Sejny

From Wikipedia
Jump to: navigation, search
 Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Sejny (ujednoznacznienie).
Sejny
Ulica Piłsudskiego w Sejnach
Ulica Piłsudskiego w Sejnach
Herb Flaga
Herb Sejn Flaga Sejn
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat sejneński
Gmina gmina miejska
Burmistrz Arkadiusz Adam Nowalski
Powierzchnia 4,49 km²
Populacja (31.12.2012)
• liczba ludności
• gęstość

5641[1]
1256,35 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 87
Kod pocztowy 16-500
Tablice rejestracyjne BSE
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sejneńskiego
Sejny
Sejny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sejny
Sejny
Ziemia 54°06′24″N 23°20′55″E/54,106667 23,348611
TERC
(TERYT)
3202609011
SIMC 2009011
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 25
16-500 Sejny
Strona internetowa
BIP

Sejny (lit. Seinai) – miasto powiatowe w północno-wschodniej części województwa podlaskiego, w powiecie sejneńskim. Położone na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, nad Marychą (lewy dopływ Czarnej Hańczy).

Miasto ma 5641 mieszkańców (31 grudnia 2012)[1].

Położenie[edit | edit source]

Sejny zajmują obszar 4,49 km² (2002)[2], w tym:

  • użytki rolne: 65%
  • użytki leśne: 2%

Miasto zajmuje obszar 4,49 km² (1 stycznia 2011)[3], stanowiąc 0,52% powierzchni powiatu.

Niedaleko Sejn znajduje się przejście graniczne z Litwą.

W latach 1975–1998 w województwie suwalskim.

Pochodzenie nazwy[edit | edit source]

Jerzy Grodziński, który latach 1593–1602 założył nad rzeką Sejną miasteczko, nazwał je od swojego imienia Juriewo. Ta nazwa jednak się nie przyjęła – miasteczko nazwano Sejny od przepływającej przez nie rzeki (dziś Marycha). Słowo seina w języku jaćwieskim oznacza trawy porastające w tamtym czasie bujnie brzegi i zakola rzeki. Z języka jaćwieskiego wywodzi się więcej nazw (jezior, miejscowości itd.) w okolicach miasta.

Warunki naturalne[edit | edit source]

Klimat umiarkowany ciepły, przechodzący w kontynentalny. Zimy są mroźne, a lata bardzo gorące i słoneczne – jedne z najbardziej słonecznych w Polsce[potrzebne źródło].

Historia[edit | edit source]

Defilada polskiej kawalerii w Sejnach (1920 r.)
Dom Litewski i Konsulat Republiki Litewskiej w Sejnach
Dawny urząd pocztowy, wcześniej gimnazjum hebrajskie
Rondo w Sejnach
  • w 1422 roku Suwalszczyzna weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • 22 grudnia 1522 roku ziemię nad Sejną otrzymał od króla Zygmunta I jego dworzanin, kniaź Iwan Wiśniowiecki hetman wojsk królewskich, który wzniósł w nim dwór, odziedziczony przez kolejno jego syna Dymitra, drugiego syna Andrzeja, a potem jego córkę Annę z mężem Mikołajem Sapiehą
  • 1593 rok Jerzy Grodziński, leśniczy przełomski i starosta przeroski, kupił dwór od Sapiehów i w latach 1593–1602 założył przy nim miasteczko, które w późniejszym czasie nazwano Sejny
  • 1602 rok Sejny jako miasto prywatne Grodziński zapisuje sprowadzonym z Wilna dominikanom
  • z Sejnami jako starosta związany był Jan Kostka[4][5], herbu Dąbrowa, zm. w 1623 r, syn Krzysztofa i Anny Pileckiej,
  • 1655–1660 spalone i zniszczone przez Szwedów
  • ponowny rozwój w 2. poł. XVIII w., kiedy zbudowano murowany ratusz i drewniane hale targowe na 21 kramów
  • od 1795 w zaborze pruskim, rok później, gdy władze pruskie skonfiskowały dobra zakonne, Sejny stały się miastem królewskim
  • od 1807 w Księstwie Warszawskim
  • od 1815 w Królestwie Polskim
  • w latach 1818–1925 siedziba biskupstwa
  • 1818 rok – wielki pożar miasta i w latach następnych przebudowa, która ukształtowała jego dzisiejszy wygląd
  • 23 sierpnia 1919 powstanie sejneńskie
  • 19 lipca 1920 – zajęte przez wojska litewskie przy współdziałaniu z bolszewikami
 Osobny artykuł: Bitwa o Sejny.

