Żuk wiosenny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żuk wiosenny
Trypocopris vernalis
(Linnaeus, 1758)
Żuk wiosenny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Rząd chrząszcze
Nadrodzina żukokształtne
Rodzina gnojarzowate
Podrodzina Geotrupinae
Plemię Geotrupini
Rodzaj Trypocopris
Gatunek żuk wiosenny
Synonimy
  • Scarabaeus vernalis Linnaeus, 1758
  • Geotrupes insularis O. Schneider, 1898
  • Geotrupes laevis Haworth, 1812
  • Geotrupes politus Mulsant, 1842
  • Geotrupes splendens Mulsant, 1842
  • Geotrupes sulzeri Gistl, 1857
  • Geotrupes timotheus Gistl, 1857
  • Geotrupes varians Mulsant, 1842
  • Geotrupes violaceus Mulsant, 1842
  • Geotrupes viridissimus Miksic, 1958
  • Geotrupes caucasicus Schneider et Leder 1878
  • Geotrupes autumnalis Erichson, 1848
  • Geotrupes balcanicus Reitter, 1893
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Żuk wiosenny (Trypocopris vernalis) - gatunek chrząszcza z rodziny gnojarzowatych (Geotrupidae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza jako Scarabaeus vernalis. Występował także pod nazwą Geotrupes (Trypocopris) vernalis[1], jednak po podniesieniu podrodzaju Trypocopris do rangi rodzaju jego nazwa brzmi Trypocopris vernalis[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ciało krótkie, krępe, mocno wypukłe, błyszczące, metalicznie niebieskie lub zielone, długości 12-20 mm[1]. Nogi pokryte kolcami[3][1]. Głowa pośrodku z guzkiem. Na punktowanie przedplecza składają się dwa rodzaje punktów: mniejsze i większe. Samiec posiada podwójny ząb wierzchołkowy na zewnętrznym brzegu przednich goleni. Spodnia listwa przednich goleni jego odnóży wyposażona w szereg dużych ząbków. Samica ma wymieniony wcześniej ząb pojedynczy, a listwę przednich goleni pozbawioną ząbków. Od podobnego Trypocopris alpinus wyróżnia się jednorodnym owłosieniem (brak odstających czarnych włosków między przylegającymi, brązowymi), prawie całkowicie zanikającymi rzędami pokryw, a ich międzyrzędami słabo lub w ogóle nie punktowanymi[1]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Europa, Azja Mniejsza, Iran. W Polsce pospolity, związany ze środowiskiem leśnym i pastwiskami[3].

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Odchody zwierzęce[3]. Spotykany w odchodach krowich i końskich[1].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Wygrzebuje podziemne korytarze z komorami lęgowymi wypełnionymi odchodami zwierzęcymi. Do każdej komory samica składa 1 jajo. Larwy wylęgają się na wiosnę następnego roku a dorosłe osobniki pojawiają się na początku lata[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28a Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae laparosticti. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1976.
  2. Lech Borowiec: Atlas Chrząszczy Polski: Trypocopris vernalis. [dostęp 2014-01-19].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Eisenreich W., Handel A., Zimmer U.: Rozpoznawanie roślin i zwierząt. Praktyczny przewodnik. Warszawa: Elispa Sp. z o.o., 2005, s. 316. ISBN 83-7265-073-X.