Sobieszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobieszyn
Pałac, elewacja od strony stawów
Pałac, elewacja od strony stawów
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat rycki
Gmina Ułęż
Liczba ludności (2011) 706[1]
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 08-504[2]Ułęż
Tablice rejestracyjne LRY
SIMC 0392371
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Sobieszyn
Sobieszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sobieszyn
Sobieszyn
Ziemia51°35′37″N 22°09′45″E/51,593611 22,162500

Sobieszynwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ułęż[3][4].

Historycznie Sobieszyn należy do Ziemi Stężyckiej w Małopolsce.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Ułęż[5].

Historia[edytuj]

Wieś stanowi dawne gniazdo rodu Sobieskich. W 1508 r. Stanisław i Małgorzata Sobiescy ze swych części płacą poboru 2 grzywny, 13 groszy i 9 denarów. W 1569 r. Stanisław Sobieski płaci tu poboru od ½, łana i 2 zagrodników Jan Sobieski od 16 półłanków. W pobliskiej wsi Lendo Mniejsze siedzi trzech Sobieskich (Zbigniew, Klemens, Dobrogost), mających niewielkie cząstki. We wsi Budziska mają znaczne części Jan i Stanisław (możliwe że ci sami co w Sobieszynie). Jan ma 16 półłanków kmiecych, Stanisław zaś 14. Chrystian Sobieski ma 24 półłanków w Radoryżu i Cisowniku (Pawiński, Małop., 332, 333 i 476).

W 1648 r. Sobieszyn wraz z Łysobykami i Lendem należy do rodziny Zbąskich. W 1664 r. Sobieszyn w (powiecie stężyckim) miał dwie części: Łukasza Sobieskiego 12 domów, 60 mieszkańców i Stanisława Kazimierz Bieniawskiego 14 domów, 61 mieszkańców. Sprawę między Sobieszynem a Podlodowem załatwia komisja sejmu warszawskiego w roku 1775 (Vol. leg., VIII, 384). Na początku XIX stulecia dobra należały do hrabiostwa Tarnowskich, od 1826 r. do Maciejewskich, wreszcie do głośnego z filantropijnych zapisów hrabiego Kajetana Kickiego.

W wieku XIX Sobieszyn, wieś i fol., powiecie garwoliński, gminie Ułęż, parafii Sobieszyn, odległy 42 wiorst od Garwolina, 5 wiorst od Łysobyków. Leży na krawędzi szeroko rozpostartej doliny praw. brzegu Wieprza, w pobliżu ujścia rzeki t.n. Posiada kościół parafii murowany, szkołę początkową (od 1871 r.), trzy młyny wodne, trzy stawy, 65 domów, 567 mieszkańców W 1827 r. było 54 domów, 348 mieszkańców[6].

Charakterystyka dóbr

Dobra Sobieszyn składały się w 1875 r. z folwarków.: Sobieszyn, Lendo Małe al. Ruskie, awulsu Brzozowa, nomenklatur: Brzozowa, Wólka, Drewnik, rozlegly mórg 2432: folwark Sobieszyn z awulsem Brzozowa grunty orne i ogrody mórg 587, łąk mórg 179, pastwiska mórg 27, lasu mórg 1271, nieużytków mórg 199, budynków murowanych 6, z drzewa 33, płodozmian 8. polowy, las nieurządzony, folwark Lendo Ruskie grunty orne i ogrody mórg 129, łąk mórg 17, pastwisk mórg 3, nieużytków mórg 20, budynków murowanych 1, z drzewa 10, cegielnia.

W skład dóbr poprzednio wchodziły: wieś Sobieszyn osad 71, mórg 691, wieś Wólka Sobieska osad 9, mórg 137, wieś Lendo Ruskie osad 8, mórg 167[6].

Kościół i parafia

Sobieszyn należał z dawna do parafii w pobliskim Drążgowie (nad Wieprzem). Gdy kościół w Drążgowie zamieniono na zbór ariański co miało miejsce w drugiej połowie XVI wieku, parafię przeniesiono do Żabianki. Po 30 latach arianom odebrano kościół w Drążgowie, parafia wróciła na dawne miejsce.
Gdy w 1771 roku kościół ów ze starości runął, parafia pozostała bez świątyni, którą zastępowała mała kaplica. Dopiero zapis hrabiego Kajetana Kickiego (materiały i 4000 zł. w koronach austriackich), uczyniony z warunkiem wzniesienia kościoła w Sobieszynie, obdarzył parafią nową piękną świątynią w stylu ostrołukowym, o trzech nawach, z wieżą w nim „wielki ołtarz cały z marmuru, w ołtarzu Chrystus ukrzyżowany z marmuru kararyjskiego”. Kościół ten poświęcony został w 1886 r. i parafią przeniesiono tu z Drążgowa (por. Przegląd katolicki, 1886 rok, Nr. 49)[6].

Szkoły[edytuj]

  • Zespół Szkół Rolniczych im. hr. Kajetana Kickiego w Sobieszynie-Brzozowej
  • Szkoła Podstawowa im. Jana III Sobieskiego w Sobieszynie
  • Oddział Przedszkolny Szkoły Podstawowej w Sobieszynie
  • Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Sobieszynie
  • Przedszkole Specjalne Nr 11
  • Liceum Ogólnokształcące im. Jana III Sobieskiego w Sobieszynie
  • Liceum Ogólnokształcące im. hr. Kajetana Kickiego w Sobieszynie-Brzozowej
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących w Sobieszynie

Zabytki[edytuj]

  • Kościół rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z XIX w.
  • Neogotycka murowana plebania
  • Pałac klasycystyczny Kickich z pierwszej połowy XIX wieku z zabudowaniami gospodarczymi, obok resztki XIX-wiecznego parku krajobrazowego
  • Modrzewiowy dwór z XIX wieku
  • Zabytkowy budynek szkoły i zespół parkowy w Sobieszynie-Brzozowej

Ciekawostki[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200), ze zmianami w obwieszczeniu z dnia 2015-08-044 sierpnia 2015 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Ułęż. Urząd Gminy Ułęż. [dostęp online].
  6. a b c Sobieszyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochacze. Warszawa, 1889.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]