Kozły hiszpańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kozły hiszpańskie stosowane w czasie wojny secesyjnej
Słowaccy wojskowi z oddziałów grupy szybkiej na kozłach hiszpańskich po przełamaniu linii Mołotowa, Sanok, lipiec 1941

Kozły hiszpańskie, znane również jako konie fryzyjskie (fr. chevaux-de-frise) – rodzaj umocnień polowych chroniących piechotę i tabory przed atakami kawalerii nieprzyjaciela i będących rodzajem zasieków. Kozły hiszpańskie były powszechnie stosowane na polach bitew od średniowiecza po początki XX wieku, kiedy to z powodzeniem zastąpiły je zasieki z drutu kolczastego.

Budowane były z drewna, przy czym przez bazową, dość grubą belkę, w której nawiercono uprzednio pod właściwym kątem otwory, przesuwano zaostrzone na końcach, jednakowej (zazwyczaj 1,5-metrowej) długości drągi. Montowano je przemiennie, pod kątem 90°, najczęściej w odległości od kilkunastu do kilkudziesięciu centymetrów od siebie. Bardzo wrażliwe (i wówczas niebezpieczne dla własnej piechoty[a]) na ostrzał artyleryjski, a nawet muszkietowy[b], znakomicie sprawdzały się przeciwko szarżom konnicy, która albo nadziewała się na kolce, albo musiała wstrzymać natarcie, by móc ewentualnie uderzać powtórnie po zniszczeniu lub odciągnięciu kozłów. Przykładem dobrego wykorzystania kozłów jest bitwa kliszowska, gdzie szwedzka piechota Karola XII uzbrojona w muszkiety z nowoczesnym jak na tamte czasy zamkiem skałkowym z bagnetem odparła szarże husarii z pomocą kozłów[1].

Konstrukcje te nie miały natomiast żadnego zastosowania w walkach piechoty, która potrafiła pokonywać zasieki od czasów średniowiecza po dziś dzień.

Uwagi

  1. Uderzony kulą armatnią kozioł rozpadał się, a jego elementy mogły poranić stojącą za nim piechotę
  2. Salwa muszkietów mogła zniszczyć lub uszkodzić kruche, drewniane konstrukcje

Przypisy

  1. Radosław Sikora: Niezwykłe bitwy i szarże husarii. Warszawa: Erica, 2010, s. 175-189. ISBN 978-83-62329-27-4.

Bibliografia[edytuj]

  • R. Ernest Dupuy i Trevor N. Dupuy, The Harper Encyclopedia of Military History, New York 1993, ISBN 0-06-270056-1