15 Dywizjon Artylerii Ciężkiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
15 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie sierpień 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 8 pułk artylerii ciężkiej
Dowódcy
Pierwszy mjr art. Stefan Starzyński
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 15 Dywizja Piechoty

15 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (15 dac) – pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego II RP.

Dywizjon nie występował w pokojowej organizacji wojska. Został sformowany w dniach 24–25 sierpnia 1939 roku, w Toruniu, przez 8 pułk artylerii ciężkiej z przeznaczeniem dla 15 Dywizji Piechoty.

W jego skład weszły dwie baterie. W pierwszej baterii znajdowały się trzy 105 mm armaty wz. 1929, natomiast w drugiej baterii trzy 155 haubice wz. 1917[1].

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

1 września 15 dac stał w ugrupowaniu 15 DP na przyczółku bydgoskim. W czasie przegrupowania armii razem z dywizją odszedł na linię Solec KujawskiJezioro JezuickieŁabiszyn. Pozostawał tam bez styczności z nieprzyjacielem do 5 września. W następnych dniach dywizja cofała się przez GniewkowoOsięcinyKrukowo do rejonu LubraniecBrześć Kujawski. Osiągnęła go 9 września rano. Wieczorem dalej maszerowała na linię jezior Borzymowskie–Szczytnowskie, a 11 września przegrupowała się ku północy obsadzając przesmyk w rejonie Szczytna i Śmiłowic. W ugrupowaniu marszowym dywizji maszerował 15 dac. 12 września wspierał walkę piechoty z niemiecką 208 DP. Współdziałając z I/15 pal, walczył na kierunku działania 61 pułku piechoty. W następnym dniu skierowano 15 DP na pomoc OW 5 DP, który prowadził ciężkie walki pod Płockiem. 14 września dywizjon wspierał natarcie 59 pp na Dobrzyków. Walka trwała całą noc i obie strony poniosły ciężkie straty. Dywizja otrzymała rozkaz przerwania walki i przejścia do rejonu Budy Stare nad Bzurą. 16 września zajęła Brochów. Tu uderzyła na 15 DP niemiecka 4 DPanc. 15 dac utracił część sprzętu i poniósł krwawe straty. 17 września pod Brochowem poległ dowódca 1 baterii kapitan Stanisław Braziewicz. Część żołnierzy przez Puszczę Kampinoską przeszła do Warszawy i wzięła udział w jej obronie.

Obsada personalna dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

  • dowódca dywizjonu – mjr art. Stefan Tadeusz Starzyński († 17 IX 1939 Tułowice[2])
  • adiutant – kpt. Teofil Schab
  • oficer łączności – ppor. Jan Tepelt
  • lekarz – por. lek. dr Henryk Sawilski
  • lekarz weterynarii – ppor. lek. wet. Śliwiński (Sawicki)
  • dowódca 1 bateria armat – por. art. Mikołaj Jezierski[3]
  • dowódca 2 baterii haubic – kpt. art. Leon Niedzielski
  • oficer ogniowy – ppor. Wacław Szwidowski
  • oficer zwiadowczy – ppor. Steinke
  • dowódca plutonu – pchor. Więckowski
  • dowódca plutonu – pchor. Brzostek
  • dowódca kolumny amunicyjnej – kpt. rez. art. Tadeusz Jędrzejewski[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Galster 1975 ↓, s. 403.
  2. Piotr Saja, Przygotowania wojenne i walki 15 Dywizji Piechoty ... s. 49, autor artykułu opierał się między innymi na relacji kpt. Leona Niedzielskiego, dowódcy 2/15 dac. Kazimierz Galster, Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939 s. 403 podał, że dowódcą 15 dac był mjr Boryczko podczas, gdy zdaniem Ludwika Głowackiego major Stanisław II Boryczko w kampanii wrześniowej 1939 r. dowodził I/25 pal (Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina ... s. 341).
  3. Galster 1975 ↓, s. 403 autor podał, że dowódca 1 baterii był kpt. Stanisław Braziewicz.
  4. Tadeusz Jędrzejewski (pol.). W: Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką [on-line]. http://www.straty.pl,+2016.+[dostęp 2016-12-25]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. Londyn: 1975.
  • Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: Bellona, 1991. ISBN 83-11-07772-X.
  • Leon Niedzielski: Sprawozdanie z udziału w kampanii polskiej 1939 roku. W: B.I.27f [on-line]. IPMS, 1945-12-08. [dostęp 2018-03-05].
  • Piotr Saja, Przygotowania wojenne i walki 15 Dywizji Piechoty na przedmościu bydgoskim we wrześniu 1939 roku, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 1 (196), Warszawa 2003, ISSN 1640-6281
  • Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1985, wyd. V, ​ISBN 83-11-07109-8