Bezbożnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bezbożnik
Безбожник
Bezhnoznik u stanka 15-1929.jpeg
Numer "Bezbożnika" z 1929 ukazującego Jezusa wyrzucanego przez robotników z fabryki na taczce.
Częstotliwość miesięcznik
Kraj  ZSRR
Organ Związek Wojujących Bezbożników
Rodzaj czasopisma antyreligia, antyklerykalizm, ateizm
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bezbożnik (ros. Безбожник) – antyreligijne, antyklerykalne oraz ateistyczne czasopismo satyryczne wydawane w latach 1922–1941 w Związku Radzieckim przez Związek Wojujących Bezbożników. Pismo było miesięcznikiem. Pomiędzy 1923 i 1931 rokiem wychodziło również jako codzienne czasopismo Bezbożnik przy pracy (ros. Безбожник у станка)[1]. Państwowy organ prasowy przymusowej ateizacji społeczeństwa w ZSRR.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Religia to opium ludu. (...) Współczesny uświadomiony robotnik, wychowany przez wielki przemysł fabryczny, oświecony życiem miejskim, odrzuca z pogardą przesądy religijne, pozostawia niebo klechom i burżuazyjnym bigotom, zdobywając sobie lepsze życie tu, na ziemi. Współczesny proletariat staje po stronie socjalizmu, który wprzęga naukę do walki z religijnym otumanieniem i uwalnia robotnika od wiary w życie pozagrobowe przez to, że jednoczy go do rzeczywistej walki o lepsze życie na ziemi. (...) Całkowity rozdział kościoła od państwa oto żądanie, jakie stawia socjalistyczny proletariat współczesnemu państwu i współczesnemu kościołowi[2]. – Włodzimierz Lenin

Pismo ukazywało się w ZSRR w czasie przymusowej, państwowej ateizacji społeczeństwa rosyjskiego inspirowanej słowami Karola Marksa, który w swojej pracy Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa napisał, iż "religia jest opium ludu". Marks postulował w niej również, że "Religia jest jadem dla naszych dzieci", "Kościół uciska wiedzę, pali wynalazki", "Nie istnieją bajeczki opowiadane przez Kościół" oraz że "Od rewolucji światowej dzieli nas tylko Chrystus". Postulaty te przejęła ideologia komunistyczna, która po przeprowadzeniu rewolucji październikowej, zwalczeniu kontrrewolucji oraz zakończeniu wojen granicznych jak wojna polsko-bolszewicka rozpoczęła w Rosji walkę z religią.

Czasopismo zostało powołane do życia przez Związek Wojujących Bezbożników w roku 1922. Zgodnie z wytycznymi propagandy komunistycznej przedstawiało ono religię jako przejaw ludzkiej ignorancji, oznakę zacofania i ulegania przesądom. Jednocześnie jako nowoczesny i postępowy propagowała wspierany przez komunistyczne władze materializm dialektyczny oraz ateizm[3]. Krytyka pisma wymierzona była w religie najliczniej reprezentowane w Rosji – chrześcijaństwo, judaizm oraz islam. Dzięki temu medium władze komunistyczne ZSRR oskarżały rabinów, popów, księży oraz mułłów o kolaborację z burżuazją oraz ruchami kontrrewolucyjnymi w Rosji. Duchownych przedstawiano w duchu propagowanej przez komunistów walki klasowej jako pasożytów żerujących na pracy wyzyskiwanych robotników i chłopów.

Pierwszy numer czasopisma został opublikowany w grudniu 1922 roku w nakładzie 15 000, aby wzrosnąć w roku 1931 do liczby 200 000[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Anna Shternshis, Soviet and Kosher: Jewish Popular Culture in the Soviet Union, 1923–1939, Indiana University Press, 2006, p. 150–155. ISBN 0-253-21841-1
  2. Włodzimierz Lenin, "Socjalizm a religia", gazeta "Nowaja Źyzń" nr 28, 05-12-1905
  3. Daniel Peris, Storming the Heavens: The Soviet League of the Militant Godless, Cornell University Press, 1998, pp. 75–76. ISBN 0-8014-3485-8
  4. Lesley Milne, Bulgakov: The Novelist-playwright, Routledge, 1996, p. 64. ISBN 3-7186-5619-1, s. 209
  5. Religions attacked in the USSR (ang.) (Beyond the Pale)