Demografia[edit | edit source]

Miasto liczy 5641 mieszkańców (31 grudnia 2012)[1].

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 5641 100 2960 52,47 2681 47,53
powierzchnia 4,49 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1256,35 659,24 597,10

Około 8% populacji stanowią Litwini.[6]

  • Piramida wieku mieszkańców Sejn w 2014 roku [7].
    Piramida wieku Sejny.png

Wielonarodowość i wielokulturowość[edit | edit source]

Sejny od wieków zamieszkują nie tylko Polacy. Gdy zostało założone, dla rozpowszechnienia handlu i przemysłu, sprowadzono Żydów, którzy zasiedlali je do II wojny światowej (w 1885 roku stanowili 75% mieszkańców, a w 1931 24%[8]). Mieszkali i nadal mieszkają w Sejnach także Litwini. Miasto zamieszkiwali również Rosjanie, Niemcy, Białorusini oraz wiele innych. Każda z tych narodowości wniosła do życia miasta własną kulturę i tradycję.[potrzebne źródło]

Litwini[edit | edit source]

W Sejnach znajduje się konsulat Republiki Litewskiej, działa szkoła podstawowa i gimnazjum z litewskim językiem nauczania Žiburys („Światełko”), która prowadzi także przedszkole.

Gospodarka[edit | edit source]

W Sejnach rozwija się przemysł spożywczy.[potrzebne źródło] Największym zakładem tej branży jest mleczarnia Sejnmlek z zakładem serowarskim i proszkownią. Ponadto mieści się tu gorzelnia i zakłady drzewne.

Transport[edit | edit source]

Miasto położone jest przy drodze prowadzącej do przejścia granicznego w Ogrodnikach. Ma dobre połączenie drogowe z Augustowem i Suwałkami. Przewozy autobusowe zapewnia przedsiębiorstwo PKS Suwałki. Sejny posiadają bezpośrednie połączenia z Suwałkami, Białymstokiem, Łomżą, Augustowem i Puńskiem[potrzebne źródło].

Zabytki[edit | edit source]

Bazylika Nawiedzenia NMP i klasztor dominikański. W głębi kościół Matki Boskiej Częstochowskiej – dawny zbór ewangelicki

Poza tym w Sejnach znajduje się Muzeum Ziemi Sejneńskiej w którym eksponowane są zbiory archeologiczne, numizmatyczne, dominikanów i biskupów w Sejnach.

Kultura[edit | edit source]

W Sejnach odbywa się m.in. Międzynarodowy Koncert Organowy Młodych i Baltic-Satelid. Ponadto działa ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”, który przekazuje historię, kulturę, tradycje i wielonarodowość Sejn.

W 2006 roku powstała orkiestra dęta przy OSP Sejny.

Religia[edit | edit source]

Kaplica św. Agaty

Sport[edit | edit source]

W Sejnach działa piłkarski klub sportowy Pomorzanka, założony w 1957 roku. Drużyna mecze rozgrywa na stadionie miejskim przy ul. Konarskiego 23A, mieszczącym 1000 widzów. Trenerem jest Wojciech Milewski. Obecnie Pomorzanka Sejny występuje w klasie okręgowej w grupie podlaskiej. Posiada drużyny młodzieżowe: juniorów młodszych, żaków i orlików.

Sejny w mediach i utworach[edit | edit source]

Ratusz miejski w Sejnach
  • Do Sejn – utwór Lonstara z płyty Co to jest to country.

Współpraca międzynarodowa[edit | edit source]

Miasta i gminy partnerskie: Litwa Onikszty[potrzebne źródło]

Zobacz też[edit | edit source]

Przypisy

  1. a b c Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. Stan w dniu 31 XII 2012 r.. stat.gov.pl. [dostęp 2014-07-17].
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  4. Jan Obłąk, Jan Karol Konopacki, biskup nominat warmiński, Nasza Przeszłość. Wyd. Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy, Kraków 1958, tom 8 s. 161
  5. Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa. Wyd. Z.P. POLIMER Koszalin 2010, s. 82. ISBN 978-83-89976-40-6.
  6. http://web.archive.org/web/20140701232900/http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultstronaopisowa/5743/1/1/nsp2002_tabl4.xls
  7. http://www.polskawliczbach.pl/Sejny, w oparciu o dane GUS.
  8. Demografia – Sejny
  9. Strona Staroprawosławnej Pomorskiej Cerkwi RP.
  10. Według wyszukiwarki zborów na stronie Świadków Jehowy, dostęp z 2 stycznia 2015.

Linki zewnętrzne[edit | edit source]