Wikipedia:Strona główna
Witaj w Wikipedii,
wolnej encyklopedii, którą każdy może redagować.
1 366 226 artykułów, w tym 3791 wyróżnionych
Nauki ścisłe i przyrodnicze • Nauki społeczne i humanistyczne • Technika • Geografia • Historia • Kultura • Społeczeństwo • Sport • Religia • Polska Więcej portali • Indeks haseł • Przegląd kategorii
Właśnie trwa Tydzień Artykułu Bawarskiego. Dołącz do akcji!
Czy wiesz…
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:
…ilu chorych przewoził samolot Hanriot H.28S (na fotografii)?
…przynależność których rodzajów pirenejskich dinozaurów do plemienia Parasaurolophini pozostaje kwestią sporną?
…która brytyjska poetka rozpoczęła karierę od wiersza o smoku z obrazu?
…kiedy weszły do służby pierwsze nowoczesne japońskie lekkie krążowniki?
…jaki los spotkał Rajnę Kniaginię po upadku powstania kwietniowego w Bułgarii?
Wydarzenia
Turecka inwazja na północną Syrię • Brexit • Protesty w Hongkongu • Puchar świata w rugby
- Abhijit Banerjee, Esther Duflo i Michael Kremer zostali laureatami Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii (14 października)
- W wyborach parlamentarnych w Polsce zwyciężyło Prawo i Sprawiedliwość (13 października)
- Kenijczyk Eliud Kipchoge jako pierwszy w historii ukończył bieg maratoński w czasie poniżej 2 godzin (12 października)
- Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał premier Etiopii Abiy Ahmed Ali (11 października)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury – w tym roku przyznawaną także za rok poprzedni – otrzymali Olga Tokarczuk (na fotografii) (za 2018) oraz Peter Handke (za 2019) (10 października)
Rocznice
23 października: imieniny obchodzą m.in.: Gracjan, Gracjana i Klotylda
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 42 p.n.e. – samobójczą śmiercią zginął Marek Juniusz Brutus, przypuszczalny adresat ostatnich słów Cazara I ty Brutusie, przeciwko mnie
- 1844 – urodził się francuski fizyk i lekarz Édouard Branly (na fotografii), jeden z pionierów radia i wynalazca koherera
- 1929 – został znaleziony nosorożec włochaty ze Staruni, jedyny na świecie kompletny egzemplarz tego wymarłego gatunku z epoki plejstocenu
- 1939 – dokonano oblotu japońskiego samolotu bombowo-torpedowego Mitsubishi G4M; tegoż dnia masakra 56 Polaków w zakładzie karnym w Inowrocławiu
- 1944 – na Pacyfiku rozpoczęła się największa w historii bitwa powietrzno-morska o Leyte (na fotografii amerykańska armada)
- 1949 – zmarł Stanisław Barabasz, architekt, malarz, nestor polskiego narciarstwa, pedagog i myśliwy, kierownik Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem
Artykuł na medal
Ziemia obiecana – polski film historyczno-obyczajowy z 1974 roku w reżyserii i według scenariusza Andrzeja Wajdy, stworzony na podstawie powieści Władysława Reymonta pod tym samym tytułem. Akcja filmu toczy się w przemysłowej Łodzi na przełomie XIX i XX wieku, w której trzej wspólnicy – polski ziemianin Karol Borowiecki (Daniel Olbrychski), niemiecki przemysłowiec Maks Baum (Andrzej Seweryn) oraz żydowski handlowiec Moryc Welt (Wojciech Pszoniak) – próbują zebrać fundusze na budowę własnej fabryki, by zbić interes na przemyśle włókienniczym. W stosunku do literackiego pierwowzoru Wajda poczynił poważne zmiany. Reżyser złagodził antysemicką wymowę pierwowzoru literackiego. Nie uchroniło to filmowej Ziemi obiecanej przed krytyką ze strony amerykańskich Żydów. Równocześnie film Wajdy nie ustrzegł się krytyki w Polsce, gdzie reżyserowi zarzucano, iż znacząco zmienił on treść powieści i ukazał głównego bohatera w negatywnym świetle. Późniejsze analizy filmu jednak dowiodły, że film stanowił krytykę nie tyle konkretnej narodowości, ile niszczycielskiej siły pieniądza jako bodźca do przemian kapitalistycznych na ziemiach polskich. Ziemia obiecana, ze względu na swój ekspresyjny i turpistyczny ton, została uznana przez część krytyków za filmowe arcydzieło. Ów status filmu Wajdy potwierdził plebiscyt Muzeum Kinematografii w Łodzi z 2015 roku, w którym Ziemia obiecana zajęła pierwsze miejsce na liście najlepszych filmów polskich wszech czasów. Czytaj więcej…
Dobry artykuł
Osiedle ZUS w Łodzi – niewielkie osiedle mieszkaniowe w północnej części dawnej łódzkiej dzielnicy Górna, w północnej części obszaru SIM Kurak, w kwartale ulic: Bednarskiej – Unickiej – Sanockiej – Adolfa Dygasińskiego. Tworzy je 7 wielorodzinnych bloków reprezentujących funkcjonalizm w obrębie stylu modernistycznego, wzniesionych w latach 1930–1932 przez Stowarzyszenie Budowlano-Mieszkaniowe Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednym z głównych założeń projektu było takie zróżnicowanie powierzchni użytkowej mieszkań i ich standardu, by optymalnie dopasować lokale do potrzeb przyszłych użytkowników – robotników albo pracowników umysłowych, zwłaszcza że wielkość i komfort mieszkania decydowały w znacznym stopniu o wysokości czynszu. Aby obniżyć koszty budowy, zastosowano na dużą skalę standaryzację elementów wykończenia i wyposażenia bloków. Osiedle dzieli się na część zachodnią – określoną jako kwartał „robotniczy” oraz mniejszą część wschodnią – określoną jako kwartał „urzędniczy”. W pierwszej dekadzie XXI wieku wygląd osiedlowych bloków uległ wielu zauważalnym zmianom wskutek prac modernizacyjnych przeprowadzonych przez administratora osiedla. Czytaj więcej…