Jawornik Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jawornik Wielki
Ilustracja
Wieża widokowa w pobliżu szczytu
Państwo  Polska
Pasmo Góry Złote, Sudety
Wysokość 872[1] m n.p.m.
Wybitność 289 m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Jawornik Wielki
Jawornik Wielki
Ziemia50°24′28,70″N 16°51′02,41″E/50,407972 16,850669
Okolice szczytu

Jawornik Wielki (dawniej niem. Geyersberg lub Gross Jauersberg) zwany również Świętą Górą. Szczyt w paśmie Gór Złotych. Wznosi się na wysokość 872 m n.p.m. Najwyższy szczyt w zachodniej i północnej części Gór Złotych[1]. Ze szczytu (przy dobrej pogodzie) można zobaczyć Przedgórze Sudeckie i Nizinę Śląską. Szczyt jest wyraźnie widoczny z okolic Paczkowa, Kamieńca Ząbkowickiego, Otmuchowa.

Cały masyw zbudowany ze skał metamorficznych należących do metamorfiku Lądka i Śnieżnika[1]. W rejonie szczytu znajduje się kilka skałek[1]. Las występujący w okolicach szczytu jest mieszany, możemy spotkać tu świerki, modrzewie i buki[1].

Wieża widokowa[edytuj | edytuj kod]

Na szczycie stoi drewniana wieża widokowa otwarta w sierpniu 2009 w ramach mikroprojektu Szlak widokowy szczytami pogranicza. Posiada dwie platformy - na wysokości 3,5 oraz 6,4 m. Jest to pierwsza w historii wieża widokowa na tym szczycie - wcześniej istniały tu tylko punkty triangulacyjne[2]. W 2018 źle wykonana konstrukcja wieży uległa uszkodzeniu, a wieża została zamknięta[3].

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Na północnym zboczu Jawornika Wielkiego przy leśnej drodze w przeszłości znajdował się cmentarz ofiar zarazy[1]. Cmentarz powstał w 1633 r., kamiennym murem zostało wyznaczone pole grzebalne. Na niewielkim kawałku ziemi spoczywa 1291 ofiar epidemii cholery i dżumy 897 mieszkańców Złotego Stoku i 394 osób, które szukały schronienia w czasie trwania Wojny trzydziestoletniej. Epidemię udało się opanować zimą 1633 r., dzięki silnym mrozom. W 2015 r. w miejscu dawnego cmentarza został ustawiony pamiątkowy kamienny obelisk z wyrzeźbionym krzyżem i pamiętną datą 1633 oraz tablica informacyjna z opisem wydarzeń, które miały miejsce w tamtym czasie[4].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Pod szczytem biegnie droga wojewódzka nr 390[5]. Na szczyt można dostać się szlak turystyczny czerwony czerwonym szlakiem prowadzącym z Lądka Zdroju, z przełęczy Jaworowej na drodze nr 390[5]. Szlak czerwony lekkim łukiem omija szczyt ale można z niego zboczyć i wyjść na górę. Szlak z Lądka do Złotego Stoku, szlak średnio-trudny (cały czas wiedzie malowniczymi lasami). Długość szlaku mierzona z rynku w Złotym Stoku na szczyt Jawornika Wielkiego wynosi ok. 6 km. Czas przejścia ok. 1,5 godz.

Panorama z wieży widokowej na Jaworniku Wielkim. Widok na Przedgórze Sudeckie i Nizinę Śląską.
Panorama z wieży widokowej na Jaworniku Wielkim. Widok na Przedgórze Sudeckie i Nizinę Śląską.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 17: Góry Złote. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1993, s. 96, 97. ISBN 83-85773-01-0.
  2. Jawornik Wielki/Velký Javorník - ulotka informacyjna Funduszu Mikroprojektów w Euroregionie Glacensis 2007-2013
  3. Wieża na Jaworniku Wielkim uszkodzona
  4. Gmina Złoty Stok
  5. a b Mapa turystyczna. [dostęp 2018-06-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 17 Góry Złote, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BIS, Wrocław 1993, ​ISBN 83-85773-01-0​.
  • Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie, Góry Złote, Krowiarki, mapa w skali 1:40 000, Wydawnictwo "Plan", Wrocław 2006, ​ISBN 83-60180-51-2​.