Lechi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lehi)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Logo Lechi

Lochame Cherut Jisra'el (hebr. לוחמי חירות ישראל, Bojownicy o Wolność Izraela) w skrócie Lechi (לח”י) – radykalna, kontrowersyjna zbrojna organizacja syjonistyczna działająca w latach 19401948 w Palestynie, stosująca w swojej działalności metody terrorystyczne.

Niektórzy członkowie Lechi w latach 19381939 przeszli szkolenie militarne prowadzone przez instruktorów Wojska Polskiego w Zofiówce na Wołyniu, Poddębinie pod Łodzią i w lasach nieopodal Andrychowa. Jak wspomina jeden z uczniów, „Polacy potraktowali kurs terroryzmu jako dyscyplinę naukową, poznaliśmy matematyczne formuły na demolowanie konstrukcji z cementu, żelaza, drewna, cegieł i ziemi”. W tym samym czasie potajemnie otrzymali pomoc od władz Polski, w postaci ponad 20 tysięcy sztuk broni[1].

Gdy we wrześniu 1939 (wybuch II wojny światowej) Ecel ogłosił zawieszenie wszelkich działań przeciwko Brytyjczykom, jeden z jej radykalnych działaczy, Awraham Stern nie zgodził się na zawieszenie broni i uznał Wielką Brytanię za największego przeciwnika (z powodu ogłoszenia Białej Księgi wstrzymującej imigrację Żydów do Palestyny). Awraham Stern założył własną organizację – Lechi (Lochame Cherut Jisra'el).

Brytyjskie władze określały grupę mianem bandy Sterna. Organizacja liczyła około 6 tys. ludzi. W 1940 doszło do kontaktu między grupą Sterna reprezentowaną przez Naftalego Lubenczika ambasadorem niemieckim w Bejrucie Wernerem von Hentigiem. Lechi oferowało III Rzeszy współpracę w antybrytyjskich akcjach na Bliskim Wschodzie, w zamian żądano zgody na utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie i transport Żydów europejskich do Palestyny. Rozmowy kontynuowano do stycznia 1941, gdy Awraham Stern napisał list adresowany do Adolfa Hitlera, który pozostał bez odpowiedzi. W tym czasie naziści nie byli zainteresowani żadną współpracą z Żydami, a ich sojusznikiem w Palestynie stał się wielki mufti Jerozolimy Al-Hadżdż Muhammad Amin al-Husajni.

W lutym 1942 Awraham Stern został zastrzelony w niejasnych okolicznościach (prawdopodobnie przez Brytyjczyków) w Tel Awiwie, a jej przywódcą został Jicchak Isernicki (pseudonim „Szamir”), w przyszłości premier Izraela.

6 listopada 1944 dwóch członków Lechi zamordowało w Egipcie brytyjskiego ministra lorda Moyne. Była to zemsta za uniemożliwienie żydowskim uciekinierom z Europy schronienia się w Palestynie. Moyne na prośbę o pomoc węgierskim Żydom odpowiedział: „co ja mogę zrobić z milionem Żydów?” Zabójstwa dokonali Elijjahu Chakim i Elijjahu Bet-Curi.

Głośne akcje przeprowadzone przez Lechi
  • 22 lipca 1946 – zamach terrorystyczny na hotel King David, w którym mieściło się dowództwo brytyjskich wojsk w Palestynie. Pomimo telefonicznych ostrzeżeń hotelu nie ewakuowano. Zginęło 91 osób, 45 zostało rannych. Wielu Żydów potępiło ten zamach (między innymi: Chaim Weizmann i Dawid Ben Gurion).
  • 31 marca 1947 – uszkodzenie brytyjskiej rafinerii ropy naftowej w Hajfie.
  • 9 kwietnia 1948 – Irgun i Lechi przeprowadziły masakrę w arabskiej wiosce Dajr Jasin. Zginęły 254 osoby.
  • 28 kwietnia 1948 – operacja „Hamaz”. Ofensywa na wschód od Jafy.

8 maja 1948 rząd nowo powstałego państwa Izrael wydał rozkaz powołujący do życia izraelską armię – Siły Obronne Izraela (Cewa Hagana le-Jisra'el, w skrócie Cahal), do których miały przystąpić wszystkie żydowskie grupy zbrojne walczące w Palestynie.

17 września 1948 Lechi zamordowało wysłannika ONZ i Czerwonego Krzyża, szwedzkiego polityka Folke Bernadotte, który był głównym mediatorem w konflikcie arabsko-żydowskim. Niektórzy z radykałów Lechi uznawali go za kolaboranta narodowych socjalistów. Jednak morderstwo wstrząsnęło opinią publiczną na świecie i wśród samych Żydów, ponieważ Bernardotte w ramach akcji „białe autobusy” uratował Żydów z Holocaustu. To morderstwo spowodowało aresztowanie przywódców Lechi przez Rząd Izraela i delegalizację tej skrajnie radykalnej organizacji.

Pojedyncze odrębne oddziały Lechi walczyły później jeszcze tylko w okolicach Jerozolimy. Jej członkowie następnie ochotniczo wstąpili do izraelskiej armii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mielnik: Jak Polacy stworzyli Izrael. focus.pl, 5 maja 2008.