Jan Konarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Jan Konarski (rzeźbiarz).
Jan Konarski
Herb Jan Konarski
Data i miejsce urodzenia 1447
Konary
Data i miejsce śmierci 3 kwietnia 1525
Kraków
biskup krakowski
Okres sprawowania 1503 - 1524
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 21 lipca 1503
Sakra biskupia data nieznana

Jan Konarski herbu Abdank (ur. 1447 w Konarach w Wielkopolsce, zm. 3 kwietnia 1525 w Krakowie) – biskup krakowski od 21 lipca 1503, archidiakon krakowskiej kapituły katedralnej i kantor sandomierski w 1516 roku[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował na Akademii Krakowskiej. Bezgranicznie oddany rodzinie Jagiellonów, dworzanin Kazimierza Jagiellończyka, zarządca dóbr biskupich i marszałek dworu bpa. krakowskiego Fryderyka Jagiellończyka, doradca króla Aleksandra Jagiellończyka.

Od 1494 kanonikiem krakowskim, od 1496 proboszczem kolegiaty św. Michała na Wawelu. Był sygnatariuszem unii piotrkowsko-mielnickiej 1501 roku[2]. Podpisał konstytucję Nihil novi na sejmie w Radomiu w 1505 roku[3]. Podpisał dyplom elekcji Zygmunta I Starego na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego[4] na sejmie w Piotrkowie 8 grudnia 1506 roku[5]. Był wielkim orędownikiem kultu Matki Bożej w diecezji krakowskiej zaprowadził święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, co ogłosił na zwołanym w 1510 synodzie diecezjalnym.

Był posłem Zygmunta I Starego na sejmik województwa krakowskiego w Proszowicach[6].

Zainicjował odnowę liturgiczną diecezji wydając nowe mszały i brewiarze. Zorganizował dokształcanie kleru, zreformował szkolnictwo parafialne. W dobrach biskupich wyremontował zamek w Bodzentynie. W rodzinnych Konarach wybudował kościół i hojnie go wyposażył. W dobrach należących do zamku Lipowiec nakazał wykopać stawy i rozwinął gospodarkę rybną, która dawała duże dochody biskupstwu krakowskiemu. W 1519 kupił od Krystyna Koziegłowskiego okręg Koziegłowy i przyłączył do dóbr książęcych w ramach księstwa siewierskiego.

Był mecenasem kultury, na swoim dworze zatrudnił Michała Lancza z Kitzingen, u którego zamówił zachowany do dziś a przechowywany w Muzeum Narodowym w Krakowie ołtarz tryptykowy do kaplicy grobowej w katedrze wawelskiej "Zaśnięcie N.M.Panny".

Schorowany (cierpiał na podagrę) w wieku 77 lat zrezygnował z rządów i oddał rządy w Krakowie biskupowi poznańskiemu Piotrowi Tomickiemu jako koadiutorowi za zgodą papieską. Ustalono wówczas, że po śmierci biskupa Konarskiego bp. Tomicki ma prawo objąć biskupstwo krakowskie, ale musi zrezygnować z poznańskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ks. Bolesław Przybyszewski "Krótki zarys dziejów diecezji krakowskiej" t. II Kraków 1993r
  • Encyklopedia Krakowa wyd. PWN Kraków 2000

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Statuta capitularia ecclesiae cathedralis Cracoviensis, Ed. I. Polkowski, Kraków, 1884 s. 127.
  2. Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 138.
  3. Volumina Legum, t. I. Petersburg 1859, s. 140.
  4. Ludwik Finkel, Elekcya Zygmunta I. Sprawy dynastyi Jagiellońskiej i Unii Polsko-Litewskiej, Kraków 1910, s. 215.
  5. Corpus iuris Polonici. Sectionis 1, Privilegia, statuta, constitutiones, edicta, decreta, mandata regnum Polniae spectantia comprehendentis. Vol. 3, Annos 1506-1522 continentis, Kraków 1906, s. 10-11.
  6. Andrzej Wyczański, Posłowie Zygmunta I na sejmiki, w: Władza i społeczeństwo XVI i XVII w., Warszawa 1989, s. 195.