Zygmunt Zieliński (generał broni)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zygmunt Zieliński
Zygmunt Zieliński
generał broni generał broni
Data i miejsce urodzenia 1 sierpnia 1858
Rzeszotary
Data i miejsce śmierci 11 kwietnia 1925
Kraków
Przebieg służby
Lata służby 1878, od 1918 w armii polskiej
Stanowiska dowódca 2 Pułku Piechoty, dowódca III Brygady, dowódca Polskiego Korpusu Posiłkowego, dowódca 3 Armii, dowódca Okręgu Generalnego Pomorze, dowódca Okręgu Generalnego Poznań
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Komandorski Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Medal Niepodległości Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Krzyż Komandorski Legii Honorowej (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zygmunt Zieliński (ur. 1 sierpnia 1858 w Rzeszotarach, zm. 11 kwietnia 1925 w Krakowie) – generał major cesarskiej i królewskiej Armii oraz generał broni Wojska Polskiego.

Służba w c.i k. Armii i Legionach Polskich[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i wczesną młodość spędził w miejscowości Michalczowa k. Nowego Sącza. Następnie uczęszczał do I Gimnazjum w Nowym Sączu. W październiku 1875 odbył przeszkolenie rekruckie w 20 Pułku Piechoty w Krakowie, po którym rozpoczął naukę w Korpusie Kadetów w Wiedniu. 18 sierpnia 1878 zakończył naukę i rozpoczął służbę w c.k. Armii. Służył w następujących oddziałach piechoty:

  • 20 Pułku Piechoty (12 Dywizja Piechoty, I Korpus) w Krakowie,
  • 28 Pułku Piechoty (3 Dywizja Piechoty, XIV Korpus) w Innsbrucku, w latach 1891-1892 na stanowisku dowódcy kompanii,
  • 98 Pułku Piechoty (10 Dywizja Piechoty, IX Korpus) w Josephstadt,

Następnie mianowany został dowódcą I batalionu w Bielsku (Bielitz) 13 Pułku Piechoty (5 Dywizja Piechoty, I Korpus) w Opawie (Troppau). 1 listopada 1910 został dowódcą tego pułku. 1 lipca 1911 przeszedł na emeryturę w randze pułkownika.

6 sierpnia 1914 w Krakowie, po wybuchu I wojny światowej zgłosił się na ochotnika do Legionów Polskich i wraz z druhem Władysławem Turskim przystąpił do mobilizacji krakowskiego "Sokoła". Został organizatorem i pierwszym dowódcą 2 Pułku Piechoty. W kwietniu 1915 stanął na czele III Brygady. Od 25 kwietnia 1917 do 19 lutego 1918 dowodził Polskim Korpusem Posiłkowym. Po zawarciu pokoju brzeskiego został przez władze austriackie internowany w obozach w Chust i Marmarosz Sziget.

Służba w Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

8 listopada 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia generała majora. Wziął udział w wojnie polsko-ukraińskiej w obronie Lwowa i Przemyśla. W czasie wojny polsko-bolszewickiej był dowódcą 3 Armii. Po zakończeniu walk został dowódcą Okręgu Generalnego Pomorze w Toruniu, a po reorganizacji struktur dowodzenia dowódcą Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu.

Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz Józef Piłsudski decyzją z 12 lutego 1922 zezwolił mu na przyjęcie i noszenie Krzyża Komandorskiego Orderu Legii Honorowej[1].

Józef Piłsudski dekretem z dnia 22 września 1922 przeniósł go na własną prośbę z dniem 1 stycznia 1923 w stan spoczynku z prawem noszenia munduru i w uznaniu zasług nadał mu stopień generała broni[2].

Zmarł w 11 kwietnia 1925. 14 kwietnia tego roku pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera 67.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec rodzinny gen. Zielińskiego na Rakowicach

Był synem Pawła Arystomena, powstańca 1863 i Józefy z Klewskich. Żonaty z Józefą Onitsch (ur. 29 grudnia 1870 w Tarnowie, zm. 1 marca 1958 w Krakowie), córką Władysława Ludwika Józefa Kalasantego Onitsch (ur. 25 sierpnia 1837 w Tarnowie, zm. 25 lipca 1900 w Tarnowie) i Walerii Antoniny Katarzyny Jaxa-Rożen (ur. 5 kwietnia 1839 w m. Brzeziny-Tropie, zm. 30 stycznia 1919 w Krakowie). Waleria była jedną z trzech córek Bolesława Augusta Hilarego Jaxa-Rożna.

Zygmunt i Józefa mieli troje dzieci: Józefa (ur. 24 stycznia 1898, zm. 15 września 1898) i Jana (ur. 1893) oraz córkę Władysławę (1900-1990).

30 kwietnia 1995 na krużgankach Kaplicy Loretańskiej OO. Kapucynów w Krakowie odsłonięto popiersie generała[3].

18 października 2007 na ścianie frontowej kamienicy przy ul. Garncarskiej 4 w Krakowie, gdzie mieszkał gen. Zygmunt Zieliński, odsłonięto i poświęcono tablicę pamiątkową.

10 listopada 2013 roku w rodzinnych Rzeszotarach odsłonięto tablicę jego pamięci, oraz pamięci bohaterów Powstania Styczniowego Pawła Arystomena Zielińskiego i kuzynów Żelechowskich.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 8 z 01.04.1922 r., s. 249
  2. Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 36 z 30.09.1922 r., s. 743
  3. Popiersie generała. Gazeta Wyborcza nr 102 (1538), Kraków 2 maja 1995

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]