Sułkowscy herbu Sulima

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Sułkowscy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sułkowscy herbu Sulima
Herb Sułkowscy herbu Sulima
Kraj Księstwo bielskie
Tytuły Książęta bielscy

Książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego

Hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego

Ordynat rydzyński

Dewiza Tout pour la patrie - Wszystko dla Ojczyzny
Założyciel Aleksander Józef Sułkowski
Rok rozwiązania Linia z Rydzyny wymarła w 1909
Gałęzie Rydzyńska

Bielska

Sułkowscy – polska rodzina szlachecka pieczętująca się herbem Sulima. Do znaczenia doszła w XVIII wieku za sprawą Aleksandra Józefa Sułkowskiego, który był naturalnym synem króla polskiego Augusta II Mocnego i piastował wiele ważnych stanowisk w okresie panowania Augusta III. Właściciele ordynacji rydzyńskiej i księstwa bielskiego. Potomkowie Aleksandra Józefa Sułkowskiego posiadali prawo do dziedzicznych tytułów hrabiów, a następnie książąt Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Książęta bielscy z rodu Sułkowskich nosili niemiecki tytuł książęcy herzog.

Polska rodzina magnacka Sułkowscy[edytuj]

Herb Sulima

Pochodzenie rodu[edytuj]

Rodzina Sułkowskich, herbu Sulima, już w XVI wieku mieszkali w Sułkowie w mławskim, 100 km na północ od Warszawy. Wieś nazywa się dzisiaj Sułkowo Borowe i tylko jeden słup pozostał z dawnego dworu. W pobliżu jest stary drewniany kościołek zbudowany w 1644 roku. Przez pierwsze cztery pokolenia jedynie najstarszy syn został odnotowany w księgach parafialnych.

  • Paweł na Sułkowie, ur. w XVI w., żona – Franciszka Maciejowska.
  • Jan na Sułkowie, żona Katarzyna Dłuska.
  • Sebastian Sułkowski, żona Barbara Radzymińska
  • Stanisław Sułkowski, ur. w połowie XVII w., burgrabia krakowski, podstarosta krzeszowski. Poślubił Elżbietę Szalewską 1694 lub 1695, która, według kilku źródeł, miała syna Aleksandra Józefa z Augustem Mocnym, elektorem Saksonii (jako August Fryderyk I), który już wtedy zabiegał o tron polski (ogłoszony jako król August II w czerwcu 1697 na sejmie elekcyjnym).
Sulkowski-alexander-joseph.jpg

Aleksander Józef Sułkowski, ur. 13 marca 1695 w Krakowie, zm. 21 maja 1762 w Lesznie — był w młodych latach kompanem i faworytem Augusta III, syna Augusta Mocnego, później pierwszym ministrem gabinetu saskiego 1733-1738. 15 września 1737 otrzymał tytuł hrabiego rzeszy (Reichsgrafa), a w 1752 został uhonorowany przez cesarzową Marię Teresę tytułem księcia Rzeszy. W 1754 prawo używania tytułu książęcego rozszerzono na wszystkich członków rodu. W 1738 kupił od byłego króla Stanisława Leszczyńskiego wszystkie jego dobra w Rydzynie, Lesznie i okolicach. W 1752 kupił Zamek w Bielsku na Śląsku Cieszyńskim wraz z dobrami w bielskim wolnym państwie stanowym od spadkobierców Jana Sunnegha. W 1754 r. podniesiono państwo bielskie do rangi księstwa. W październiku 1728 poślubił hrabiankę Marię Franciszkę Stein zu Jettingen (ur. 1712, zm. 1741), z którą miał czterech synów i trzy córki:

Kartusz z książęcą odmianą herbu Sulima na fasadzie zamku w Rydzynie
  1. August Kazimierz Sułkowski, ur. 15 listopada 1729, zm. 7 stycznia 1786szambelan królewski, pisarz wielki koronny 1764, generał lejtnant wojsk koronnych, szef pułku ordynacji rydzyńskiej, marszałek Sejmu 1775-1776. Ukończył rozbudowę zamku rydzyńskiego rozpoczętą przez jego ojca i stworzył Ordynację Rydzynską. Poślubił Ludwikę Mniszech 1766. Nie mieli dzieci. Patrz poniżej.
  2. Aleksander Antoni Sułkowski, ur. 15 października 1730, zm. 21 września 1786 — Generał lejtnant wojsk koronnych 1785 r., feldmarszałek wojsk cesarskich, starosta odolanowski. Poślubił Eleonorę Cetner w 1755. Nie mieli dzieci.
  3. Franciszek Sułkowski, ur. 29 stycznia 1733, zm. 22 kwietnia 1812 — odziedziczył Księstwo bielskie i stworzył bielską linię rodziny Sułkowskich. Patrz poniżej.
  4. Antoni Paweł Sułkowski, ur. 11 czerwca 1734, zm. 16 kwietnia 1796 — stworzył linię rydzyńską rodziny Sułkowskich i dziedziczył klucze rydzyńskie i leszczyńskie. Patrz poniżej.
  5. Marianna, ur. 1728, zm. 1749 — poślubiła Franciszka Jakuba Szembeka 1747, brak informacji na temat ich potomstwa.
  6. Joanna, ur. 1736, zm. 1800 — w 1750 poślubiła księcia Piotra Sapiehę.
  7. Józefa Petronela, ur. 1737, zm. 1756 — w 1753 poślubiła Ignacego Potockiego z którym miała dwoje dzieci – Mariannę i Aleksandra.

