Chromogranina A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Chromogranina A – należy do rodziny granin – neuroendokrynnych białek wydzielniczych. Wykrywana jest w pęcherzykach wydzielniczych neuronów oraz komórkach endokrynnych. U ludzi, chromogranina A jest kodowana przez gen CHGA[1].

Rozkład w tkankach[edytuj | edytuj kod]

Przykładami komórek produkującymi chromograninę A są komórki chromochłonne rdzenia nadnerczy, przyzwojaka oraz komórki β trzustki.

Funkcja[edytuj | edytuj kod]

Chromogranina A jest prekursorem aktywnych biologicznie peptydów: wazostatyny, pankreostatyny, katestatyny i parastatyny. Peptydy te hamują wydzielanie przez komórki neuroendokrynne hormonów działających autokrynnie i parakrynnie. Funkcje innych peptydów (chromostatyny, WE-14, GE25) pochodzących z chromograniny A są nieznane.

Chromogranina A może promować powstawanie pęcherzyków wydzielniczych.

Znaczenie kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Preparat mikroskopowy z przyzwojaka – badanie immunohistochemiczne wykrywające chromograninę A

Stężenie chromograniny A jest podwyższone u pacjentów z guzem chromochłonnym (łac. pheochromocytoma)[2].

Jest również markerem używanym w raku trzustki, prostaty[3] i w rakowiaku[4]. U dzieci jest czuły testem umożliwiającym zdiagnozowanie neuroblastomy. Może odgrywać rolę w początkowej progresji guza. Jej poziom jest również podwyższony u chorych na cukrzycę. Oznaczenie chromograniny A może być używane w badaniach immunohistochemicznych w celu określenia stadium zaawansowania nowotworów neuroendokrynnych. Jest to wskaźnik o wysokiej czułości zarówno dla zmian łagodnych jak i złośliwych[5]. Ponadto podwyższone stężenie tego związku jest znamienne dla zaburzonej funkcji nerek, niewydolności wątroby oraz mięśnia sercowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Helman LJ, Ahn TG, Levine MA, Allison A, Cohen PS, Cooper MJ, Cohn DV, Israel MA. Molecular cloning and primary structure of human chromogranin A (secretory protein I) cDNA. . 263 (23), s. 11559–63, sierpień 1988. PMID: 3403545. 
  2. Cotesta D, Caliumi C, Alò P, Petramala L, Reale MG, Masciangelo R, Signore A, Cianci R, D'Erasmo E, Letizia C. High plasma levels of human chromogranin A and adrenomedullin in patients with pheochromocytoma. . 91 (1), s. 53–8, 2005. PMID: 15850005. 
  3. Wu JT, Erickson AJ, Tsao KC, Wu TL, Sun CF. Elevated serum chromogranin A is detectable in patients with carcinomas at advanced disease stages. . 30 (2), s. 175–8, kwiecień 2000. PMID: 10807161. 
  4. Nikou GC, Lygidakis NJ, Toubanakis C, Pavlatos S, Tseleni-Balafouta S, Giannatou E, Mallas E, Safioleas M. Current diagnosis and treatment of gastrointestinal carcinoids in a series of 101 patients: the significance of serum chromogranin-A, somatostatin receptor scintigraphy and somatostatin analogues. . 52 (63), s. 731–41, 2005. PMID: 15966194. 
  5. Leong, Anthony S-Y, Cooper, Kumarason, Leong, F Joel W-M: Manual of Diagnostic Cytology. Wyd. 2. 2003, s. 159-160. ISBN 1-84110-100-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]