Olchowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Sanoka Olchowce
Dzielnica Sanoka
Ilustracja
Zabytkowa dawna cerkiew
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat sanocki
Miasto Sanok
Data założenia XV wiek
W granicach Sanoka 1972
Kod pocztowy 38-500
Tablice rejestracyjne RSA
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Olchowce
Olchowce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Olchowce
Olchowce
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Olchowce
Olchowce
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Olchowce
Olchowce
Ziemia49°33′14″N 22°14′02″E/49,553889 22,233889
Portal Portal Polska

Olchowce – dzielnica miasta Sanoka przy drodze krajowej nr 28, niegdyś samodzielna wieś.

Historia wsi i dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Jako wieś zostały wspomniane w dokumencie z 18 sierpnia 1444 w którym Władysław III Warneńczyk król Polski i Węgier nadaje Piotrowi Czeszykowi z Ryterowic pusty łan we wsi królewskiej Olchowce w ziemi sanockiej, na której siedzieli kmiecie Subal i Szymko, a który był uprzednio uprawiany przez starostę sanockiego na potrzeby zamku, .. Datum per manus Iohannis Rey s. Michaelis in castro Crac(oviencis) praepositi suae maiestatis sigilliferi[1]. Była to zapewne królewska wieś służebna zamku sanockiego. W dokumencie z roku 1699 występuje jako Posada Olchowska[2]. Termin ten obowiązuje potocznie do dnia dzisiejszego.

W połowie XIX wieku posiadłości tabularne (czyli dawne dobra szlacheckie, ziemskie) Olchowce z Międzybrodziem i Olchowce Posada stanowiły własność rządową[3]. W drugiej połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej w Olchowcach został Józef Nowak[4]. Rodzina Nowaków w 1905 posiadała we wsi obszar 963,5 ha[5]. W 1911 właścicielami tabularnymi byli Tadeusz i Eugeniusz Nowakowie, posiadający 893 ha[6]. Przed rokiem 1930 własność Józefa i Antoniego Nowaków[7]. Do 1939 właścicielem tamtejszych dóbr był Roman Nowak[8].

Po 1914 na terenie Posady znajdowała się stadnina koni dla garnizonu ułanów (K.k. Hengsten Depot). W okresie od września 1939 do czerwca 1941 Olchowce znalazły się pod okupacją sowiecką, oddzielone od reszty miasta Linią Mołotowa. Po ataku Niemiec na ZSRR z połowy 1941 hitlerowcy utworzyli w Sanoku–Olchowcach obóz dla jeńców sowieckich. Obóz zlokalizowany był na terenie tamtejszych koszar wojskowych. Funkcjonował do lipca 1944, przebywało w nim 20000 jeńców sowieckich[9]

Olchowce zostały spalone przez UPA wiosną 1946 roku[10]. Obecnie w tym miejscu pomiędzy zabudowaniami osiedla mieszkaniowego znajduje się cmentarz żołnierzy radzieckich. W jego centralnej części znajduje się obelisk z inskrypcją „Pamięci pomordowanych radzieckich jeńców wojennych 1941-1944.”

Po II wojnie światowej miejsce stadniny i koszar zajęła jednostka wojsk pancernych WP (26 Pułk Czołgów). Od 8 lutego 1990 obiekty byłych koszar zostały zaadaptowane na potrzeby Wojskowej Komendy Uzupełnień w Sanoku przy ulicy Przemyskiej 1[11], od 2006 komendy powiatowej policji przy ul. Witkiewicza[12].

W 1972 Olchowce zostały przyłączone do Sanoka[13].

W 1976 w Olchowcach powstał jeden z najnowocześniejszych zakładów przetwórstwa chemicznego – Sanockie Zakłady Przemysłu Gumowego Stomil Sanok.