Potomkowie Stanisława Sułkowskiego[edytuj]

Ta linia rodu nie nosi tytułów książęcych, a ich herbem jest Sulima.

Stanisław Sułkowski — właściciel majątku Sułkowo, miał z żoną Elżbietą Szalewską z Wągrowskich mieli czworo dzieci:

  1. Antoni, ur. ok. 1700, zm. przed 1753
  2. Michał Sułkowski, ur. ok. 1700, zm. 1747 — generał major saski 1744. Nie zachowały się informacje o ślubie ani dzieciach.
  3. Stanisław, ur. ?, zm. 1749 - Ksiądz-kanonik w Warszawie.
  4. Elżbieta, — poślubiła Jakuba Luba, potomka Kazimierza Nowosielskiego. Nie ma informacji o dzieciach

Antoni Sułkowski — pułkownik saski, starosta osomański. Poślubił Rozalię Rauz z którą miał pięcioro dzieci:

  1. Stefan — od 1740 kapitan wojsk cesarskich, od 1773 pułkownik wojsk koronnych. W 1742 poślubił panią Gramlich, z którą prawdopodobnie nie miał dzieci.
  2. Teodor, ur. 1728, zm. 1792. Patrz poniżej.
  3. Kazimierz, ur. 1729, zm. 1805 — od 1757 podpułkownik wojsk koronnych, od 1770 pułkownik, a od 1780 generał major. W 1780 poślubił Ludwikę Przyjemską, ale nie ma informacji co do ich potomstwa.
  4. Ignacy, ur. 1731, zm. 1795 - od 1763 stolnik bracławski, od 1777 generał major wojsk cesarskich, a od 1780 generał major wojsk koronnych. W 1764 poślubił Cecilię Schiefert 1764, a w 1790 Józefę de Fernemont. Brak informacji o potomstwie.
  5. Helena — poślubiła Walentego Zbijewskiego.

Teodor Sułkowski — od 1777 pułkownik wojsk cesarskich. W 1772 poślubił Julię Quelisk z którą miał jednego syna.

Józef Sułkowski.PNG

Józef Sułkowski, ur. 17 stycznia 1773, zabity 22 października 1798 — brał udział w polskiej wojnie z Rosją w 1792 i był jednym z pierwszych oznaczonych Orderem Virtuti Militari. Później wstąpił do wojsk napoleońskich i walczył w północnych Włoszech. Napoleon Bonaparte mianował go swoim adiutantem i awansował do rangi brygadiera. Walczył w Egipcie, gdzie zginął w walce z powstańcami pod Kairem 1798. Jego nazwisko jest wpisane na południowej kolumnie Łuku Triumfalnego w Paryżu. Nigdy nie był żonaty.

Późniejsze pokolenia Sułkowskich[edytuj]

  • Tadeusz Sułkowski ur. 15 października 1907 w Skierniewicach, zm. 26 lipca 1960 w Londynie — poeta. Ojciec: Tadeusz, matka: Florentyna Konarska. Studiował literaturę na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1933 zadebiutował tomikiem poezji "List do dnia". W bitwie nad Bzurą we wrześniu 1939, został ciężko ranny i wzięty do niewoli niemieckiej. Przebywał m.in. w Murnau. Po zakończeniu działań wojennych dostał się do 2 Korpusu we Włoszech, a później do Londynu, gdzie zakończył służbę wojskową. Później był zarządcą i gospodarzem utworzonego w Londynie dla polskich artystów Domu Pisarza przy Finchley Road, gdzie mieszkał do śmierci. W 1961 opublikował tomik poezji "Dom złoty", poza tym pisał w rozmaitych pismach polskich. Nie publikowane prace są przechowane w bibliotece Polish Institute of Arts and Sciences of America w Nowym Jorku.

