Premaoryskie osadnictwo w Nowej Zelandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Migracje Polinezyjczyków

Premaoryskie osadnictwo w Nowej Zelandii − teoria próbująca dowieść, że wyspy nowozelandzkie zostały zasiedlone przez Celtów, Greków, a może nawet Egipcjan na długo przed pojawieniem się polinezyjskich przodków Maorysów.

Teorie[edytuj]

Martin Doutré w książce wydanej w roku 1999 dowodził, że Nowa Zelandia została zasiedlona − przed przybyciem Polinezyjczyków − przez Celtów, o czym mają świadczyć petroglify odkryte na jednym ze wzgórz w Silverdale, dzielnicy Auckland[1][2]. Pierwszym, który wysnuł teorię o pre-polinezyjskim zasiedleniu Nowej Zelandii, był Kerry Bolton, który w roku 1987 opublikował pracę pt. Lords of the Soil[3], w której oznajmiał, że Polinezja była okupowana przez Europejczyków od najdawniejszych czasów[4].

Inne książki na ten sam temat to The Great Divide: The Story of New Zealand & its Treaty, (2012) autorstwa dziennikarza Iana Wisharta i To the Ends of the Earth Maxwella C. Hilla, Gary'ego Cooka i Noela Hilliama, którzy również byli zdania, że Nową Zelandię odkryto znacznie wcześniej[5][6].

David Rankin, starszy iwi Ngāpuhi, zwraca uwagę na legendy Maori sugerując, że ludzie o jaśniejszym zabarwieniu skóry byli obecni na wyspach w chwili przybycia Maori, i że naukowcy uknuli spisek, by nie dopuścić do badań[7][8].

Kerry Howe z Massey University napisał pracę o alternatywnych teoriach zasiedlania Nowej Zelandii[9].

Poglądy naukowców[edytuj]

Historycy i archeolodzy odrzucają te teorie. Michael King napisał w swej Historii Nowej Zelandii: „Mimo mnóstwa amatorskich teorii o przybyszach z Melanezji, Ameryki Południowej, Egiptu, Fenicji, czy też o Celtach kolonizujących Nową Zelandię, nie ma nawet najmniejszych dowodów, że pierwszymi ludźmi był tutaj ktokolwiek inny niż Polinezyjczycy”[10], Richard Hill, profesor z Uniwersytetu Wiktorii w Wellington, powiedział w roku 2012: „Żadna (z tych teorii) nigdy nie została poddana jakimkolwiek badaniom naukowym”[7], zaś Hugh Laracy z Uniwersytetu w Auckland nazwał je „dzikimi spekulacjami”, które zostały „całkowicie odrzucone przez ludzi nauki”[8].

Inny historyk, Vincent O'Malley, a także Nowozelandzkie Stowarzyszenie Archeologiczne uważają, że teorie te mają rasistowski lub też polityczny wydźwięk[7][11]. Scott Hamilton w liście otwartym „No to Nazi Pseudo-history” wyjaśnia swoje obiekcje wobec teorii Boltona i Doutré[12].

Przypisy

  1. Martin Doutré: Ancient Celtic New Zealand. Auckland: Dé Danann Publishers, 1999. ISBN 978-0-4730-5367-3.
  2. Wayne Thompson. Call to save hilltop boulders. „The New Zealand Herald”, 6 maja 2009. 
  3. Kerry R. Bolton: Lords of the Soil. Petone: Realist Publications, 1987. OCLC 154233606.
  4. Barrie Sargeant: Kerry Bolton: a nut, or just a misunderstood Mormon/Satanist/Nazi?. Fightdemback, 2 grudnia 2004. [dostęp 2013-02-13].
  5. Ian Wishart: The Great Divide: The Story of New Zealand and its Treaty. Auckland: Howling at the Moon, 2012. ISBN 9780987657367.
  6. Maxwell C. Hill: To the Ends of the Earth. Taupiri: Ancient History Publications, 2012. ISBN 9780473206871.
  7. a b c Rebecca Quilliam. Historians rubbish claims of academic conspiracy. „The New Zealand Herald”, 27 grudnia 2012. 
  8. a b Stoush over pre-Maori colonisers theory. „Fairfax NZ News”, 28 grudnia 2012. 
  9. Kerry Howe: The Quest for Origins: Who First Discovered and Settled New Zealand and the Pacific Islands?. Auckland: Penguin Books, 2003.
  10. Michael King: The Penguin History of New Zealand. Penguin Books, 1994, s. 29. ISBN 0-14-301867-1.
  11. Alternative Archaeology. New Zealand Archaeological Association. [dostęp 2013-02-12].
  12. Scott Hamilton: No to Nazi Pseudo-history: an Open Letter. Scoop Review of Books, 18 listopada 2008.

Bibliografia[edytuj]

  • K. R. Howe: The Quest for Origins: Who First Discovered and Settled New Zealand and the Pacific Islands?. Auckland: Penguin Books, 2003. ISBN 978-0-1430-1857-5.