W Olchowcach w latach PRL utworzono Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną (RSP), zaniechaną po kilku miesiącach działania, Spółdzielnię Kółek Rolniczych (SKR), a obok Olchowieckie Przedsiębiorstwo Obrotu Zwierzętami Hodowlanymi (OPOZH), które w przeciwieństwie do spółdzielni działały przez długie lata.

21 sierpnia 1993 w Olchowcach uroczyście otwarto schronisko dla bezdomnych, które poświęcił arcybiskup Józef Michalik[14][15], które pod auspicjami sanockiego koła Towarzystwa Pomocy im. Św. Brata Alberta podjęło działalność przy ulicy Hetmańskiej 11[16].

W Olchowcach znajduje się Sala Królestwa dla trzech miejscowych zborów Świadków Jehowy: Sanok-Centrum, Sanok-Południe, Sanok-Zachód oraz dla zboru Lesko[17].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przemysł

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1444, 18 VIII, Waradyn, „Metryka Litewska” IV B, 9, k.83-83v, AGAD.
  2. Janusz Rieger Gewässernamen im Flussgebiet des San. 2004. tom. 2 str. 29 ​ISBN 3-515-08308-1​; op. cit. ADPrzemyskiej.155, s. 1.
  3. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 149.
  4. Obwieszczenie. „Gazeta Lwowska”, s. 10, nr 264 z 19 listopada 1893. 
  5. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  6. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 14.
  7. Spis ziemian Rzeczypospolitej Polskiej w roku 1930. Województwo stanisławowskie, województwo lwowskie, opr. Tadeusz Epsztein i Sławomir Górzyński, Oficyna Wydawnicza „Blitz-Print, Warszawa 1990.
  8. Książka telefoniczna. 1939. s. 706. [dostęp 2015-05-26].
  9. C. Cyran, A. Rachwał, Eksterminacja ludności na Sanocczczyźnie w latach 1939–1944, [w:] „Rocznik sanocki” 1979, s. 72-74, K. Konkol, Obóz w Olchowcach, [w:] „Podkarpacie” 15/1974, s. 6; Tadeusz Kowalski, Obozy hitlerowskie w Polsce południowo-wschodniej 1939-1945, Książka i Wiedza, 1973, s. 39, 239.; Stanisław Zabierowski, Szebnie, dzieje obozów hitlerowskich: dzieje obozów hitlerowskich, KAW, 1985, ​ISBN 83-03-01046-8​, s. 24, 40.
  10. „Mieszkając przy ul. Głowackiego, byliśmy świadkami pożaru Olchowiec spalonych przez jedną z band UPA. Słychać było wyraźne strzały i wybuchy granatów ręcznych. Ani wojsko, ani UB z Sanoka nie ruszyło ręką, by tym palonym ludziom przyjść z pomocą. Różnie, bardzo różnie o tym wtedy mówiono. Uczyłem jakiegoś oficera prywatnie i ten mi odpowiedział, że gdy polskie wojsko weźmie do niewoli członków UPA, władze wojskowe sowieckie twierdząc, że są to ich ziomkowie wezwą do zwolnienia jeńców.”, [w:] Józef Stachowicz Miniony czas, s. 215.
  11. Monika Wójcik: Historia WKU w Sanoku. wku.wp.mil.pl. [dostęp 2016-01-09].
  12. [1] KPP w Sanoku.
  13. Dz.U. 1972 nr 43, poz. 274. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 1972 r. w sprawie zmiany granic miasta Sanoka w województwie rzeszowskim.. isap.sejm.gov.pl. [dostęp 12 marca 2014].
  14. Dorota Mękarska. Ludzie są lepsi niż myślimy. „Tygodnik Sanocki”, s. 5, nr 14 (97) z 25 sierpnia 1993. 
  15. Adam Sudoł: Wybór z Księgi Ogłoszeń Parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku (lata 1967–1995). Sanok: 2001, s. 387. ISBN 83-914224-7-X.
  16. Kontakt. tpba.sanok.pl. [dostęp 2016-08-30].
  17. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-07-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]