Powiat bełchatowski

From Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Powiat bełchatowski
powiat
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
TERYT 1.10.13.01.00.0
Siedziba Bełchatów
Starosta Dorota Pędziwiatr
Powierzchnia 967,57 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności

112 779[1]
• gęstość 116,6 os./km²
Urbanizacja 61,69%
Tablice rejestracyjne EBE
Adres urzędu:
ul. Pabianicka 17/19
97-400 Bełchatów
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 1
Liczba gmin wiejskich 6
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat bełchatowski
Powiat bełchatowski
51°22′N 19°22′E/51,366667 19,366667
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Powiat bełchatowski – powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bełchatów.

Geografia[edit | edit source]

Położenie i obszar[edit | edit source]

Powiat bełchatowski ma obszar[2] 967,57 km².

Powiat stanowi 5,31% powierzchni województwa łódzkiego.

Podział administracyjny[edit | edit source]

W skład powiatu wchodzą:

Powierzchnia i ludność
(dane GUS, stan: 31 grudnia 2018 r.)[2][3]
lp. Herb Gmina siedziba powierzchnia
(km²)
ludność gęstość zaludnienia
(osób/km²)
1 POL gmina Bełchatów COA.svg Bełchatów Bełchatów 180,35 11436 63
2 POL gmina Drużbice COA.svg Drużbice Drużbice 113,33 5235 46
3 POL gmina Kleszczów COA.svg Kleszczów Kleszczów 124,76 6181 50
4 POL gmina Kluki COA.svg Kluki Kluki 118,54 4349 37
5 POL gmina Rusiec COA.png Rusiec Rusiec 99,91 5120 51
6 POL gmina Szczerców COA.svg Szczerców Szczerców 128,95 8216 64
7 POL Zelów COA.svg Zelów Zelów 167,09 15028 90
8 POL Bełchatów 1 COA.svg Bełchatów 34,64 57432 1658
Razem 8 7 967,57 112 997 117

Historia[edit | edit source]

Powiat bełchatowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat bełchatowski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu piotrkowskiego w tymże województwie[4]:

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla, a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat bełchatowski podzielono na 1 miasto i 6 gmin[5]:

Powiat nie obejmował wówczas miasta Zelów[6] i gminy Zelów, które należały do powiatu łaskiego ani gminy Rusiec, którą powołano w powiecie pajęczańskim (obie w woj. łódzkim)[5]. Objął natomiast gminę Szczerców, należącą do 1954 roku do powiatu łaskiego.

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu bełchatowskiego włączono do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego[7].

1 lutego 1977 roku zniesiono gminę Grocholice, której większość obszaru włączono do gminy Bełchatów[8] oraz fragmentarycznie do miasta Bełchatowa (Grocholice i Zamoście), do którego równocześnie przyłączono także część obszaru gminy Bełchatów (m.in. Bińków i Politanice)[9]. 1 października 1982 roku z gminy Drużbice wyłączono sołectwo Ostoja i włączono je do gminy Zelów[10]. 1 stycznia 1988 roku do Bełchatowa przyłączono część wsi Ludwików, Zdzieszulice Dolne i Zdzieszulice Górne z gminy Bełchatów[11]. 27 listopada 1996 roku miasto Bełchatów zostało określone jako gmina miejska[12]. 1 października 1998 roku z gminy Drużbice wyłączono wieś Świerczyna oraz osadę Kociołki-Las, włączając je do gminy Dłutów[13].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat bełchatowski[14]. W porównaniu z obszarem z 1975 roku powiat został zwiększony o gminy Rusiec (jedyna gmina powiatu która należała do województwa sieradzkiego) i Zelów. Gminy Grocholice nie odtworzono.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Ruszczyn leży obecnie na terenie powiatu radomszczańskiego – pozostałe są ponownie w powiecie bełchatowskim.

Demografia[edit | edit source]

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2018):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 112 997 100 57 663 51,03 55 334 48,97
Miasto 65 068 57,58 33 429 29,58 31 639 28,00
Wieś 47 929 42,42 24 234 21,45 23 695 20,97
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu bełchatowskiego w 2014 roku


Piramida wieku powiat belchatowski.png

Warunki przyrodnicze[edit | edit source]

Największymi rzekami przepływającymi przez powiat bełchatowski są Widawka, Grabia, Pilsia.

Sąsiednie powiaty[edit | edit source]

Powiaty sąsiadujące z powiatem bełchatowskim to:

Transport[edit | edit source]

Powiat bełchatowski leży na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych w relacji północ – południe i wschód – zachód. Przez obszar powiatu przebiegają drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe. Drogi krajowe: 74 WieluńKielce i 12 KaliszPiotrków Tryb.RadomLublin, drogi wojewódzkie: 483 relacji ŁaskSzczercówGmina Nowa Brzeźnica – granica województwa Łódzkiego, 484 relacji Buczek (Łask)-ZelówBełchatówKamieńsk, 485 relacji PabianiceWadlew – Bełchatów, 480 SieradzWidawa – Szczerców.

Uwagi[edit | edit source]

  1. Obecnie dzielnica Bełchatowa; obecna nazwa Binków.
  2. Obecna nazwa Gręboszów.
  3. Obecnie dzielnica Bełchatowa.

Przypisy[edit | edit source]