Książęta rydzyńscy[edytuj]

Książę Antoni Sułkowski, ur. 29 stycznia 1735, zm. 22 kwietnia 1796 — od 1757 pułkownik wojsk koronnych, później (1762) generał lejtnant wojsk koronnych, a od 1774 szef pułku ordynacji rydzyńskiej. W 1775 mianowany wojewodą gnieźnieńskim, w 1786 kaliskim, a w 1793 kanclerzem wielkim koronnym. W 1779 został odznaczony Orderem Orła Białego. Po bezdzietnej śmierci obu starszych braci w 1786 Antoni został ordynatem Ordynacji Sułkowskich. W 1766 poślubił hrabiankę Mariannę Działyńską, z którą rozwiódł się w 1781. W 1784 ożenił się z hrabianką Karoliną Bubna-Littitz, z którą miał jednego syna Antoniego Pawła:

Sulkowski-paul-antoni.jpg

Książę Antoni Paweł Sułkowski, ur. 31 grudnia 1785 w Lesznie, zm. 13 kwietnia 1836 w Rydzynie — wystawiał na własny koszt pułk rydzyński. W armiach napoleońskich brał udział w kampanii polskiej 1806-1807, hiszpańskiej 1808-1809, w 1810 został generałem brygady. W wojnie z Rosją 1812 był dowódcą brygady kawalerii w V Korpusie Poniatowskiego. W kampanii 1813 w Niemczech był generałem dywizji i przez krótki czas dowódcą VIII Korpusu. W 1808 w Warszawie ożenił się z Ewą Kicką (ur. 1786, zm. 1824) z którą miał pięcioro dzieci:

  1. Taida Karolina, ur. 1811, zm. 1839 — wyszła za hrabiego Henryka Wodzickiego z którym miała jednego syna.
  2. Helena Karolina, ur. 1812, zm. 1900 — w 1833 wyszła za mąż za hrabiego Henryka Potockiego, z którym miała 4 synów i 2 córki.
  3. Ewa Karolina, ur. 1814 — w 1838 wyszła za hrabiego Władysława Potockiego, z którym miałą 2 córki.
  4. Teresa Karolina, ur. 1815, zm. 1889 — w 1840 po śmierci siostry Taidy wyszła za mąż za hrabiego Henryka Wodzickiego, z którym miała 3 synów i 2 córki.
  5. August Antoni

Książę August Antoni Sułkowski, ur. 13 grudnia 1820, zm. 1882— członek dziedziczny pruskiej Izby Panów, kawaler maltański. 23 stycznia 1843 poślubił Marię Mycielską (ur. 1822, zm. 19..) z którą miał jednego syna:

  1. Antoni Stanisław,

Książę Antoni Stanisław Sułkowski, ur. 6 lutego 1844 w Rydzynie, zm. 15 czerwca 1909 w Monachium — 3 września 1872 poślubił w Brukseli hrabiankę Marię Emmę Gislana de Sanchez d'Alcantara (ur. 1852, zm. 1877) z którą miał dwóch synów:

  1. Aleksander, ur. 1873 w Rydzynie, zm. 1905 w San Remo — ożenił się dwa razy – a Anielą Mycielską w 1901 i z Marią Uznańską w 1903, ale nie mieli dzieci.
  2. Franciszek, ur. 1874, zm. 1903 — nigdy się nie ożenił.

Książę Antoni Stanisław ożenił się jeszcze raz po śmierci pierwszej żony, z Józefiną Schmidt we Wrocławiu w 1898, ale nie mieli dzieci. Ponieważ obaj synowie zmarli bezpotomnie, rydzyńska linia książąt Sułkowskich wygasła po śmierci Antoniego Stanisława w 1909 roku.

Książęta bielscy[edytuj]

Książę Franciszek Sułkowski (Franciszek de Paula Józef Jan Nepomucen Antoni Padewski Jerzy Sułkowski), ur. 29 stycznia 1733 w Dreźnie, zm. 22 kwietnia 1812 w Wiedniu. Od 1786 IV książę bielski (IV Herzog von Bielitz) – twórca tzw. linii bielskiej rodu (Śląskiej, Austriackiej).

