Leszek Sawicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leszek Sawicki
Ekslibris Leszka Sawickiego sporządzony przez Zbigniewa Lubicz-Miszewskiego
Ekslibris Leszka Sawickiego sporządzony przez Zbigniewa Lubicz-Miszewskiego
Data i miejsce urodzenia 1924
Kopyczyńce, województwo tarnopolskie
Data i miejsce śmierci 2017
Wrocław
Doktor
Specjalność: geologia, kartografia
Praca naukowa
Instytut Państwowy Instytut Geologiczny,
Oddział Dolnośląski
Odznaczenia
Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal Wojska Krzyż Armii KrajowejMedal „Pro Memoria”
Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej

Leszek Sawicki (ur. 1924 w Kopyczyńcach w woj. tarnopolskim, zm. 21 lutego 2017 we Wrocławiu[1]) – polski geolog, kartograf, współzałożyciel i kierownik Oddziału Dolnośląskiego Państwowego Instytutu Geologicznego, współzałożyciel Towarzystwa Miłośników Lwowa we Wrocławiu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kopyczyńcach na Podolu w roku 1924 jako syn Władysława Sawickiego, inżyniera mierniczego[2], i Zofii z d. Mentzel[3]. Od pierwszych lat życia był lwowianinem. Do szkół (gimnazjum, sowiecka 10-latka, tajne komplety) uczęszczał we Lwowie. Należał do 4. Lwowskiej Drużyny Harcerzy[4]. W okresie II wojny światowej był – po odbyciu szkolenia wojskowego AK – żołnierzem plutonu „Świteź/II” (Okręg Lwów) o pseudonimie „Trajan”. Brał udział w akcji „Burza”; został zmuszony do opuszczenia miasta w roku 1944[2][3][5].

W roku 1946 rodzina została wysiedlona ze Lwowa i zamieszkała w Trzebnicy[2][3]. Leszek Sawicki odbył służbę wojskową w Oficerskiej Szkole Lotnictwa, a następnie zamieszkał we Wrocławiu, gdzie ukończył studia geologiczne[5].

Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim, w którym znalazło się wielu byłych pracowników Uniwersytetu Lwowskiego, m.in. Henryk Teisseyre, geolog, specjalista w dziedzinie tektoniki Karpat, od roku 1946 profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Wrocławskiego). Te lata Leszek Sawicki wspominał[6]:

„Lwowianie trzymali się zawsze razem [...] pracownicy uniwersytetu i politechniki […] … to wszystko byli lwowianie i między nimi był utrzymany zawsze bardzo dobry kontakt, ale ten kontakt nie był mile widziany przez władze.

— Leszek Sawicki

W roku 1950, po skończeniu studiów, Leszek Sawicki zaczął pracę w regionalnej jednostce PIG – „Instytucie Dolnośląskim”, powołanym 1 maja 1949 r. z inicjatywy prof. Henryka Teisseyre (pierwszego kierownika Instytutu, związanego z nim do śmierci w roku 1974). W latach 1951 i 1965 nazwę Instytutu zmieniano kolejno na „Stacja Terenowa PIG” i „Oddział Dolnośląski PIG”. Leszek Sawicki należał początkowo do „grupy prof. Teisseyre’a”. W prymitywnych, powojennych warunkach rozpoczęto badania skomplikowanej geologicznej budowy Dolnego Śląska (Sudetów i obszaru przedsudeckiego)[7][8], nie podobnej do budowy dobrze znanych zespołowi obszarów II Rzeczypospolitej. W latach 40. koncentrowano się na porządkowaniu i uzupełnianiu dokumentacji niemieckiej oraz gromadzeniu materiałów doświadczalnych (próbek pobieranych w terenie), a w latach 50. rozpoczęto wieloletnie, systematyczne kartografowanie geologiczne[9].

W roku 1962 dr Leszek Sawicki objął funkcję kierownika Oddziału i pełnił ją do roku 1977[10][11]. W tym okresie Oddział liczył już ok. 70 pracowników. Utworzono nowe gabinety i pracownie, m.in. Laboratorium Geochemiczne, wyposażone w nowoczesne aparaty analityczne[12].

Zespół, kierowany przez Leszka Sawickiego przez 15 lat, opracował i realizował szeroko zakrojony program badań geologicznych Dolnego Śląska[13]. W roku 1982 Leszek Sawicki i Andrzej Grocholski zredagowali tom pt. „Stan rozpoznania i kierunki badań strukturalnych Dolnego Śląska” (praca zbiorowa)[13].

W latach 1997–2002 Leszek Sawicki współpracował z redakcją geograficzną Wielkiej Encyklopedii PWN, opracowując kilkaset haseł dotyczących Iranu, Iraku, Kambodży i Wietnamu[14].

