Lepidogalaxias salamandroides

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lepidogalaxias salamandroides[1]
Mees, 1961
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd stynkokształtne
Rodzina Lepidogalaxiidae
Podrodzina Lepidogalaxiinae
Rodzaj Lepidogalaxias
Mees, 1961
Gatunek Lepidogalaxias salamandroides
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Lepidogalaxias salamandroides[3] – endemiczny gatunek ryby żyjącej w zachodniej Australii, jedyny przedstawiciel rodzaju Lepidogalaxias i monotypowej rodziny Lepidogalaxiidae.

Taksonomia[edytuj]

Gatunek opisał Gerlof Fokko Mees (ur. 1926) w 1961 roku[4]. Początkowo zaliczono ją do rodziny galaksowatych (Galaxiidae), później przeniesiono ją do osobnej rodziny Lepidogalaxiidae, którą w 2006 J. Nelson włączył w randze podrodziny Lepidogalaxiinae do galaksowatych[5].

Występowanie i ekologia[edytuj]

Lepidogalaxias salamandroides występuje w płytkich słodkowodnych zbiornikach okresowych, o kwaśnym pH wody wynoszącym ok. 4. Żyje w strefie przydennej, nie migruje. W okresie letnim, kiedy wody te wysychają, wygrzebuje w piasku drobne jamki, w których, popadając w letarg, przeczekuje porę suchą[6]. Żywi się głównie larwami owadów wodnych i drobnymi skorupiakami. Tarło ma miejsce późną zimą, czasem wczesną wiosną, kiedy poziom wód w zbiorniku jest najwyższy; zapłodnienie wewnętrzne z kopulacją, dzięki modyfikacji płetwy analnej samca. Samica składa ok. 100 jaj. Narybek szybko się rozwija, osiągając latem ok. 2,5 cm długości. Młode ryby pozostają w letargu w wydrążonych w mule drobnych norkach o gruszkowatym kształcie, gdzie oczekują do jesieni na powrót wody. Ok. 25-30% populacji osiąga dojrzałość płciową pod koniec pierwszego roku życia. Długość życia wynosi zazwyczaj 3 lata, choć niektóre osobniki potrafią przeżyć nawet do 5 lat (Fishbase 2015).

Charakterystyka[edytuj]

Lepidogalaxias salamandroides ma podłużne, smukłe, cylindryczne ciało. Osiąga długość ok. 7 cm, przy czym wyraźnie widoczny jest dymorfizm płciowy – samce są mniejsze niż samice. Strona grzbietowa ciała jest zielonkawo-brązowa z czarnymi plamkami, natomiast strona brzuszna jest srebrno-biała. Płetwy bezbarwne. Długa płetwa grzbietowa z 5-7 promieniami, płetwy piersiowe z 10-12 promieniami, płetwy brzuszne z 4 wydłużonymi promieniami, płetwa odbytowa z 11-12 promieniami, płetwa ogonowa zaokrąglona z 12-14 promieniami. Lepidogalaxias salamandroides ma unieruchomione oczy w oczodołach, nie mogą się one obracać w celu śledzenia zdobyczy lub napastnika – skóra z powierzchni głowy i znad oczu tworzy jednolitą całość (brak wokół oczodołów fałdów luźnej skóry, występujących u kręgowców) (Paxton 1994). Brak zewnętrznych mięśni oka. Potrafi ruszać głową dzięki wygięciom ciała tuż za nią. Jest to możliwe dzięki obecności dużych szpar między kilkoma pierwszymi kręgami.

Znaczenie w ochronie środowiska[edytuj]

Lepidogalaxias salamandroides w 1996r. został wpisany do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych, publikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) jako gatunek bliski zagrożenia wyginięciem. Nie stanowi żadnego zagrożenia dla człowieka (Encyclopedia of Life 2015).

Aktualne kierunki badań naukowych[edytuj]

Osobniki z gatunku Lepidogalaxias salamandroides są badane pod kątem strategii stosowanej w celu przetrwania warunków czasowej ekspozycji na tlen w okresach wysychania zbiorników wodnych (Magellan et al.2014). Drugim nurtem badań jest pozycja Lepidogalaxias salamandroides na drzewie filogenetycznym (EBSCO 2015).

Przypisy

  1. Lepidogalaxias salamandroides, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Lepidogalaxias salamandroides. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (25 March 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 19 kwietnia 2013].
  4. Mees GF. 1961. Description of a new fish of the family Galaxiidae from Western Australia. J. Roy. Soc. West. Aust. 44: 33-38.
  5. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
  6. Berra i Allen 1991 ↓, s. 845-850.

Bibliografia[edytuj]

  • Threatened fishes of the world: Lepidogalaxias salamandroides Mees, 1961 (Lepidogalaxiidae). Environmental Biology of Fishes 50, 2, 201-202, 1997 DOI: 10.1023/A:1007322606248
  • Australian Museum, 2015. http://australianmuseum.net.au/Salamanderfish-Lepidogalaxias-salamandroides-Mees-1961/
  • Berra T. M., Allen G. R., 1989. Burrowing, emergence, behavior, and functional morphology of the Australian salamanderfish, Lepidogalaxias salamandroides. Fisheries 14(5): 2-10.
  • Berra T. M., Allen G. R., 1989. Burrowing, emergence, behavior, and functional morphology of the Australian salamanderfish, Lepidogalaxias salamandroides. Fisheries 14(5): 2-10.
  • T.M.T. Berra T.M.T., G.R.G. Allen G.R.G., Population structure and development of ''Lepidogalaxias salamandroides'' (Pisces: Salmoniformes) from western Australia, „Copeia”, 1991(3), 1991, s. 845-850.
  • EBSCO, 2015. http://eds.a.ebscohost.com/
  • Encyclopedia of Life, 2014. http://eol.org/pages/211145/overview
  • Fishbase, 2015. http://www.fishbase.org
  • Fishes of Australia, 2014. http://fishesofaustralia.net.au/home/species/3918#moreinfo
  • Magellan K., Pinchuck S., Swartz E.R., 2014. Short and long-term strategies to facilitate aerial exposure in a galaxiid. Journal of Fish Biology 84: 748-758.
  • Paxton J.R., Eschmeyer W.N., 1994. Encyklopedia zwierząt: Ryby. Elipsa, Warszawa, s. 118.
  • Robins C.R., Bailey R.M., Bond C.E., Brooker J.R., Lachner E.A., Lea R.N., Scott W.B., 1991. World fishes important to North Americans: exclusive of species from the continental waters of the United States and Canada. American Fisheries Society Special Publication 21: 243.
  • Tolweb, 2015. http://tolweb.org/Lepidogalaxias_salamandroides



Linki zewnętrzne[edytuj]