Bogdan Jankowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bogdan Jankowski
Data i miejsce urodzenia 18 kwietnia 1938
Grodno
Zawód alpinista, taternik, elektronik, pracownik naukowy
Alma Mater Politechnika Wrocławska
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Uczestnicy pierwszej udanej wyprawy zimowego wejścia na Mount Everest z 1980

Bogdan Jankowski (ur. 18 kwietnia 1938 w Grodnie) – polski taternik i alpinista, instruktor alpinizmu, zamiłowany fotograf, z zawodu elektronik, dr inż., pracownik naukowy Politechniki Wrocławskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wspina się od 1959, najpierw w Tatrach (współautor pięciu nowych dróg), potem w Alpach (m.in. 1. polskie przejście, z J. Porębą, dr. Browna-Whillansa na zachodniej ścianie Aiguille de Blaitiére, 1967). W latach 1969-2003 brał udział w licznych wyprawach, z których kilka osiągnęło wybitne wyniki sportowe i zajęło trwałe miejsce w historii alpinizmu polskiego i światowego.

Wyprawy wysokogórskie[edytuj | edytuj kod]

W 1969 w Pamiro-Ałaju był współzdobywcą 5 dziewiczych szczytów[1], m.in.: Straż (5207 m), Minteke (5484 m) i najwyższego szczytu tych gór Piku Skalistego (5621 m), a w 1970 w Pamirze wszedł na Szczyt Lenina (7134 m)[2]. Uczestniczył w wyprawach, które dokonały 1. wejścia (1971) na Kunyang Chhish (7852 m) w Karakorum i 1. wejścia zimowego (1979/80) na Mount Everest[3]. Brał udział także w innych zimowych wyprawach Andrzeja Zawady: na Lhotse (8516 m) – pierwsza próba zdobycia zimą ośmiotysięcznika (1974)[4], dwukrotnie (1987/88 i 2002/03) na K2 (8611 m) i dwukrotnie (1996/97 i 1997/98) na Nanga Parbat (8126 m)[5].

Jest członkiem honorowym Polskiego Związku Alpinizmu, zasłużonym dla środowiska górskiego działaczem organizacyjnym. W 1977–1992 był członkiem Zarządu PZA, a w kadencji 1995–1998 pełnił funkcję wiceprezesa. W latach 1974–1980 był prezesem Klubu Wysokogórskiego we Wrocławiu, przez wiele lat członkiem jego zarządu, a od 2015 członkiem Sądu Koleżeńskiego[6].

Jako licencjonowany radioamator-krótkofalowiec zajmuje się łącznością radiową w górach. Założył zespół łączności radiowej PZA, którym kierował ponad 30 lat. Jest pomysłodawcą i założycielem nowoczesnej sieci łączności PZA w Tatrach; organizował łączność także podczas wypraw wysokogórskich[7].

Od 1964 jest instruktorem alpinizmu[8], do 2004 corocznie latem i zimą szkolił młodzież w COS PZA na Hali Gąsienicowej[9].

Jest autorem jednej z relacji "Halo Khiang – woła Bitanmal" w książce Ostatni atak na Kunyang Chhish (1973)[10], a także autorem wielu artykułów w „Taterniku” oraz licznych zdjęć i panoram górskich[11].

W 2013 wszedł w skład zespołu powołanego przez Zarząd Polskiego Związku Alpinizmu na wniosek kierownika programu "Polski Himalaizm Zimowy" Artura Hajzera oraz kierownika wyprawy zimowej na Broad Peak - Krzysztofa Wielickiego, którego zadaniem była analiza przebiegu wyprawy, a zwłaszcza ataku szczytowego, który zakończył się śmiercią dwóch członków wyprawy – Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego[12].

Brał udział w 2015 roku w czwartej edycji Przeglądu Filmów o Górach O! GÓRY im. Tadeusza Piotrowskiego – wydarzeniu, które przyciąga wiele osób czynnie uprawiających wspinaczkę górską, trekkingi w najwyższych i najpiękniejszych górach świata oraz miłośników turystyki górskiej, krajobrazu, ochrony przyrody i ekologii[13].