Pułkownik w królewsko-polskim regimencie piechoty króla Stanisława Leszczyńskiego. W Rzeczypospolitej generał lejtnant wojsk koronnych, inspektor generalny piechoty i członek Komisji Wojskowej. Szef 6. Regimentu Pieszego Łanowego. W armii rosyjskiej generał major i generał lejtnant. Austriacki generał porucznik bez gaży i szef gwardii cesarskiej w Wiedniu. Konfederat Barski. Od 1759 starosta cudnowski. Od stycznia 1776 Wielki Mistrz Zakonu Maltańskiego ustanowił go skarbnikiem, poborcą, kolektorem zarządca i syndykiem Przeoratu Polskiego, a od października został zwierzchnikiem komandorii św. Jana Chrzciciela. Nie przystąpił do stworzonej przez brata Augusta Sułkowskiego Ordynacji Rydzyńskiej. Odznaczony Orderem Marii Teresy (1757), Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (1762) Orderem Świętego Stanisława (1774) i Orderem Orła Białego (1778).

13 stycznia 1759 poślubił Mariannę Strzemeską, primo voto Świeżawską (zm. 1770), która wniosła w wianie starostwo cudnowskie. Około 1774 poznał Judytę Bazzardi von Montbelli, Bazardi, Biciardi, Montebelli, Montbelli, Mombelli, ur. 11 września 1756 w Mediolanie, zm. w Wiedniu, córkę Józefa Bazzardi-Montbelli i Franciszki von Zingardi (Cingardi), którą poślubił 11 sierpnia 1776 we Włoszakowicach. Z tego związku:

  1. Aleksander Józef Sułkowski (ur. 1 marca 1775 w Warszawie, zm. 28 lutego 1804 w Wiedniu). Porucznik w 6. Regimencie Łanowym Wojsk Koronnych i austriacki major w 2. Pułku Dragonów „Friedrich Fürst Hohenlohe-Ingelfingen”. Zmarł jako kawaler. Pochowany został na wiedeńskim cmentarzu św. Marka (Sankt Marxer Friedhof).
  2. Julianna Sułkowska (ur. 5 marca 1776 w Warszawie, zm. 18 kwietnia 1839 w Wiedniu). Żona Josefa Lothara Clemensa Metternicha von Winneburg (brata Klemensa Lothara von Metternicha). Zmarła bezdzietnie. Została pochowana w miejscowości Plasy (Plaß), na północ od Pilzna, w rodzinnym grobowcu Metternichów.
  3. Jan Nepomucen Sułkowski (1777 - 1832). Od 1812 V książę bielski (V Herzog von Bielitz)Patrz poniżej


Książę Jan Nepomucen Sułkowski (ur. 23 czerwca 1777 we Włoszakowicach, zm. 9 listopada 1832 jako habsburski więzień w twierdzy Theresienstadt – Terezin). Od 1812 V książę bielski (V Herzog von Bielitz). Chorąży w 6. Regimencie Piechoty Wojsk Koronnych. Austriacki kapitan i szef batalionu w 28. Pułku Piechoty „Michael Freiherr von Fröhlich”. Od 1807 pułkownik francuski, podjął nieudaną próbę stworzenia Pułku Lekkokonnego na żołdzie francuskim (1. Pułk Huzarów Polskich). Rezydent wywiadu francuskiego (Bureau de Police secrete) we Wrocławiu i Wiedniu.

16 grudnia 1806 poślubił baronównę Luizę von Larisch-Nimsdorf (ur. 17 marca 1790, zm. 3 marca 1848 w Słupnej), która urodziła księciu trzech synów: Ludwika Maksymiliana Jana Antoniego, Ludwika Jana Nepomucena i Maksymiliana. W 1812, po śmierci pierwszego syna, książęca para celem zapewnienia sobie praw do księstwa bielskiego przysposobiła dwóch chłopców: Augusta o nieznanym nazwisku (ur. ok. 1810 w Dreźnie, zm. 30 marca 1822 w Pressburgu–Bratysławie) i Karola Maksymiliana Jana syna Marianny Pawelczykówny (ur. 17 czerwca 1812 w Słupnej). Po narodzeniu prawowitych potomków (Ludwika i Maksymiliana) chłopcy zostali oddaleni.

  1. Ludwik Maksymilian Jan Antoni Sułkowski (ur. 1807, zm. 24 października 1811 w Słupnej). Pochowany został przy kapliczce w Brzęczkowicach.
  2. Ludwik Jan Nepomucen Sułkowski (1814-1879), VI książę bielski (VI Herzog von Bielitz)Patrz poniżej
  3. Maksymilian Sułkowski (1816-1848) — Patrz poniżej


Książę Ludwik Jan Nepomucen Sułkowski (ur. 14 marca 1814 w Bielsku, zm. 18 lutego 1879 w Bielsku), VI książę bielski (VI Herzog von Bielitz). Austriacki podporucznik w 4. Pułku Ułanów „Kaiser Ferdinand”. Rewolucjonista i Komendant Bielskiej Gwardii Narodowej podczas Wiosny Ludów (1848). Miał czternastu potomków. Był dwukrotnie żonaty, jednak przed pierwszym związkiem jego kochanką była córka notariusza Maria Harry, która dała mu nieślubnego syna Ludwika Jana (1841–1906).

