Zygmunt Sawicki (1910–1995)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zygmunt Sawicki (1910-1995))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pilota. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Zygmunt Sawicki
Jan Szymańczyk
Dżyn, Krzemień, Samulik
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 10 marca1910
Żuków
Data śmierci 14 lutego 1995
Przebieg służby
Lata służby 1934–1945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
RAF roundel.svg RAF,
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 24 Eskadra Rozpoznawcza,
Dywizjon 309,
Wydział Lotnictwa Oddziału III sztabu KG AK,
Grupa Warszawa Północ - Wachnowski
Stanowiska oficer łączności dywizjonu szkolnego,
oficer łączności Dywizjonu 309,
kierownik referatu łączności lotniczej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
powstanie warszawskie
Późniejsza praca główny księgowy, rolnik, ładowacz
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Lotniczy (czterokrotnie)

Zygmunt Sawicki vel Jan Szymańczyk pseud.: „Dżyn”, „Krzemień”, „Samulik” (ur. 10 marca 1910 w Żukowie, zm. 14 lutego 1995[1]) – oficer Wojska Polskiego II RP, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, kapitan pilot służby stałej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Aleksandra i Pauliny[2]. Po ukończeniu czteroletniej szkoły powszechnej w Siodle kontynuował naukę w gimnazjum w Siedlcach, gdzie w 1930 roku zdał maturę. Zdał na Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, jednak po 1 roku przeniósł się do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, po czym uczył się w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, po ukończeniu której dostał przydział w 1938 roku do 24 eskadry rozpoznawczej 2 pułku lotniczego w Krakowie na stanowisko oficera łączności dywizjonu szkolnego.

We wrześniu 1939 roku był ewakuowany na południowy wschód. Przekroczył granicę polsko-rumuńską 17 września 1939 roku. W styczniu dotarł do Francji, gdzie służył w Ośrodku Polskich Sił Powietrznych w Lyonie. W czerwcu 1940 roku był ewakuowany do Wielkiej Brytanii, gdzie dostał przydział do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Blackpool, gdzie w okresie od 10 września 1940 roku do 26 lutego 1942 roku pełnił funkcję oficera łączności w 309 dywizjonie rozpoznawczym. Uczestniczył również w lotach bojowych.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w zakresie łączności radiowej dla lotnictwa został zaprzysiężony 4 marca 1943 roku w Oddziale VI sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. W nocy z 3 na 4 kwietnia 1944 roku został zrzucony do kraju w ramach akcji „Weller 5” dowodzonej przez kpt. naw. Antoniego Freyera (zrzut na placówkę odbiorczą „Pierzyna” 10 km na południowy zachód od Mińska Mazowieckiego, w lasach pod Wiązowną). Po aklimatyzacji w Warszawie dostał przydział do Wydziału Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego sztabu Komendy Głównej AK na stanowisko kierownika referatu łączności lotniczej.

W powstaniu warszawskim od 2 sierpnia był w II rzucie KG AK. Od 7 sierpnia był szefem łączności Grupy Warszawa Północ – Wachnowskiego operującej na Starym Mieście. Zorganizował łączność telefoniczną między poszczególnymi zgrupowaniami i punktami obserwacyjnymi oraz punkt podsłuchowy w budynku PAST. W czasie walk był ranny 15 sierpnia[3] albo 24 sierpnia[4], kanałami dostał się do Śródmieścia, gdzie był leczony.

Po kapitulacji powstania wyszedł z ludnością cywilną. Dotarł do Częstochowy. Został mianowany kierownikiem referatu łączności lotniczej w Wydziale Lotnictwa KG AK.

Po zajęciu Polski przez Armię Czerwoną „zaszył się” w leśnictwie w Rędzinach, gdzie pracował jako główny księgowy. Później prowadził sklep papierniczy i spożywczy w Wałbrzychu. Od 1946 roku pracował na roli w Cieszowie. Od 1948 roku pracował jako główny księgowy w spółdzielni produkcyjnej w Starych Bogaczowicach, był tam wtedy również przewodniczącym Gminnej Rady Narodowej i prezesem Gminnej Spółdzielnii „Samopomoc Chłopska”. W latach 50. pracował również jako ładowacz w kopalni Thorez w Wałbrzychu. Od 1 stycznia 1959 roku był zastępcą dyrektora ds. technicznych w Miejskim Przedsiębiorstwie Oczyszczania Miasta w Wałbrzychu. Przeszedł na rentę w 1973 roku.

W latach 1962–1970 był instruktorem obrony przeciwlotniczej, a w latach 1973–1977 – członkiem aeroklubu.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie[5].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – 19 marca 1938 roku
  • porucznik –
  • kapitan – 1 marca 1943 roku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Aleksandra, rolnika, i Pauliny z domu Żołędowskiej. W 1939 roku ożenił się z Kazimierą Drobniak (ur. w 1919 roku), z którą miał 2 synów: Stefana (ur. w 1945 roku) i Zbigniewa (ur. w 1950 roku).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]