Wystawy fotograficzne[edytuj | edytuj kod]

21 marca 2015 odbył się wernisaż jego wystawy fotograficznej "Himalaje, Karakorum – obrazki i głosy z gór". Zaprezentowane podczas niej zdjęcia pokazywały historię polskiego alpinizmu, a towarzyszące im autentyczne nagrania dźwiękowe pozwalały wczuć się w atmosferę wypraw, posłuchać odgłosów karawany, modłów buddyjskich mnichów, poznać relacje ze szczytów, z wydarzeń wesołych i dramatycznych. Szczególne wrażenie robiły nagrania głosów nieżyjących już ludzi gór[14]. Po raz pierwszy wystawa została zaprezentowana we wrześniu 2013 podczas Przeglądu Filmów Górskich im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju, który wraz z PZA i „Taternikiem” był jej współorganizatorem[15].

We wrześniu 2016 wziął udział w wystawie "Góry x 19" odbywającej się we wrocławskiej Galerii FOTO-GEN, podczas której zaprezentowano wybór zdjęć nagradzanych na Biennale Fotografii Górskiej w Jeleniej Górze. Jest to najstarsze tego typu przedsięwzięcie w Polsce – istnieje nieprzerwanie od 1980 roku, a w 2016 odbyło się po raz dziewiętnasty[16][17].

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dwukrotnie odznaczony złotym medalem „Za Wybitne Osiągnięcia Sportowe” (1971, 1980), Złotym Krzyżem Zasługi (1985) oraz otrzymał nagrodę „Fair Play” Polskiego Komitetu Olimpijskiego (1999)[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bernard Uchmański: Polacy w górach Pamiro-Ałaju. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1973, s. 28.
  2. Ireneusz Gosztyła: Polacy w górach Pamiro-Ałaju. 2008-01-13. [dostęp 2018-02-13].
  3. Kazimierz Saysse-Tobiczyk: W górach wysokich: kompendium polskich wypraw wysokogórskich. Wiedza Powszechna, 1985, s. 124. ISBN 83-214-0304-2.
  4. Zbigniew Kowalewski, Andrzej Paczkowski, Himalaje: polskie wyprawy alpinistyczne, Wydawnictwo "Sport i Turystyka", 1989, s. 58 [dostęp 2018-02-13] (pol.).
  5. Znany himalaista Bogdan Jankowski gościem Klubu Miłośników Gór w Rybniku - 9 lutego 2017 r. o godz. 18.00. 2017-01-30. [dostęp 2018-02-13].
  6. Zarząd Wrocławskiego Klubu Wysokogórskiego na lata 2015-2018 (pol.). [dostęp 2018-02-13].
  7. Maria Kisza. Elektronika i góry. „PRYZMAT - Pismo informacyjne Politechniki Wrocławskiej”. 166, s. 18-21, 2003. 
  8. Lista instruktorów PZA. Polski Związek Alpinizmu, 2016-03-12. [dostęp 2018-02-13].
  9. Harmonogram klubowego kursu wspinaczki skalnej 2016. Wrocławski Klub Wysokogórski, 2016. [dostęp 2018-02-13].
  10. Ostatni atak na Kunyang Chhish (pol.). biblionetka.pl. [dostęp 2018-02-13].
  11. Andrzej Mirek. Wywiad żeby całka wypadła jak największa. „GÓRY nr 3/2016”. s. 70-71. 
  12. Polski Związek Alpinizmu powołał zespół do analizy przebiegu zimowej wyprawy na Broad Peak (pol.). podroze.onet.pl, 2013-04-05. [dostęp 2018-02-13].
  13. Czwarta edycja Przeglądu Filmów o Górach O! GÓRY im. Tadeusza Piotrowskiego (pol.). 2015. [dostęp 2018-02-13].
  14. Bogdan Jankowski: Himalaje, Karakorum - obrazki i głosy z gór. Spotkania z filmem górskim, 2015-03-12. [dostęp 2018-02-13].
  15. Wystawa fotografii Bogdana Jankowskiego w Łodzi. Polski Związek Alpinizmu, 2014-02-17. [dostęp 2018-02-13].
  16. Zdjęcia nagrodzone na Biennale Fotografii Górskiej (pol.). swiatobrazu.pl, 2017-07-12. [dostęp 2018-02-13].
  17. Adam Sobota: Wystawa „Góry x 19” we wocławskiej Galerii FOTO-GEN. Związek Polskich Artystów Fotografików. [dostęp 2018-02-13].
  18. Laureaci 33. Konkursu Fair Play za rok 1999 (pol.). Polski Komitet Olimpijski. [dostęp 2018-02-13]. s. 18.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]