Zakres działalności[edytuj | edytuj kod]

Prace geologiczne[edytuj | edytuj kod]

Po utworzeniu dolnośląskiego oddziału PIG rozpoczął on badania skomplikowanej geologicznej budowy Dolnego Śląska (Sudetów i obszaru przedsudeckiego)[15][7][8], w tym wieloletnie, systematyczne kartowanie geologiczne[9]. Jako początkujący geolog-kartograf Leszek Sawicki pracował na terenie Sudetów Wschodnich, wykonując mapy geologiczne, drukowane później jako kolejne arkusze „Szczegółowej Mapy Geologicznej Sudetów w skali 1:25 000”. Opracował arkusze Głuchołazy, Podlesie i Kamienica oraz – jako współautor – arkusz Prudnik, a następnie w Górach Bystrzyckich i Górach Śnieżnika arkusze Międzylesie i Potoczek, jak również arkusz Zagórze Śląskie (współautorstwo z H. Teisseyre). W 1958 opublikował (wspólnie z A. Majerowiczem) opisy serii metamorficznych z okolic Głuchołazów[16] oraz – w jęz. polskim i czeskim – artykuły o serii zieleńcowej w warstwach andelohorskich[17][18]. Na podstawie materiałów z kartowania rejonu Międzylesia opracował zagadnienie krystalicznych ram rowu Nysy.

W latach 1960–1961 Leszek Sawicki uczestniczył w pracach Polskiej Ekspedycji Geologicznej w Demokratycznej Republice Wietnamu jako kartograf przy poszukiwaniach rud żelaza[19]. Efekty prac ekspedycji, wraz z trzema artykułami Leszka Sawickiego, opublikowano w Biuletynie IG 177 (w jęz. francuskim)[20][21][22] oraz w czasopiśmie „Wszechświat[23]. Opisał m.in. zjawisko współczesnego tworzenia się hipergenicznej mineralizacji magnetytowej w warunkach tropikalnych[21]. Wraz z Romanem Osiką opracował i opublikował zagadnienia wietnamskich złóż apatytów.

Pobyt w Wietnamie stanowił kanwę dla literackiego opisu prac polskiej ekspedycji – książki „Woda w Bao Ha, duchy w Trai Hut” (1966)[24]. Jest to jedna z nielicznych publikacji zawierających barwne opisy kraju i realia życia ludzi dotycząca okresu sprzed eskalacji Wojny Wietnamskiej. Jak wspomina Leszek Sawicki, jednym z pierwszych nabywców kilkunastu egzemplarzy książki, zaraz po jej wydaniu, była Ambasada USA w Warszawie[potrzebny przypis].

Przez 15 lat Leszek Sawicki kierował zespołem, który opracował i realizował szeroko zakrojony program badań geologicznych Dolnego Śląska pod zbiorczym hasłem „Model przestrzenny Sudetów”[13]. W latach 1970–1988 był redaktorem regionalnym map geologicznych Dolnego Śląska w skali 1:200 000[25], a także autorem wydanego w tej serii arkusza Kłodzko[26]. Zajmował się zagadnieniami tektonicznymi, był autorem lub współautorem wielu projektów badań wgłębnych, dokonywanych za pomocą wierceń (najgłębsze – do 2000 m. głębokości). Nadzorował odwierty, badał i opisywał skały ośmiu głębokich otworów. W otworze Grabin (obecnie gmina Niemodlin) odkrył źródło wody mineralnej – unikalną szczawę termalną o wysokim stopniu mineralizacji i wielkiej wydajności[27]; był współautorem dokumentacji hydrogeologicznej tego źródła (dotychczas nie wykorzystywanego).

Zajmował się opracowaniami syntetycznymi, m.in. wykonywaniem map ścięcia poziomego (na poziomie 0 m i -2000 m p.p.m. w zespole prof. Z. Kotańskiego, redaktora tych map dla całego obszaru Polski[28].

Pracę w Instytucie Geologicznym zakończył sporządzeniem zbiorczej mapy geologicznej w skali 1:100 000 całego Dolnego Śląska z przyległymi obszarami Czech i Niemiec (wydanej w 1997 r. w postaci 16 arkuszy, wraz z tekstem objaśniającym). Było to rozwinięcie opracowanej uprzednio (w 1966 r.) przeglądowej mapy geologicznej Dolnego Śląska w skali 1:200 000, wydanej w wersjach językowych polskiej, angielskiej i rosyjskiej. Dr Leszek Sawicki był również autorem map geologicznych dla geograficznego „Atlasu Śląska Dolnego i Opolskiego", wydanego przez Polską Akademię Nauk (1997)[29].

