Krater Gosse'a

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gosses Bluff
Zdjęcie satelitarne
Zdjęcie satelitarne
Ciało niebieskie Ziemia
Średnica krateru 22 km
Wiek 142,5 ± 0,8 Ma
Nazwany imieniem Edmund Gosse
Położenie na mapie Terytorium Północnego
Mapa lokalizacyjna Terytorium Północnego
Gosses Bluff
Gosses Bluff
Położenie na mapie Australii
Mapa lokalizacyjna Australii
Gosses Bluff
Gosses Bluff
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Gosses Bluff
Gosses Bluff
Ziemia 23°49′S 132°19′E/-23,816667 132,316667
Urwisko Gosse'a widoczne na horyzoncie

Krater Gosse'akrater uderzeniowy znajdujący się w Australii na Terytorium Północnym. Jego najlepiej zachowaną częścią jest Urwisko Gosse'a, położone 160 km na zachód od Alice Springs i na północ od Gór Macdonnella, w Dolinie Misjonarzy.

Krater[edytuj]

Krater powstał 142,5 ± 0,8 miliona lat temu we wczesnej kredzie, w wyniku uderzenia komety lub planetoidy w powierzchnię Ziemi. Średnica tego ciała wynosiła ok. 600 metrów, a w chwili zderzenia z Ziemią utworzyła krater o średnicy ok. 22 km i głębokości ok. 800 metrów. Wyrzucony materiał skalny pokrył obszar ponad 400 km2. Obecnie widoczna pozostałość krateru mierzy ok. 4 km średnicy i wznosi się 180 m ponad powierzchnię równiny. Występują w niej licznie stożki zderzeniowe i brekcja monomiktyczna[1].

Historia badań[edytuj]

Formacja ta zawdzięcza odkrycie Edmundowi Gosse'owi, angielskiemu badaczowi i podróżnikowi, który odkrył ją w roku 1873. Aborygeni australijscy nazywali to miejsce Tnorala i uznawali za święte; znaleziono ślady po skalnych obozowiskach i kryjówkach dawnych mieszkańców tego miejsca. W roku 1875 urwisko Gosse'a badał Ernest Giles, podróżnik i odkrywca. W latach 60. XX wieku rozpoznano, że ta formacja skalna stanowi wewnętrzną część górki centralnej silnie zerodowanego krateru uderzeniowego. Odległa od urwiska formacja skalna nazywana „Czarnoksiężnikiem z Krainy Oz” (ang. The Wizard of Oz)) jest pozostałością obrzeża krateru[1].

Późniejsze badania naukowe doprowadziły do stwierdzenia, że formacja ta powstała na skutek uderzenia z dużą prędkością obiektu o małej gęstości, co może sugerować, że mogła to być kometa, a nie skalny lub żelazny meteoroid.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Paul W. Hodge: Meteorite Craters and Impact Structures of the Earth. Cambridge University Press, 1994, s. 65. ISBN 0521360927.

Bibliografia[edytuj]

  • Cudowny Świat/Najpiękniejsze zakątki i krajobrazy, Przegląd Readers's Digest, Warszawa 2000, ISBN 83-88243-10-1