Kaplica św. Barbary w Warszawie (Śródmieście)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica św. Barbary i Kościół świętych Apostołów Piotra i Pawła w Warszawie
Symbol zabytku nr rej. 612 z dnia 1.07. 1965 (kaplica św. Barbary)
A-1601 z 27.11.2020 (kościół Świętych Apostolów Piotra i Pawła)
Ilustracja
Kaplica św. Barbary, widok od ulicy Wspólnej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres Wspólna 68
Styl architektoniczny neoromański
Architekt pierwotny – Edward Cichocki, odbudowa 1944 – Stanisław Marzyński
Rozpoczęcie budowy 1782
Ważniejsze przebudowy 1883-1886, 1945-1957
Zniszczono wysadzono go w 1944
Odbudowano 1957
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kaplica św. Barbary i Kościół świętych Apostołów Piotra i Pawła w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kaplica św. Barbary i Kościół świętych Apostołów Piotra i Pawła w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kaplica św. Barbary i Kościół świętych Apostołów Piotra i Pawła w Warszawie”
Ziemia52°13′33,74″N 21°00′28,35″E/52,226039 21,007875
Strona internetowa

Kaplica św. Barbary w Warszawiekaplica na terenie pomiędzy dzisiejszymi ulicami Emilii Plater, Nowogrodzką, św. Barbary i Wspólną. Kaplica św. Barbary istnieje od 1782 roku. W latach 1883–1886 wzniesiono w jej sąsiedztwie nowy kościół św. Apostołów Piotra i Pawła całkowicie zniszczony w 1944 r. W latach 1946–1957 odbudowano go według zupełnie nowych planów.

Kaplica św.Barbary

Historia kościoła[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Historia rozpoczyna się wraz z rokiem 1782, kiedy to założono Cmentarz Świętokrzyski. Na początku parafianie nie chcieli tam nikogo grzebać. Dopiero w 1788 roku cmentarz zaczął służyć swojemu przeznaczeniu z inicjatywy ks. Gabryela Wodzyńskiego, który napisał w swoim testamencie, iż chce, aby jego ciało właśnie tam pochowano. Jednak nie na długo cieszył się swoją popularnością, gdyż w 1836 roku władze zabroniły dalszego pochówku ze względu na tworzenie się ścieków wody zaskórnej. Cmentarz i kościółek leżący niedaleko niego zaczęły zamieniać się w ruiny.

Kaplica jako parafia[edytuj | edytuj kod]

Kościół znów zaistniał, gdy 1 września 1866 roku przeznaczono go na kościół parafialny pod wezwaniem św. Barbary. Mógł on pomieścić zaledwie 200 osób. W związku z rosnącym zapotrzebowaniem na powiększenie budynku zapadła decyzja o jego rozbudowie. W 1881 roku wybudowano boczną kaplicę mieszczącą tyle samo osób. Jednak i ta rozbudowa okazała się niewystarczająca. Zaczęto więc w 1883 roku budować nowy, większy kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła.

Styl kaplicy[edytuj | edytuj kod]

Kaplica jest zbudowana w stylu klasycystycznym. Zewnętrzny wystrój utrzymuje prostotę i równowagę układu, ma kształt spokojny i skromny. Charakteryzuje się oszczędnym stosowaniem dekoracji i zdobnictwa. Od strony podwórka znajduje się fasada o liniach prostych bez znacznych wygięć i skrętów (wyniosły front ukazuje lekko cofnięte wejście: wnękę opartą na pilastrach). Nad wejściem znajduje się tympanon w kształcie trójkąta. Pionowym akcentem wieńczącym budynek jest wieżyczka z umieszczonym w środku kielichem i hostią. Nad nią widnieje krzyż.

Ściana kaplicy[edytuj | edytuj kod]

Ściana od strony ulicy Wspólnej zawiera kilka symbolicznych dekoracji. Na fryzie pod tympanonem umieszczony został napis z Ewangelii św. Jana: „A słowo ciałem się stało i mieszkało między nami”. W centrum znajduje się postać Św. Jana Ewangelisty. Apostoł trzyma w rękach księgę i pióro. Orzeł po jego prawej stronie trzyma w szponach zwój papieru z napisem Ewangelium. Po lewej stronie obrazu widzimy tablicę z trzema pierwszymi przykazaniami Dekalogu, natomiast prawa mieści pozostałe.

Napis na kaplicy[edytuj | edytuj kod]

Nad wejściem umieszczono napis po łacinie:

Ad maiorem Dei gloriam, ad fidelium animarum salutem aeternam,
EORUMQUO CORPORUM MORTUORUM REQUIEM TEMPORALEM,
COEMETERIUM HOC CUM SUA CAPELLA PRO PAROCHIA VARSAVIENSIS SANCTAE CRUCIS,
REGNANTE SERENISSIMO STANISLAO AUGUSTO,
LOCI ORDINARIO AC SUPREMO REGNI CANCELLARIO ILLUSTRISSIMO AC REVERENDISSIMO ANTONIO OKĘCKI,
ANNO DOMINI 1783 AEDIFICATUM,
ET NONA AUGUSTI PER EUNDEM ANTISTITEM,
CONSECRATO IN CRASTINUM SACELLO BENEDICTUM.

Po polsku oznacza on:

Na większą chwałę Boga, ku wiecznemu zbawieniu dusz wiernych,
i tymczasowemu spoczynkowi ich śmiertelnych ciał,
ten cmentarz z własną kaplicą przy warszawskiej parafii Świętego Krzyża,
za panowania najjaśniejszego króla Stanisława Augusta,
przez biskupa [tego] miejsca i najwyższego kanclerza królestwa, jaśniewielmożnego i najczcigodniejszego Antoniego Okęckiego
założony w roku pańskim 1783,
i dziewiątego sierpnia przez tego samego kapłana
konsekrowany nazajutrz po poświęceniu kaplicy.

napis nad wejściem do kaplicy

Kaplica dzisiaj[edytuj | edytuj kod]

Obecnie na terenie kaplicy odbywają się ceremonie pożegnalne, prowadzone przez działający na terenie Parafii Św. Barbary dom pogrzebowy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]