Był inicjatorem i realizatorem poszukiwań surowców mineralnych i współredaktorem kompendium „Surowce mineralne Dolnego Śląska”[30]. Wykonał opracowanie „Surowce mineralne w gospodarce wojennej Niemiec podczas drugiej wojny światowej”[31]. Był projektantem „Geostrady Sudeckiej”, wytyczonej przez górskie grzbiety w celu ich zagospodarowania zgodnie z potrzebami geoturystyki[32][33][34].

Leopoliana[edytuj | edytuj kod]

Mimo silnych związków z Wrocławiem i Dolnym Śląskiem Leszek Sawicki powiedział[6]:

Od pierwszego roku życia jestem lwowianinem, czuję się lwowianinem z krwi i kości, całkowicie

— Leszek Sawicki, Wrocław 2005

Wyznał, że chciałby być pochowany z garstką ziemi z Cmentarza Łyczakowskiego, którą przechowuje w szkatułce w swoim wrocławskim mieszkaniu[6].

Należy do grupy założycieli Towarzystwa Miłośników Lwowa we Wrocławiu[35]. Utrwala pamięć o Lwowie przez publikacje, zamieszczane w czasopismach kultywujących więź Lwowa z historią i kulturą Polski – „Semper Fidelis[36][37][38], „Cracovia Leopolis[39], „Rocznik Lwowski[40][41][42][43][44][45][46], biuletyny Towarzystwo Miłośników Lwowa.

Wspomnienia wojenne (szczególnie dotyczące okupacji niemieckiej i akcji „Burza”), o wartości dokumentacyjnej, były publikowane w „Semper Fidelis” oraz w „Roczniku Lwowskim”, wspomnienia o przedwojennych i wojennych latach szkolnych – w „Roczniku Lwowskim”. W obu wymienionych czasopismach publikował również inne eseje na temat późniejszych podróży w poszukiwaniu tamtych lat i tamtych grobów. Jest autorem „Kalendarza Lwowskiego” na rok 2003[47][48]. Barwne dzieje szkolnego lwowskiego klubu przyjaciół zostały opisane w artykule „Korzenie, drzewo, złote liście”[49][50].

Podróże[edytuj | edytuj kod]

Pasja życiowa Leszka Sawickiego to podróże turystyczno-geologiczne. W czasie studiów jako miłośnik górskiej turystyki narciarskiej był przodownikiem GON (Górskiej Odznaki Narciarskiej PTTK) i uczestnikiem wielu rajdów zimowych w Tatrach, Sudetach i Bieszczadach. Pierwszą wielką wyprawę odbył Drogą Wojenno-Suchumską w Kaukazie Zachodnim (1960). Pobyt w Wietnamie (1960–1961) był pierwszą fascynacją tropikami i kulturą wschodnioazjatycką. Wielkim doświadczeniem na zasadzie „szkoły przetrwania”, było przejście w roku 1992 Uralu Subpolarnego od dorzecza Obu do Peczory przez najwyższą partię Uralu (przypuszczalnie pierwsze polskie przejście trawersu Uralu).

W latach 1977–2012 Leszek Sawicki organizował i prowadził wyprawy do 25 krajów pozaeuropejskich, od Turcji i Afganistanu na zachodzie Azji do Indonezji i Filipin na wschodzie, a ponadto do Egiptu, Kenii i Tanzanii oraz Peru[51]. Większość wypraw odbywała się na szlakach górskich, w tym trzy trekingi w Himalajach (w rej. Annapurny i Lahul), wędrówki w górach Gonga Szan (Chiny, Syczuan) i Tienszan, w chińskim Tybecie oraz na wulkanach Indonezji (Bromo, Merapi, Kelimutu) i na lodowcach Uralu, Himalajów i południowych Chin. W 1989 r. prowadził wędrówkę „Wielką Drogą Karakorum” (Pakistan – Chiny, przez Karakorum i Pamiry) do Urumczi na „Jedwabnym Szlaku”[52]. W roku 1986 dokonał wejścia na Huayna Picchu, w roku 1990 na Mount Kenya (szczyt Point Lenana, 4985 m n.p.m.). W wyprawach, zazwyczaj kilkuosobowych, brali udział geolodzy, m.in. prof. Józef Oberc. Idee wypraw dostosowywano do motta buddyjskich pielgrzymów „Droga jest Celem”.

