Sejny

From Wikipedia
Jump to: navigation, search
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Sejny (ujednoznacznienie).
Sejny
Ulica Piłsudskiego w Sejnach
Ulica Piłsudskiego w Sejnach
Herb Flaga
Herb Sejn Flaga Sejn
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat sejneński
Gmina gmina miejska
Burmistrz Arkadiusz Adam Nowalski
Powierzchnia 4,49 km²
Populacja (31.12.2012)
• liczba ludności
• gęstość

5641[1]
1256,35 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 87
Kod pocztowy 16-500
Tablice rejestracyjne BSE
Położenie na mapie powiatu sejneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sejneńskiego
Sejny
Sejny
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Sejny
Sejny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sejny
Sejny
Ziemia 54°06′24″N 23°20′55″E/54,106667 23,348611
TERC
(TERYT)
3202609011
SIMC 2009011
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 25
16-500 Sejny
Strona internetowa
BIP

Sejny (lit. Seinai) – miasto powiatowe w północno-wschodniej części województwa podlaskiego, w powiecie sejneńskim. Położone na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, nad Marychą (lewy dopływ Czarnej Hańczy).

Miasto ma 5641 mieszkańców (31 grudnia 2012)[1].

Położenie[edit]

Sejny zajmują obszar 4,49 km² (2002)[2], w tym:

  • użytki rolne: 65%
  • użytki leśne: 2%

Miasto zajmuje obszar 4,49 km² (1 stycznia 2011)[3], stanowiąc 0,52% powierzchni powiatu.

Niedaleko Sejn znajduje się przejście graniczne z Litwą.

W latach 1975–1998 w województwie suwalskim.

Pochodzenie nazwy[edit]

Jerzy Grodziński, który latach 1593–1602 założył nad rzeką Sejną miasteczko, nazwał je od swojego imienia Juriewo. Ta nazwa jednak się nie przyjęła – miasteczko nazwano Sejny od przepływającej przez nie rzeki (dziś Marycha). Słowo seina w języku jaćwieskim oznacza trawy porastające w tamtym czasie bujnie brzegi i zakola rzeki. Z języka jaćwieskiego wywodzi się więcej nazw (jezior, miejscowości itd.) w okolicach miasta.

Warunki naturalne[edit]

Klimat umiarkowany ciepły, przechodzący w kontynentalny. Zimy są mroźne, a lata bardzo gorące i słoneczne – jedne z najbardziej słonecznych w Polsce[potrzebny przypis].

Historia[edit]

Defilada polskiej kawalerii w Sejnach (1920 r.)
Dom Litewski i Konsulat Republiki Litewskiej w Sejnach
Dawny urząd pocztowy, wcześniej gimnazjum hebrajskie
Rondo w Sejnach
  • w 1422 roku Suwalszczyzna weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • 22 grudnia 1522 roku ziemię nad Sejną otrzymał od króla Zygmunta I jego dworzanin, kniaź Iwan Wiśniowiecki hetman wojsk królewskich, który wzniósł w nim dwór, odziedziczony przez kolejno jego syna Dymitra, drugiego syna Andrzeja, a potem jego córkę Annę z mężem Mikołajem Sapiehą
  • 1593 rok Jerzy Grodziński, leśniczy przełomski i starosta przeroski, kupił dwór od Sapiehów i w latach 1593–1602 założył przy nim miasteczko, które w późniejszym czasie nazwano Sejny
  • 1602 rok Sejny jako miasto prywatne Grodziński zapisuje sprowadzonym z Wilna dominikanom
  • z Sejnami jako starosta związany był Jan Kostka[4][5], herbu Dąbrowa, zm. w 1623 r, syn Krzysztofa i Anny Pileckiej,
  • 1655–1660 spalone i zniszczone przez Szwedów
  • ponowny rozwój w 2. poł. XVIII w., kiedy zbudowano murowany ratusz i drewniane hale targowe na 21 kramów
  • od 1795 w zaborze pruskim, rok później, gdy władze pruskie skonfiskowały dobra zakonne, Sejny stały się miastem królewskim
  • od 1807 w Księstwie Warszawskim
  • od 1815 w Królestwie Polskim
  • w latach 1818–1925 siedziba biskupstwa
  • 1818 rok – wielki pożar miasta i w latach następnych przebudowa, która ukształtowała jego dzisiejszy wygląd
  • 23 sierpnia 1919 powstanie sejneńskie
  • 19 lipca 1920 – zajęte przez wojska litewskie przy współdziałaniu z bolszewikami
 Osobny artykuł: Bitwa o Sejny.

