojskiego i Teki Zamojskiej. W 1931 roku został komornikiem sądu grodzkiego w Kraśniku, potem w Hrubieszowie, od 1933 roku był notariuszem w Kozienicach.

W październiku 1939 roku brał udział w tworzeniu komórek Związku Walki Zbrojnej, jego dom był punktem kontaktowym. Członkiem ZWZ była też jego żona Jadwiga, syn Ziemowit Wrzos i córka Danuta.

Był także wydawcą[4], księgarzem i kompozytorem. Studiował w wyższej szkole muzycznej. Jest autorem licznych mazurków i polonezów. Skomponował m.in. melodię do pieśni O mój rozmarynie[1]. W latach 30. XX wieku ukazały się jego kompozycje pt. Pieśni o wojnie i na wojnie pisane w układzie na głos i fortepian[5].

Został aresztowany w lutym 1941 roku i wywieziony na Zamek Lubelski[6], stamtąd do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie zginął[1].

Został uhonorowany Odznaką Pamiątkową „Pierwszej Kadrowej”[7]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d P. Witek, G. Witek, op.cit., s. 32.
  2. P. Witek, G. Witek, op.cit., s. 69.
  3. P. Witek, G. Witek, op.cit., s. 71.
  4. Pomarański, Zygmunt (1898-1941). (pol.). Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2012-01-28].
  5. Pomarański, Zygmunt (pol.). bibliotekapiosenki.pl. [dostęp 2012-01-28].
  6. Jan Grygiel, Związek Walki Zbrojnej, Armia Krajowa w obwodzie zamojskim 1939-1944. Szkice, wspomnienia, dokumenty, Warszawa 1985, s. 53.
  7. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 20.
  8. Jan Grygiel, Związek Walki Zbrojnej, Armia Krajowa w obwodzie zamojskim 1939-1944. Szkice, wspomnienia, dokumenty, Warszawa 1985, s. 69.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Witek, Grażyna Witek: Kalendarium Kielc i Kadrówki: jeszcze raz o Pierwszej Kompanii Kadrowej. Kielce: Wydawnictwo Antykwaryczne, 2004. ISBN 83-920239-1-9.