Relacje z wypraw Leszek Sawicki publikował w czasopismach geograficznych, m.in. „Poznaj Świat[53][53][54][55][56][57], i w kolejnych tomach rocznika globtroterów „Przez Świat”[58][59][60][61].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Leszek Sawicki jest autorem 24 publikacji naukowych (artykułów i map geologicznych) oraz współautorem 17 dalszych publikacji – w jęz. polskim, francuskim i czeskim, drukowanych w wydawnictwach Instytutu Geologicznego (Prace, Biuletyn, Kwartalnik Geologiczny, Przegląd Geologiczny) oraz Instytutu Geofizyki PAN, jak również w wydawnictwach Ustredniho Ustavu Geologickeho w Pradze. Jest autorem lub współautorem około pięćdziesięciu archiwalnych map, tekstów objaśniających do map, projektów i instrukcji kartograficznych, znajdujących się w archiwum Oddziału Dolnośląskiego PIG we Wrocławiu (również w archiwum Instytutu Geologicznego w Hanoi)[62][63][64]

W roku 2014 Państwowy Instytut Geologiczny wydał wspomnienia Leszka Sawickiego pt. „Pies i geolog drogą nie chodzą”. W opisie książki, zamieszczonym na stronie internetowej PIG, napisano[65]:

…możemy poczuć realia dawnego Lwowa i okolic, jak również poznać smak egzotycznych wypraw geologa-naukowca, ale i pasjonata-podróżnika. Liczne fotografie autorskie przenoszą w sam środek opowieści z diariusza, często do miejsc nieskażonych ludzką stopą, tak jak podczas kartowania w Wietnamie! Podróż przez wspomnienia Leszka Sawickiego jest barwna, często z dużą dozą humoru, niekonwencjonalna…

Geologia[edytuj | edytuj kod]

  • 1955 – Dolnośląska Stacja Terenowa I.G. w okresie Dziesięciolecia[66],
  • 1957–1962 – Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, arkusze: Głuchołazy, Podlesie, Kamienica, Międzylesie, Potoczek[67],
  • 1957 – Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, arkusz Prudnik[68],
  • 1958 – Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, arkusz Zagórze Śląskie[69],
  • 1958 – Wschodniosudeckie serie metamorficzne w okolicy Głuchołazów (Sudety Wschodnie)[16],
  • 1958 – Współpraca geologiczna polsko-czechosłowacka w Sudetach[70],
  • 1959 – O zelenych bridlicich v andelohorskych vrstvach u Pokrzyvne v Polsku[17],
  • 1960 – Przeglądowa Mapa Geologiczna Polski 1:200 000, arkusz Kłodzko[26],
  • 1965 – Staropaleozoiczne złoża apatytów w Wietnamie Północnym oraz uwagi o możliwościach poszukiwawczych podobnego typu złóż w Polsce[71],
  • 1965 – Z prac polskiej ekspedycji geologicznej w Demokratycznej Republice Wietnamu[23],
  • 1966 – Woda w Bao Ha, duchy w Trai Hut[24]
  • 1966 – Mapa geologiczna Dolnego Śląska 1:200 000[72],
  • 1967 – Structure geologique des environs de Lang Vinh[20],
  • 1967 – Sur les possibilites d’aparition de la magnetite hipergene dans les limonites de Lang Vinh[21],
  • 1967 – Gisement de limonite de Lang Vinh[22],
  • 1968 – The Silesian-Opole Depression against the Background of the Fore-Sudetic Structures[73],
  • 1968 – Recent work on the Crystalline Massifs in the Góry Bystrzyckie and Góry Orlickie Mountains[74],
  • 1972 – Prace geologów wrocławskich w Północnym Wietnamie (W: "Problemy eksportu usług geologicznych", Uniwersytet Wrocławski, zeszyt specjalny, Wrocław
  • 1979 – Zarys budowy geologicznej – utwory przedkenozoiczne[75],
  • 1980 – Aktualny stan badań utworów prekambryjskich w Polsce i kierunki ich rozwoju[76],
  • 1982 – Rozwój poglądów na tektonikę utworów paleozoicznych regionu dolnośląskiego[77],
  • 1984 – Występowanie szczaw termalnych w Grabinie koło Niemodlina[27],
  • 1995 – Budowa wschodniej części bloku przedsudeckiego[15],
  • 1995 – Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego w skali 1:100 000 – próba syntezy kartograficznej Sudetów[78],
  • 1995 – Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego z przyległymi obszarami Czech i Niemiec (bez utworów czwartorzędowych) 1:100 000[79],
  • 1997 – Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego z przyległymi obszarami Czech i Niemiec 1:100 000[80],
  • 1997 – Mapy geologiczne Dolnego Śląska[29],
  • 1997 – Seryjna mapa geologiczna Dolnego Śląska i Sudetów w skali 1:200 000 – nowe przybliżenie[25],
  • 1999 – We Wrocławiu, przed pięćdziesięciu laty[5],
  • 2014 – Geostrada Sudecka – utopia i rzeczywistość[81].