Demografia[edit]

Miasto liczy 5641 mieszkańców (31 grudnia 2012)[1].

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 5641 100 2960 52,47 2681 47,53
powierzchnia 4,49 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1256,35 659,24 597,10

Około 8% populacji stanowią Litwini[6].

  • Piramida wieku mieszkańców Sejn w 2014 roku[7].
    Piramida wieku Sejny.png

Wielonarodowość i wielokulturowość[edit]

Sejny od wieków zamieszkują nie tylko Polacy. Gdy zostało założone, dla rozpowszechnienia handlu i przemysłu, sprowadzono Żydów, którzy zasiedlali je do II wojny światowej (w 1885 roku stanowili 75% mieszkańców, a w 1931 24%[8]). Mieszkali i nadal mieszkają w Sejnach także Litwini. Miasto zamieszkiwali również Rosjanie, Niemcy, Białorusini oraz wiele innych. Każda z tych narodowości wniosła do życia miasta własną kulturę i tradycję[potrzebny przypis].

Litwini[edit]

W Sejnach znajduje się konsulat Republiki Litewskiej, działa szkoła podstawowa i gimnazjum z litewskim językiem nauczania Žiburys („Światełko”), która prowadzi także przedszkole.

Gospodarka[edit]

W Sejnach rozwija się przemysł spożywczy.[potrzebny przypis] Największym zakładem tej branży jest mleczarnia Sejnmlek z zakładem serowarskim i proszkownią. Ponadto mieści się tu gorzelnia i zakłady drzewne.

Transport[edit]

Miasto położone jest przy drodze prowadzącej do przejścia granicznego w Ogrodnikach. Ma dobre połączenie drogowe z Augustowem i Suwałkami. Przewozy autobusowe zapewnia przedsiębiorstwo PKS Suwałki. Sejny posiadają bezpośrednie połączenia z Suwałkami, Białymstokiem, Łomżą, Augustowem i Puńskiem[potrzebny przypis].

Zabytki[edit]

Bazylika Nawiedzenia NMP i klasztor dominikański. W głębi kościół Matki Boskiej Częstochowskiej – dawny zbór ewangelicki

Poza tym w Sejnach znajduje się Muzeum Ziemi Sejneńskiej w którym eksponowane są zbiory archeologiczne, numizmatyczne, dominikanów i biskupów w Sejnach.

Kultura[edit]

W Sejnach odbywa się m.in. Międzynarodowy Koncert Organowy Młodych i Baltic-Satelid. Ponadto działa ośrodek „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”, który przekazuje historię, kulturę, tradycje i wielonarodowość Sejn.

W 2006 roku powstała orkiestra dęta przy OSP Sejny.

Religia[edit]

Kaplica św. Agaty

Sport[edit]

W Sejnach działa piłkarski klub sportowy Pomorzanka, założony w 1957 roku. Drużyna mecze rozgrywa na stadionie miejskim przy ul. Konarskiego 23A, mieszczącym 1000 widzów. Trenerem jest Wojciech Milewski. Obecnie Pomorzanka Sejny występuje w klasie okręgowej w grupie podlaskiej. Posiada drużyny młodzieżowe: juniorów młodszych, żaków i orlików.

Związani z Sejnami[edit]


Sejny w mediach i utworach[edit]

Ratusz miejski w Sejnach
  • Do Sejn – utwór Lonstara z płyty Co to jest to country.

Współpraca międzynarodowa[edit]

Miasta i gminy partnerskie: Litwa Onikszty[potrzebny przypis]

Zobacz też[edit]

Przypisy

  1. a b c Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2012 r. Stan w dniu 31 XII 2012 r. (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2014-07-17].
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  4. Jan Obłąk, Jan Karol Konopacki, biskup nominat warmiński, Nasza Przeszłość. Wyd. Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy, Kraków 1958, tom 8 s. 161
  5. Jerzy Antoni Kostka, Kostkowie herbu Dąbrowa. Wyd. Z.P. POLIMER Koszalin 2010, s. 82. ISBN 978-83-89976-40-6.
  6. http://web.archive.org/web/20140701232900/http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultstronaopisowa/5743/1/1/nsp2002_tabl4.xls
  7. http://www.polskawliczbach.pl/Sejny, w oparciu o dane GUS.
  8. Demografia – Sejny
  9. Strona Staroprawosławnej Pomorskiej Cerkwi RP.
  10. Według wyszukiwarki zborów na stronie Świadków Jehowy, dostęp z 2 stycznia 2015.

Linki zewnętrzne[edit]