Leon Potocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Leon z Złotego Potoka Potocki herbu Pilawa (pseud. Bonawentura z Kochanowa, ur. 14 lipca 1799 w Kochanowie[1], zm. 6 grudnia w 1864 w Rydze) – pisarz polski, pamiętnikarz, literat i powieściopisarz. Był synem Stanisława, generała w wojsku Królestwa Polskiego i chrześniakiem księcia Józefa Poniatowskiego. Za życia był popularny jako pamiętnikarz i twórca prac dotyczących historii obyczaju. Po śmierci został prawie zupełnie zapomniany.

Odznaczony Orderem Świętego Stanisława II i III klasy w 1816 roku[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach (prawdopodobnie) 1817–1820 studiował na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim. Z tego okresu datują się dokonania literackie Potockiego. Bezpośrednio po ukończeniu studiów ożenił się z Barbarą Kossakowską i osiadł w majątku żony – Rudawie (k. Świsłoczy). W roku 1828 został szambelanem dworu Królestwa Polskiego. Uczestniczył w powstaniu listopadowym walcząc pod dowództwem generała Dembińskiego. Został członkiem rządu tymczasowego w powiecie poniewieżskim. Po porażce w październiku 1831 wyemigrował do Drezna. Na emigracji poznał m.in. Mickiewicza. W 1834 po ogłoszeniu amnestii wrócił do kraju. Wkrótce rozwiódł się z żoną i dwa lata spędził na dworach rodziny i przyjaciół na Litwie. W roku 1836 powrócił na stałe do Warszawy. Tutaj brał bardzo aktywny udział w życiu publicznym prowadząc działalność redaktorską, naukową i przede wszystkim pisarską.

Został pochowany na cmentarzu przy kościele św. Franciszka w Rydze.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Potocki był jednym z założycieli „Biblioteki Warszawskiej”.

Wybrane książki[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersze rozmaite – Poznań 1830, 1836 (podpisane L.P. – autorstwo niepewne)
  • Święcone, czyli pałac Potockich w Warszawie – opowieści historyczno-obyczajowe, Poznań 1854 (podpisane "Bonawentura z Kochanowa")
  • Szkic towarzyskiego życia miasta Warszawy z drugiej połowy XIX stulecia – powieść, Poznań 1854 (podpisane L.P.)
  • Wspomnienie o Kownie – Poznań 1854 sane "Bonawentura z Kochanowa")
  • Dwaj bracia artyści. Zarys życia towarzyskiego XIX wieku – powieść, Poznań 1856 (podpisane L.P.)
  • Zarysy życia towarzyskiego z dziewiętnastego stulecia – powieść, Poznań 1856 (podpisane L.P.)
  • Wincenty Wilczek i pięciu jego synów. Wspomnienie z drugiej połowy osiemnastego i początku dziewiętnastego wieku – powieść, Poznań 1859 (podpisane "Bonawentura z Kochanowa")
  • Przeznaczenie, czyli badacz nauk przyrodzonych – opowiadanie, Wilno, 1861
  • Pamiętniki pana Kamertona – szkice, Poznań 1869, 3 t. (podpisane L.P.)
  • Kazimierz z Truskowa czyli pierwszy i ostatni litewski powstaniec – praca historyczna, Poznań 1874, (podpisane "Bonawentura z Kochanowa")
  • Urywek ze wspomnień pierwszej mojej młodości – pamiętnik, Poznań 1876
  • Wspomnienia o Świsłoczy Tyszkiewiczowskiej, Dereczynie i Różanie – Wilno 1910

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Obraz literatury polskiej. Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. 2, praca zbiorowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1988, ​ISBN 83-08-00276-5

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Leon Potocki, Urywek ze wspomnień pierwszej mojej młodości, Poznań 1876, s. 52.
    Niektóre źródła podają błędną datę i miejsce za Encyklopedią Powszechną, t. IX, Warszawa, 1884 r, s. 345
  2. Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. XI, nr 2, Warszawa 1932, s. 39.