Skocznik antylopi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Springbok)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy gatunku gazeli. Zobacz też: Springbok – miasto w Republice Południowej Afryki.
Skocznik antylopi
Antidorcas marsupialis[1]
(Zimmermann, 1780)
Springbok w parku narodowym Ethosa
Springbok w parku narodowym Ethosa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina wołowate
Podrodzina antylopy
Rodzaj skocznik (Antidorcas)
Sundevall, 1847
Gatunek skocznik antylopi
Podgatunki
  • A. m. angolensis Blaine, 1922
  • A. m. hofmeyri Thomas, 1926
  • A. m. marsupialis (Zimmermann, 1780)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Skocznik antylopi[3], dawniej także: szpringbok[4] (Antidorcas marsupialis), z afrykanerskiego: spring = skok; bok = antylopa, sarna lub kozioł) – gatunek małego brązowo-białego ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych. kłębie do 75 cm. Samce mogą ważyć do 50 kg, a samice do 37 kg[potrzebne źródło].

Łacińska nazwa marsupialis pochodzi od fałdu skóry przypominającego kieszeń, ciągnącego się wzdłuż ciała, aż do ogona. Skocznik antylopi potrafi unieść tę fałdę odsłaniając białą sierść.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Skocznik antylopi żyje na suchych terenach południowej i południowo-zachodniej Afryki, głównie w Namibii, Botswanie, Angoli i Republice Południowej Afryki. Kiedyś występował bardzo licznie, obecnie wskutek częstych polowań i zagospodarowywania terenów, na których żył, jego ilość drastycznie się zmniejszyła. Występuje na terenach prywatnych i w obrębie parków narodowych i niepełnych rezerwatów.

Skocznik antylopi w Namibii
Skocznik antylopi w Namibii

Skoki (podskoki)[edytuj | edytuj kod]

Skoczniki antylopie często wykonują wysokie skoki do 4 m, w praktyce znane jako "pronking" (holenderski: pronken = popisywać się). W czasie podskoku skocznik antylopi wygina grzbiet i podnosi swoją kieszeń[potrzebne źródło].

To zachowanie nie jest dokładnie poznane, następuje w chwili zdenerwowania lub podniecenia. Jedna z teorii mówi, że chce w ten sposób pokazać drapieżnikom swoje plamiste umaszczenie. Inna, że skoczniki antylopie demonstrują swoją siłę i sprawność, i w ten sposób próbują zniechęcić drapieżnika do ataku. Kiedy drapieżnik się oddali, skoczniki antylopie nie skaczą, a dosyć szybko biegną, nawet do 80 km/h[potrzebne źródło].

Symbole narodowe[edytuj | edytuj kod]

Skocznik antylopi był symbolem narodowym Południowej Afryki w czasie dominacji białych (apartheid). Był używany jako nick albo maskotka wielu południowoafrykańskich zespołów sportowych oraz najbardziej znanego zespołu rugby. Pojawiał się na emblematach sił powietrznych RPA, na logo kolei RPA (dla których pozostał radiowym znakiem wywoławczym).

Obecnie skocznik antylopi jest narodowym zwierzęciem RPA.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono trzy podgatunki skocznika antylopiego[5]:

  • A. marsupialis angolensis
  • A. marsupialis hofmeyri
  • A. marsupialis marsupialis

Przypisy

  1. Antidorcas marsupialis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Antidorcas marsupialis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. 3,0 3,1 Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. 4,0 4,1 Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Antidorcas marsupialis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 15 czerwca 2010]