Łańcuch J
Identyfikacja | |
OMIM | |
---|---|
Genetyka i fizjologia | |
Locus |
4q13.3 |
Funkcje |
łańcuch łączący polimeryczne |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Immunglobulin_A_as_Dimer.png/220px-Immunglobulin_A_as_Dimer.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/IgM.png/220px-IgM.png)
Łańcuch J (ang. J Chain, J od joining - łączący) – białko stanowiące element struktury polimerycznych form immunoglobulin IgM i IgA[1]. Zbudowany jest z 137 aminokwasów i kodowany przez gen JCHAIN[2][3].
Budowa
[edytuj | edytuj kod]Masa cząsteczkowa łańcucha J wynosi ok. 15,6 kDa[4].
Wykazuje typową dla immunoglobulin budowę dwóch harmonijek beta złożonych z czterech nici beta. Posiada 8 reszt cysteinowych. Dwie z tych reszt łączą łańcuchy α IgA (Cys495) lub łańcuchy μ IgM (Cys575) przez mostki dwusiarczkowe, stanowiąc połączenie pomiędzy dwoma regionami Fc cząsteczek tych przeciwciał[4]. Łańcuch J wykazuje wysoki stopień homologii między immunoglobulinami ptaków i ludzkimi, sugerując, że spełnia ważną rolę w odporności humoralnej.
Funkcja
[edytuj | edytuj kod]Zasadniczą rolą łańcucha J jest umożliwianie tworzenia form polimerycznych przez IgA i IgM i ich translokacji przez komórki nabłonka błon śluzowych. Występuje ścisła współzależność pomiędzy cząsteczką polimerycznej immunoglobuliny IgM lub IgA (pIg), a receptorem dla tych polimerycznych form immunoglobulin (pIgR).
Głównym miejscem syntezy tego polipeptydu jest tkanka limfoidalna związana z błonami śluzowymi (MALT).
Ponieważ IgM i IgA są jedynymi dwoma klasami przeciwciał, które polimeryzują, początkowo zakładano, że łańcuch J jest konieczny do polimeryzacji. Jednak później odkryto, że IgM może polimeryzować w nieobecności łańcucha J zarówno w formie pentameru, jak i heksameru. Jednakże obie formy bez łańcucha J występują mniej licznie niż z łańcuchem J. Dotyczy to też dimerów IgA.
Łańcuch J również odgrywa rolę w aktywacji dopełniacza. Heksamery IgM bez łańcucha J są 15-20 razy silniej aktywują dopełniacz niż pentameryczne IgM z łańcuchem J[5]. W efekcie IgM z łańcuchem J jest "bezpieczniejsza", bo może wiązać antygeny bez powodowania nadmiernego uszkodzenia błon nabłonków poprzez aktywację dopełniacza.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ J. Gołąb, M. Jakóbisiak, M. Lasek: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 26. ISBN 978-83-01-17108-7.
- ↑ JCHAIN Symbol Report | HUGO Gene Nomenclature Committee [online], www.genenames.org [dostęp 2018-01-01] .
- ↑ JCHAIN joining chain of multimeric IgA and IgM [Homo sapiens (human)] - Gene - NCBI [online], www.ncbi.nlm.nih.gov [dostęp 2017-12-30] .
- ↑ a b Grażyna Majkowska-Skrobek , Daria Augustyniak , Struktura i funkcja podklas immunoglobuliny klasy A, „Kosmos”, 52 (2 (263)), 2004, s. 155-165 [dostęp 2017-12-31] .
- ↑ F.E. Johansen , R. Braathen , P. Brandtzaeg , Role of J chain in secretory immunoglobulin formation, „Scandinavian Journal of Immunology”, 52 (3), 2000, s. 240–248, ISSN 0300-9475, PMID: 10972899 [dostęp 2017-12-30] .