Ława sądowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ława miejska)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ława sądowa – organ samorządu miast i wsi lokowanych na prawie niemieckim z okresu XIII–XVIII wieku[1]. Był powoływany przez właściciela gruntowego lub wybierany przez ogół mieszkańców, w późniejszym okresie także przez radę miejską, która liczyła 7–12 członków, zwanych ławnikami.

Rozróżniano 3 rodzaje sądów ławniczych: sąd wielki (m.in. roki wielkie gajone), które odbywały się 3 razy do roku, sąd ławniczy na potrzeby bieżące i zbierający się co 2 tygodnie, oraz ławniczy sąd nadzwyczajny, który był zwoływany w nagłych sprawach kryminalnych.

Do zadań ław sądowych należało nadawanie mocy prawnej finansowym transakcjom, testamentom, umowom. Nie miała wpływu na niektóre z poważniejszych spraw, np. w Krakowie nie sądziła gwałtu, skrytobójstwa i napadu na dom. Spod jurysdykcji ławy sądowej wyłączona była szlachta, duchowieństwo, Żydzi.

Ławy miejskie[edytuj]

Pieczęć ławy m. Kalisza, 1425

Ława sądowa miejska była w dawnej Polsce organem miejskim posiadającym prawo sądownicze[2]. Ława miejska wraz z radą miasta wchodziła w skład patrycjatu. Składała się z wójta, landwójta i sześciu ławników. Ławy miejskie występowały tylko w miastach i mogli w nich zasiadać tylko mieszczanie (miała też swój wiejski odpowiednik, czyli ławy wiejskie). Ławnicy wybierani byli początkowo na rok, a później mianowani dożywotnio. Ławy sądowe miejskie zniosła Konstytucja 3 maja w 1791 roku[1].

Ławy wiejskie[edytuj]

Ława sądowa wiejska pod przewodnictwem sołtysa spełniała funkcje sądu pierwszej instancji. Ławy sądowe wiejskie zaczęły zanikać w XVI wieku[1].

Przypisy

  1. a b c Ława sądowa. [dostęp 2017-07-08].
  2. Ława miejska. www.encyklopedia.pwn.pl. [dostęp 2017-07-08].

Bibliografia[edytuj]

  • Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, Henryk Samsonowicz, Warszawa 1981, t. I, s. 447