Leopoliana[edytuj | edytuj kod]

  • 1994 – Akcja „Burza” we wspomnieniach. Dziesięć lipcowych dni 1944 roku[36],
  • 1994 – Po „Burzy”[37],
  • 1995 – W berlingowskim mundurze[38],
  • 1995 – Burza po „Burzy” (Posłowie)[82],
  • 2002 – Lwowski bałak na wrocławskim ”tretuarzy”[83],
  • 2003 – Wspomnienie o Profesorze Henryku Teisseyre, założycielu Dolnośląskiego Oddziału Państwowego Instytutu Geologicznego[84],
  • 2003 – Kalendarz Lwowski[47],
  • 2004 – Stryj Franek nie wrócił z włoskiego frontu[40],
  • 2005 – Wehrmacht-Quartieramt w mieście Lemberg[41],
  • 2006 – Studnia w Gawareczyźnie[42],
  • 2006– Baudienst-Kommandostelle w mieście Lemberg[43],
  • 2007 – Cyk, pitolku, tranwaj rucha”[44],
  • 2008 – Korzenie, drzewo, złote liście[49][50],
  • 2008 – Moje lwowskie szkoły[45],
  • 2011 – Haneczka z ulicy Kurkowej[46],

Podróże[edytuj | edytuj kod]

  • 1973 – U Zeusa na Olimpie[53]
  • 1979 – Mudumalai[54]
  • 1980 – Osiemsetlecie klasztoru Czerwonych Czapek[55]
  • 1986 – W pustynnych Himalajach nad Czandrą[56]
  • 1988 – Na Bromo wchodzi się nocą[57]
  • 1991 – Rekonesans w chińskim Tiań-Szaniu[85]
  • 1992 – Mount Kenia, święta góra Kikujów[86]
  • 1992–1993 – Na Uralu Subpolarnym[87]
  • 1998 – Gonga Shan[58]
  • 2000 – Laos – notatki spisane na gorąco[59]
  • 2001 – Tybet chiński – notatki spisane na gorąco[60],
  • 2006 – Dawnych wspomnień czar czyli Towarzystwo do Handlu ze Wschodem im. Stanisława Wokulskiego[61],
  • 2011 – Wyprawa klubowa w Bieszczady Zachodnie w lipcu 1953 roku[88].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Za działalność w okresie II wojny światowej oraz za zasługi w utrwalaniu pamięci o ludziach i czynach w walce o niepodległość Polski podczas wojny i po jej zakończeniu Leszek Sawicki otrzymał[89]:

W czasie pracy w Instytucie Geologicznym był odznaczony, kolejno[89]:

