Maciej Łubieński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maciej Łubieński
prymas Polski i Litwy
Maciej Łubieński
Herb Maciej Łubieński
Kraj działania  I Rzeczpospolita
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1572
Łubna
Data i miejsce śmierci 28 sierpnia 1652
Łowicz
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1641-1652
Prepozyt w Miechowie
Okres sprawowania 1617-1627
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1602
Nominacja biskupia 1620
Sakra biskupia brak danych
Maciej Łubieński, grafika Jeremiasza Falcka z 1652 roku
Herb Macieja Łubieńskiego na Katedrze Gnieźnieńskiej

Maciej Łubieński herbu Pomian (ur. 2 lutego 1572 w Łubnej, zm. 28 sierpnia 1652 w Łowiczu) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski, biskup poznański, biskup kujawski, biskup chełmski, prepozyt łęczycki, kanonik gnieźnieński i krakowski, kustosz sandomierski w 1614 roku[1].

Brat Stanisława.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nauki pobierał początkowo w Sieradzu, następnie w Kolegium Jezuickim w Kaliszu[2], a później w Poznaniu i w Krakowie. Po ukończeniu Akademii Krakowskiej pracował w kancelarii królewskiej. Odbył studia prawa kanonicznego we Włoszech i Niemczech.

W 1602 otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1607 sekretarz i rejent kancelarii Zygmunta III Wazy. W 1615 r. otrzymał nominację na prepozyturę klasztoru bożogrobców w Miechowie, zostając tam proboszczem. W 1620 został biskupem chełmskim, 1626 poznańskim, 1631 kujawskim, od 1641 arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski.

W 1641 roku wyznaczony został senatorem rezydentem[3].

Podczas powstania kozackiego w 1648 r. jako interrex kierował państwem i podpisał elekcję Jana II Kazimierza. 17 stycznia 1649 r. koronował go w katedrze wawelskiej.

Będąc prymasem dbał o budownictwo sakralne, fundując m.in. kaplicę Matki Boskiej na Jasnej Górze w Częstochowie. Inicjował działania ekumeniczne[potrzebny przypis]. Rozpoczął barokizację Katedry Gnieźnieńskiej.

Zasłużył się w unormowaniu stosunków kościelnych i podniesieniu gospodarczemu swych diecezji. Majątek swój przeznaczył w testamencie na cele kościelne; dzięki: przystępności, pobożności i hojności cieszył się wielkim poważaniem i autorytetem wśród szlachty i ludu, który uważał go za świętego.

Wydał pracę: Constitutiones Capitulorum generalium Miechoviensium ordinis canonicorum Regularium (1627).

Zmarł w opinii świętości w Łowiczu w 1652 r., a pochowano go w rodzinnej kaplicy w Gnieźnie, obecnie jego ciało znajduje się w podziemiach Katedry Gnieźnieńskiej.

Legendy[edytuj | edytuj kod]

Według jednego z podań podczas najazdu szwedzkiego na Polskę w 1656 do katedry w Gnieźnie, miejsca spoczynku duchownego, wtargnęli Szwedzi, mając na celu obrabowanie świątyni. Zmarły miał najpierw się poruszyć, a potem powstać z grobu i przepędzić grabieżców.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jan Wiśniewski, Katalog prałatów i kanoników sandomierskich od 1186-1926 r. tudzież sesje kapituły sandomierskiej od 1581 do 1866 r., Radom 1928, s. 193.
  2. Andrzej Drewicz, Przewodnik po regionie. Kolegium jezuickie, www.wkaliszu.pl
  3. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 21.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urban W., Łubieński Maciej h. Pomian (1572-1652) [w:] Wielkopolski słownik biograficzny 1983, s. 437.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]