Babis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy góry w Polsce. Zobacz też: Babis - miejscowość w Syrii.
Babis
Ilustracja
Góra Babis – widok z Bączala Górnego
Państwo  Polska
Pasmo Pogórze Ciężkowickie, Karpaty
Wysokość 346 m n.p.m.
Wybitność 84 m
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Babis”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Babis”
Ziemia49°45′13,14″N 21°21′37,49″E/49,753650 21,360414
Widok na Tatry Wysokie z góry Babis
Krzyż partyzancki z 1948

Babis (inaczej:"Babia", "Babi Las") – góra w Polsce o wysokości 348 m n.p.m. zlokalizowana na pograniczu trzech miejscowości: Bączala Dolnego, Bączala Górnego i Sławęcina i sąsiadująca bezpośrednio ze Skołyszynem w powiecie jasielskim, w województwie podkarpackim w paśmie południowo-wschodnim Pogórza Ciężkowickiego, nad doliną Ropy[1]. Znana ze złóż roponośnych. W sąsiedztwie wzniesienia zlokalizowana jest wiertnia ropy naftowej i gazu ziemnego.

Jest to najwyższe wzniesienie zarówno w Bączalu Dolnym jak i Sławęcinie, a także drugie co do wysokości oraz pierwsze pod względem wybitności w Bączalu Górnym (najwyższy punkt owej miejscowości znajduje się na 379 metrze nad poziom morza). Z południowego stoku przy sprzyjających pogodzie można zaobserwować Tatry Wysokie, w tym Łomnicę (2634 m n.p.m.). Ponadto w Bączalu Dolnym istnieje także przysiółek o tej samej nazwie obejmujący górę Babis i tereny przyległe.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Góra, a właściwie wzgórze porośnięte jest w znacznym stopniu lasem mieszanym z przewagą lasu iglastego (głównie jodły i sosny) i domieszką dębu, a także brzozy. Wzniesienie jest stanowiskiem występowania rzadkich i prawnie chronionych gatunków roślin, w tym m.in. z rodziny storczykowatych: podkolana białego, stoplamka szerokolistnego i kruszczyka błotnego – który jest umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski[2], a także narażony jest na wymarcie na terenie kraju. Wśród runa leśnego spotkać można siedliska wczesnowiosennej cebulicy dwulistnej, zawilca gajowego czy kopytnika pospolitego oraz liczne skupiska borówki, a także wiele rodzajów grzybów: borowików, maślaków, kozaków oraz owocującej w marcu, a rzadko występującej na Podkarpaciu[3] - smardzówki czeskiej[4].

Swoje miejsce występowania w obrębie wzniesienia mają: jenoty, lisy, dziki, sarny[5], a także w stromych dolinach strumieni – bobry. Z ptaków obserwuje się: jastrzębie, puszczyka uralskiego, derkacza oraz w przyległym pasie łąk – czajkę zwyczajną[6].

Spod głównego szczytu swój początek bierze jeden ze strumieni, który w późniejszym etapie tworzy potok Młynówka. Kilka kilometrów dalej znajduje się obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 pod nazwą Łąki nad Młynówką – jeden z najcenniejszych terenów pod względem faunistycznym i florystycznym w powiecie jasielskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W trakcie I wojny światowej, z początkiem maja 1915 toczyły się tutaj krwawe walki o silnie umocniony i ważny z wojennego punku widzenia masyw góry Babis. W zaciętej walce na bagnety o strategiczne pozycje obronne Rosjan poległo co najmniej 489 żołnierzy różnych narodowości: Niemców, Rosjan i obywateli Austro-Węgier[7].

Historycznymi pamiątkami po tych tragicznych wydarzeniach są cmentarze wojenne:

Na wierzchowinie szczytowej, nieopodal cmentarza wojennego nr 26 znajdują się pozostałości dawnego cmentarza cholerycznego, założonego w celu pochówku ofiar epidemii zarazy w XIX wieku. Obecnie na tym miejscu stoi betonowy krzyż wraz z tabliczką inskrypcyjną, którego poświęcenie odbyło się w grudniu 1992[10].

Poza tym, w obrębie wzniesienia ustawione są dwa drewniane krzyże, jeden przy drodze powiatowej relacji Bączal – Skołyszyn, z wyrytą u nasady datą "1948" – jest to tzw: krzyż partyzancki, miejsce pierwotnego spoczynku poległego tutaj żołnierza AK, drugi natomiast przy drodze gminnej prowadzącej do cmentarza wojennego numer 27, na skraju lasu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Syzdek: Bączal Górny. Skołyszyn: 1998.
  2. Łąki nad Młynówką – NATURA 2000; standardowy formularz danych. Rzeszów: 2013.
  3. http://w.kki.com.pl/zenit/grzyby_spyt/smardzowka_czeska_opis.htm
  4. Łąki nad Młynówką.
  5. Bączal Górny – Stanisław Syzdek, Skołyszyn 1998
  6. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, NATURA 2000 - standardowy formularz danych: Łąki nad Młynówką [pdf], listopad 2008 [dostęp 2014-12-07].
  7. Cmentarz wojenny nr 27 w Bączalu Dolnym.
  8. Cmentarz nr 27 – Skołyszyn (Bączal).
  9. Cmentarze I wojny światowej.
  10. Edward Wojtuń: Pomniki, tablice i miejsca pamięci narodowej w Gminie Skołyszyn. Skołyszyn: 1996. ISBN 83-86744-15-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Syzdek, Bączal Górny, Skołyszyn 1998
  • W gminie Skołyszyn, praca zbiorowa, w tym Stanisław Mendelowski, Krosno 2000
  • Tablica informacyjna pod szczytem góry Babis