Został odznaczony ponadto[89]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nekrolog w Gazecie Wrocławskiej, 24 II 2017, strona 12
  2. a b c Zbigniew Domasławski. „„Brzask” – Rocznik Towarzystwa Miłośników Ziemi Trzebnickiej”, s. 155-157, 2006. Trzebnica. ISSN 0860-4975. 
  3. a b c Leszek Sawicki. Danuta Miszewska. „„Brzask” – Rocznik Towarzystwa Miłośników Ziemi Trzebnickiej”, s. 79-184, 2006. Trzebnica. ISSN 0860-4975. 
  4. Małgorzata Matuszewska. Wiedzieliśmy, że każdy harcerz ma być wzorem. „Gazeta Wrocławska”, s. 14, 18–19.04.2009. Wrocław. ISSN 1898-3146. 
  5. a b c L. Sawicki. We Wrocławiu, przed pięćdziesięciu laty. „Przegląd Geologiczny”. 47 (6), 1999. 
  6. a b c Jana Eggers-Dymarski, Joanna Gizewska, Karin Lenk, Gabriele Pfeifer: Pomiędzy starą a nową ojczyzną: Lwowianie we Wrocławiu. Dokumentation der Oral History Seminare des Lehrstuhls für Polen- und Ukrainestudien an der Europa-Universität Viadrina; Polski Wrocław jako metropolia europejska – Pamięć i polityka historyczna z punktu widzenia oral history; Wrocław 2005. [dostęp 2013-08-23].
  7. a b Państwowy Instytut Geologiczny, Oddział Dolnośląski im. Profesora Henryka Teisseyre’a: Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów w skali 1:25 000. sudety.pgi.gov.pl. [dostęp 2013-08-23].
  8. a b Stefan Cwojdziński: Charakterystyka budowy geologicznej Dolnego Śląska. W: Strona internetowa PIG-PIB [on-line]. www.pgi.gov.pl. [dostęp 2013-08-23].
  9. a b op.cit. Historia Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB. s. 2.
  10. Leszek Sawicki w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  11. Stefan Cwojdziński: Historia Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB. W: Strona internetowa PIG-PIB [on-line]. www.pgi.gov.pl/pl. s. 1. [dostęp 2013-08-23].
  12. op.cit. Historia Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB. s. 3.
  13. a b c op.cit. Historia Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB. s. 4.
  14. Geografia ogólna (wykaz autorów, konsultantów, recenzentów). W: Wielka Encyklopedia PWN. T. 31. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 548.
  15. a b L. Sawicki. Budowa wschodniej części bloku przedsudeckiego. „Rocznik Pol. Tow. Geol.”. Materiały sesji „Geologia i ochrona środowiska bloku przedsudeckiego”, 1995. Wrocław. 
  16. a b A. Majerowicz, L. Sawicki. Wschodnio-sudeckie serie metamorficzne w okolicy Głuchołazów (Sudety Wschodnie). „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 127, 1958. 
  17. a b L. Sawicki. O zelenych bridlicich v andelohorskych vrstvach u Pokrzyvne v Polsku. „Vestnik UUG”. XXXIV (3), 1959. Praga (cz.). 
  18. Atrakcje geoturystyczne Geostrady Wschodniosudeckiej. agh.edu.pl. [dostęp 2013-08-23].
  19. Wiesław Śliżewski, Polska Ekspedycja Geologiczna w Wietnamie, „Biuletyn”, Polscy geolodzy na pięciu kontynentach, PIG Warszawa, 2005, s. 157–164, ISBN 83-7372-840-6.
  20. a b L. Sawicki. Structure geologique des environs de Lang Vinh. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 177, 1967 (fr.). 
  21. a b c L. Sawicki. Sur les possibilites d’aparition de la magnetite hipergene dans les limonites de Lang Vinh. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 177, 1967 (fr.). 
  22. a b A. Grzegorski, L. Sawicki. Gisement de limonite de Lang Vinh. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 177, 1967 (fr.). 
  23. a b L. Sawicki. Z prac polskiej ekspedycji geologicznej w Demokratycznej Republice Wietnamu. „Wszechświat”, s. 293–299, 1965. 
  24. a b Woda w Bao Ha, duchy w Trai Hut. W: Informacja bibl. o książce (261 stron) [on-line]. Wydawnictwa Geologiczne, 1966. [dostęp 2013-08-23].
  25. a b Seryjna mapa geologiczna Dolnego Śląska i Sudetów w skali 1:200 000 – nowe przybliżenie. „Przegląd Geologiczny”. 45 (11), s. 1–4, 1997. 
  26. a b L. Sawicki. Przeglądowa Mapa Geologiczna Polski 1:200 000” arkusz Kłodzko. , 1960. Instytut Geologiczny. 
  27. a b T. Morawski, L. Sawicki. Występowanie szczaw termalnych w Grabinie koło Niemodlina. „Materiały i Studia Opolskie”. XXVI (52/53), 1984. 
