Kalandra szara

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kalandra szara
Melanocorypha calandra[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina skowronki
Rodzaj Melanocorypha
Gatunek kalandra szara
Synonimy
  • Alauda calandra Linnaeus, 1766[2]
Podgatunki
  • M. c. calandra (Linnaeus, 1766)
  • M. c. psammochroa Hartert, 1904
  • M. c. gaza R. Meinertzhagen, 1919
  • M. c. hebraica R. Meinertzhagen, 1920
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     występuje przez cały rok

     zimowiska

Kalandra szara[4], skowronek kalandra (Melanocorypha calandra) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie, w północnej Afryce i w zachodniej Azji. Zalatuje do Europy zachodniej, środkowej, a nawet północnej.

Do Polski zalatywał wyjątkowo w XIX wieku (stwierdzony 4–5 razy, ostatni raz w 1878 roku w okolicach Jeleniej Góry)[5][6]. Ponowne stwierdzenie miało miejsce w marcu 2021 roku w okolicach Beska[6][7].

Wyróżniono cztery podgatunki M. calandra[2][8]:

  • Melanocorypha calandra calandra – południowa Europa i północno-zachodnia Afryka aż po Turcję, Kaukaz Południowy i północno-zachodni Iran
  • Melanocorypha calandra psammochroa – północny Irak i północny Iran po Turkmenistan i Kazachstan; część populacji migruje na niewielkie odległości na zimowiska położone po południowy Iran
  • Melanocorypha calandra gaza – wschodnia Syria i południowo-wschodnia Turcja po południowo-zachodni Iran
  • Melanocorypha calandra hebraica – południowo-środkowa Turcja i północno-zachodnia Syria po Izrael i zachodnią Jordanię

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 18–20 cm; masa ciała: samce około 54–73 g, samice 44–66 g. Szeroki biały pasek na tylnym brzegu skrzydła i dwie duże czarne łatki po bokach szyi. Masywny dziób.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop

Żyje na otwartych stepach lub terenach uprawnych.

Głos

Odzywa się suchym, skwierczącym lub trelującym kcirryk, śpiewa podobnie jak skowronek w wysokim locie, lecz nieco wolniej.

Rozmnażanie
Jaja z kolekcji muzealnej

Gniazdo ulepione z trawy, schowane wśród roślin na ziemi.

Samica składa 4 do 7 jaj.

Pożywienie

Penetruje podłoże w poszukiwaniu nasion, pędów i owadów.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kalandrę szarą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, obliczona w oparciu o szacunki organizacji BirdLife International dla Europy z 2015 roku, mieści się w przedziale 45–100 milionów dorosłych osobników. Ogólny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Melanocorypha calandra, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b de Juana, E. & Suárez, F.: Calandra Lark (Melanocorypha calandra). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-08)].
  3. a b Melanocorypha calandra, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Alaudidae Vigors, 1825 - skowronki - Larks (wersja: 2020-01-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-08].
  5. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 529. ISBN 83-919626-1-X.
  6. a b Kalandra szara wróciła do Polski. Po 143 latach!. W: wyborcza.pl [on-line]. [dostęp 2021-03-31].
  7. Niecodzienny ptasi gość. W: swiatoze.pl [on-line]. [dostęp 2021-03-31].
  8. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Nicators, reedling, larks (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-08].
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]