Stężenie masowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stężenie masowe (stężenie masowo-objętościowe) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie, zdefiniowany jako stosunek masy danej substancji do objętości mieszaniny[1]:

gdzie: ρA – stężenie masowe składnika A; mA – masa składnika A; V – objętość mieszaniny

Stężenie masowe stosowane jest głównie dla substancji stałych rozpuszczonych w cieczach, np. w przypadku leków do iniekcji, i wyrażane jest w jednostkach masy na jednostkę objętości, np. kg/m³, g/l, g/ml, mg/ml, μg/ml. W przypadku roztworów wodnych przyjmuje się czasem, że stężenie masowe jest równe ułamkowi masowemu, gdyż gęstość wody jest bliska jedności[2].

Używane jest również pojęcie stężenia procentowego masowo-objętościowego bądź procentu masowo-objętościowego (oznaczanego „% m/V”) do określenia liczby jednostek masy zawartej w 100 jednostkach objętości mieszaniny. Stąd 0,9% m/V roztwór chlorku sodu (roztwór soli fizjologicznej) będzie zawierał 0,9 g NaCl w 100 ml roztworu[a][3][4]. Zapis taki jest jednak nieprawidłowy z uwagi na to, że stężenie masowe jest wielkością mianowaną, a przy pomocy procentów wyraża się jedynie wartości bezwymiarowe. Dlatego też stężenie masowe powinno być wyrażane poprzez jednostkę, a nie procent masowo-objętościowy (% m/V)[2][5].

Uwagi[edytuj]

  1. Chociaż powszechnie oznaczenia „% m/V” używa się do wyrażenia liczby gramów substancji zawartych w 100 ml roztworu (g/100 ml), to w poszczególnych przypadkach (w zależności od zastosowanej przez danego autora konwencji) oznaczenie to może wyrażać również inne wielokrotności bądź podwielokrotności jednostek masy i objętości, np. mg/100 ml.

Przypisy[edytuj]

  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać mass concentration, γ, ρ, [w:] A.D.A.D. McNaught A.D.A.D., A.A. Wilkinson A.A., Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), International Union of Pure and Applied Chemistry, wyd. 2, Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1997. Wersja internetowa: M.M. Nic M.M., J.J. Jirat J.J., B.B. Kosata B.B., mass concentration, γ, ρ, A. Jenkins (aktualizowanie), 2006–, DOI10.1351/goldbook.M03713 (ang.).
  2. a b Andrzej Cygański: Chemiczne metody analizy ilościowej. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1999, s. 85. ISBN 8320424100.
  3. Ryszard Kocjan: 3.4. Stężenia roztworów. W: Chemia analityczna. Podręcznik dla studentów. Ryszard Kocjan (red.). Wyd. 2. Cz. 1: Analiza jakościowa. Analiza ilościowa klasyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002, s. 49. ISBN 8320026652.
  4. Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko: Chemia analityczna. T. 1: Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 27. ISBN 8301134992.
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać E.R.E.R. Cohen E.R.E.R., T.T. Cvitas T.T., J.G.J.G. Frey J.G.J.G., B.B. Holström B.B., K.K. Kuchitsu K.K., R.R. Marquardt R.R., I.I. Mills I.I., F.F. Pavese F.F., M.M. Quack M.M., J.J. Stohner J.J., H.L.H.L. Strauss H.L.H.L., M.M. Takami M.M., A.J.A.J. Thor A.J.A.J. i inni, Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (Green Book), wyd. 3 (dodruk 2), Cambridge: International Union of Pure and Applied Chemistry, RSC Publishing, 2008, s. 97, ISBN 9780854044337.