  28. Zbigniew Kotański (red.), Zbigniew Buła i inni (praca zbiorowa): Atlas geologiczny Polski : mapy geologiczne ścięcia poziomego : 1:750 000. Wydawnictwa Kartograficzne Polskiej Agencji Ekologicznej, Warszawa, 1997. [dostęp 2013-08-25].
  29. a b L. Sawicki. Mapy geologiczne Dolnego Śląska. „Atlas Śląska Dolnego i Opolskiego; praca zbiorowa (red. W. Pawlak)”, 1997. PAN, Wrocław. 
  30. K. Dziedzic, S. Kozłowski, A. Majerowicz, L. Sawicki: Surowce mineralne Dolnego Śląska (510 stron). 1979: Ossolineum, 1979.
  31. L. Sawicki. Surowce mineralne w gospodarce wojennej Niemiec podczas drugiej wojny światowej. „Kwartalnik Geologiczny”. 44 (11), s. 1077–1082, 1996. 
  32. Stefan Cwojdziñski, Justyna Pacuła, Andrzej Stachowiak: Geostrada Sudecka – nowa forma geoturystyki w Sudetach. W: Geoturystyka 4 (19) 2009: 43–60 [on-line]. [dostęp 2013-08-23].
  33. Tadeusz Słomka, Tomasz Bartuś, Wojciech Mastej i wsp.: Koncepcja projektu: „Geostrada Sudecka – studium geologiczno-krajobrazowe z inwentaryzacją obiektów dziedzictwa przyrody nieożywionej”. W: Geoturystyka 4 (19) 2009: 3–1 [on-line]. home.agh.edu.pl. [dostęp 2013-08-23].
  34. Tomasz Bartuś, Wojciech Mastej, Marek Łodziński: Atrakcje geoturystyczne Geostrady Środkowosudeckiej. W: Geoturystyka 4 (19) 2009: 43–60 [on-line]. home.agh.edu.pl. [dostęp 2013-08-23].
  35. V Krajowy Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy TMLiKPW w Bydgoszczy-Pieczyskach (1-2 maja 2004 r.). W: Towarzystwo Miłośników Lwowa I Kresów Południowo-Wschodnich [on-line]. www.lwow.com.pl. [dostęp 2013-08-23].
  36. a b L. Sawicki. Akcja „Burza” we wspomnieniach. Dziesięć lipcowych dni 1944 roku. „Semper Fidelis”, s. 12–18, 1994. 
  37. a b L. Sawicki. Po „Burzy”. „Semper Fidelis”, s. 15–18 (5)i 6–8 (6), 1994. 
  38. a b L. Sawicki. W berlingowskim mundurze. „Semper Fidelis”, s. 15–17, 1995. 
  39. Archiwum. W: Strona internetowa kwartalnika Cracovia Leopolis [on-line]. archive.iscracovia-leopolis.pl. [dostęp 2013-08-23].
  40. a b L. Sawicki. Stryj Franek nie wrócił z włoskiego frontu. „Rocznik Lwowski”, s. 285–299, 2004. 
  41. a b L. Sawicki. Wehrmacht-Quartieramt w mieście Lemberg. „Rocznik Lwowski”, s. 155–169, 2005. 
  42. a b L. Sawicki. Studnia w Gawareczyźnie. „Semper Fidelis”, s. 33–38, 2006. 
  43. a b L. Sawicki. Baudienst-Kommandostelle w mieście Lemberg. „Rocznik Lwowski”, s. 145–178, 2006. 
  44. a b L. Sawicki. Cyk, pitolku, tranwaj rucha. „Rocznik Lwowski”, s. 157–170, 2007. 
  45. a b L. Sawicki. Moje lwowskie szkoły. „Rocznik Lwowski”, s. 213–244, 2008-2009. 
  46. a b L. Sawicki. Haneczka z ulicy Kurkowej. „Rocznik Lwowski”, s. 159–183, 2010-2012. 
  47. a b Leszek Sawicki. Kalendarz Lwowski na rok 2003. , 2006, 2009. Fundacja Semper Fidelis. 
  48. [recenzja2003 Recenzja "Kalendarza Lwowskiego 2003"]. „Cracovia-Leopolis”, s. 43, 2003. 
  49. a b Leszek Sawicki. Korzenie, drzewo, złote liście. „Cracovia – Leopolis”, s. 28–33, 2008. 
  50. a b Leszek Sawicki. Korzenie, drzewo, złote liście. „Cracovia – Leopolis”, s. 31–35, 2008. 
  51. Maria Sawicka: Zapach monsunu. Wrocław: Oficyna Wydawnicza „Sudety”, 1992, s. 1–131.
  52. L. Sawicki, M. Sawicka. Na Jedwabnym Szlaku. „Na Szlaku”, 1990. Wrocław: PTTK. 
  53. a b c L. Sawicki. U Zeusa na Olimpie. „Poznaj Świat”, s. 3–6, 1973. 
  54. a b L. Sawicki, M. Sawicka. Mudumalai. „Poznaj Świat”, s. 10–13, 1979. 
  55. a b L. Sawicki. Osiemsetlecie klasztoru Czerwonych Czapek. „Poznaj Świat”, s. 15–18, 1980. 
  56. a b L. Sawicki. W pustynnych Himalajach nad Czandrą. „Poznaj Świat”, s. 4–7, 1986. 
  57. a b L. Sawicki. Na Bromo wchodzi się nocą. „Poznaj Świat”, s. 3–5, 1988. 
  58. a b L. Sawicki. Gonga Shan. „Przez Świat”. III, 1998. 123–130. 
  59. a b L. Sawicki. Laos – notatki spisane na gorąco. „Przez Świat”. IV, s. 151–163, 2000. 
  60. a b L. Sawicki. Tybet chiński – notatki spisane na gorąco. „Przez Świat”. V, s. 145–154, 2001. 
  61. a b L. Sawicki. Dawnych wspomnień czar czyli Towarzystwo do Handlu ze Wschodem im. Stanisława Wokulskiego. „Przez Świat”. X, s. 11–15, 2006. 
  62. Most widely held works by Leszek Sawicki (ang.). W: WorldCat Identities [on-line]. orlabs.oclc.org. [dostęp 2013-08-23].
  63. Ćwiczenia terenowe. W: Materiały dydaktyczne Katedry Geologii Uniwersytetu Łódzkiego [on-line]. nargeo.geo.uni.lodz.pl. [dostęp 2013-08-23].
  64. Opracowanie Ekofizjograficzne dla Województwa Dolnośląskiego. W: Strona internetowa Wojewódzkiego Biura Urbanistycznego we Wrocławiu [on-line]. www.eko.wbu.wroc.pl. [dostęp 2013-08-23].
  65. Leszek Sawicki: Pies i geolog drogą nie chodzą. Zakład Publikacji, Warszawa: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, 2014, seria: Wokół Geologii. ISBN 978-83-7863-316-7.
  66. L. Sawicki J. Jerzmański. Dolnośląska Stacja Terenowa I.G. w okresie Dziesięciolecia. „Przegląd Geologiczny”. 7, 1955. 
  67. L. Sawicki. Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, arkusze: Głuchołazy (1957), Podlesie (1957), Kamienica (1959), Międzylesie (1962), Potoczek (1962). , 1957-1962. Państwowy Instytut Geologiczny. 
  68. L. Baraniecki, J. Gaździk, L. Sawicki. Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, Arkusz Prudnik. , 1957. Państwowy Instytut Geologiczny. 
  69. H. Teisseyre, L. Sawicki. Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, arkusz Zagórze Śląskie. , 1958. Państwowy Instytut Geologiczny. 
  70. L. Sawicki. Współpraca geologiczna polsko-czechosłowacka w Sudetach. „Przegląd Geologiczny”. 8-9, 1958. 
  71. R. Osika, L. Sawicki. Staropaleozoiczne złoża apatytów w Wietnamie Północnym oraz uwagi o możliwościach poszukiwawczych podobnego typu złóż w Polsce. „Przegląd Geologiczny”, 1965. 
  72. L. Sawicki. Mapa geologiczna Dolnego Śląska 1:200 000. , 1966. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne. 
  73. A. Bossowski, L. Sawicki. The Silesian-Opole Depression against the Background of the Fore-Sudetic Structures. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 227, 1968 (ang.). 
  74. I. Kura, L. Sawicki. Recent work on the Crystalline Massifs in the Góry Bystrzyckie and Góry Orlickie Mountains. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. 227, 1968 (ang.). 
  75. L. Sawicki. Zarys budowy geologicznej – utwory przedkenozoiczne. „Surowce mineralne województwa opolskiego (praca zbiorowa, red. S. Kozłowski)”, 1979. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne. 
  76. W. Ryka, L. Sawicki. [url https://gq.pgi.gov.pl/article/view/8777 Aktualny stan badań utworów prekambryjskich w Polsce i kierunki ich rozwoju]. „Kwartalnik Geologiczny”. 24 (1), 1980. 
  77. L. Sawicki. Rozwój poglądów na tektonikę utworów paleozoicznych regionu dolnośląskiego. „Biuletyn Instytutu Geologicznego”. XXV, 1982. 
  78. L. Sawicki. Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego w skali 1:100 000 – próba syntezy kartograficznej Sudetów. „Materiały sesji „50-lecie polskiej geologii na Uniwersytecie Wrocławskim”, 1995. Wrocław. 
  79. L. Sawicki. Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego z przyległymi obszarami Czech i Niemiec (bez utworów czwartorzędowych) 1:100 000. , 1995. Warszawa: PIG. 
  80. L. Sawicki. Mapa geologiczna regionu dolnośląskiego z przyległymi obszarami Czech i Niemiec 1:100 000. Podstawy litostratygraficzne i kodyfikacja wydzieleń. , 1997. PIG, Warszawa. 
  81. Leszek Sawicki. Geostrada Sudecka – utopia i rzeczywistość. „Przegląd Geologiczny”, s. 181–183, 2014. 
  82. L. Sawicki. Burza po „Burzy” (Posłowie). „Semper Fidelis”, s. 12–14, 1995. 
  83. L. Sawicki. Lwowski bałak na wrocławskim ”tretuarzy”. „Wrocław-Lwów, Lwów-Wrocław”, s. 125–132, 1995. Fundacja Kresowa „Semper Fidelis”. 
  84. L. Sawicki. Wspomnienie o Profesorze Henryku Teisseyre, założycielu Dolnośląskiego Oddziału Państwowego Instytutu Geologicznego. „Przegląd Geologiczny”. 51 (10), s. 895–900, 2003. 
  85. L. Sawicki. Rekonesans w chińskim Tiań-Szaniu. „Na Szlaku”, 1991. Wrocław: PTTK. 
  86. L. Sawicki. Mount Kenia, święta góra Kikujów. „Na Szlaku”, 1992. Wrocław: PTTK. 
  87. L. Sawicki. Na Uralu Subpolarnym. „Na Szlaku”, 1992-1993. Wrocław: PTTK. 
  88. L. Sawicki. Wyprawa klubowa w Bieszczady Zachodnie w lipcu 1953 roku. „Bieszczady”, 2011. 
  89. a b c jms ls. O dwóch takich z Łyczakowa, co dostali medale. „Biuletyn Informacyjny 'Życie Kresowian'”, grudzień 2013. Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. ISSN 2084-6479.