Z pierwszą żoną baronówną Anną von Dietrich miał jednego syna Józefa Marię Ludwika Sułkowskiego (1848-1920) VII księcia bielskiego (VII Herzog von Bielitz) Druga małżonka, szwajcarska mieszczka Maria Gemperle urodziła kolejnych dwanaście książęcych dzieci:

  1. Taida Sułkowska (ur. 14 grudnia 1853 w New Bremen, zm. 1918) - poślubiła Barona Lotara Unterrichter de Rechtental. Nie mieli dzieci.
  2. Ludwik Sułkowski (1854-1880)
  3. Alfred Sułkowski (ur. 17 listopada 1855 w New Bremen, zm. 26 grudnia 1913 w Krakowie) — poślubił w Bielsku Charlotte Glass z którą miał dwie córki.
  4. Aleksander Edward Sułkowski (1856-1929) VIII książę bielski (VIII Herzog von Bielitz)
  5. Antonina Sułkowska (1858-1910)
  6. Stanisław Sułkowski (ur. 5 czerwca 1862 w Rohrschach, Szwajcaria, zm. 18 stycznia 1940 w Tresternitz, Niemcy)
  7. Paulina Sułkowska (1863-1889)
  8. Zygmunt Sułkowski (1864-1865)
  9. Gabriela Sułkowska (1866-1945) — poślubiła Adolfa Schmeisinga w Ebenfurth, Niemcy.
  10. Wanda Sułkowska (1868-1930) — poślubiła w Wiedniu Raimunda Fuggera.
  11. Edgar Sułkowski (1868-1954) — zmarł w Gmünden, Niemcy.
  12. Wiktor Sułkowski (1870-1945)


Książę Maksymilian Sułkowski (ur. 6 kwietnia 1816 w Bielsku, zm. 6 października 1848 w Wiedniu). Kadet w 5. Czeskim Regimencie Szwoleżerów ze sztabem w Essegg (Osijek). Fizylier w Legii Cudzoziemskiej. W trakcie Wiosny Ludów twórca oddziału powstańczego w Słupnej, a później uczestnik wydarzeń trzeciej rewolucji wiedeńskiej, stanął na czele jednego z rewolucyjnych oddziałów wiedeńskich mieszczan. Podróżnik i zbieracz nieznanych okazów przyrodniczych zwłaszcza z zakresu Entomologii. Dziedziczył po matce majątek Słupna–Brzezinka. Jego żoną była poślubiona na kontynencie południowoamerykańskim Kreolka Filippa Reaño (ur. ok. 1824 w Republice Nowej Granady, zm. 15 sierpnia 1844 w Wiedniu). Miał z nią jedynego syna Filipa Maksymiliana Sułkowskiego (ur. 30 września 1842 w Wiedniu, zm. 4 czerwca 1850 w Słupnej).


Książę Aleksander Edward Sułkowski, ur. 8 grudnia 1856 w New Bremen, zm. 2 września 1929 w Bielsku — w 1890 poślubił baronesę Marię Moser von Ebreichsdorf (ur. 1872, zm. 1940) z którą miał 6 dzieci:

  1. Wanda ur. 1892 w Achau, Austria, zm. 1948 w Bozen — w 1921 wyszła za Ottona Aufschnaitera.
  2. Alexander Maria Ludwig Karol — Patrz poniżej.
  3. Maria Theresa, ur. 1894, zm. ?
  4. Maria Karolina, ur. 1895, zm. ?
  5. Roman Edgar, ur. 1897 Tannenmüuhle, zm. 1940 w Wiedniu.
  6. Maria Priska ur. 1902
Aleksander Karol Ludwik Sułkowski, 1893 - 1956

Książę Aleksander Maria Ludwig Karol Sułkowski, ur. 15 lutego 1893 w Ebenfurth, zm. 27 marca 1956 w Leoben — w 1919 poślubił hrabiankę Feodorę Hardegg zu Glatz, a w 1935 rozwiódł się z nią. Mieli jedną córkę – Aleksandrę. W 1936 w Leoben ożenił się z Anną Mallinger (ur. 1899). Z tego związku w 1940 urodził się Aleksander Józef.

Książę Aleksander Józef Sułkowski, ur. 23 marca 1940 w Wiedniu — w 1967 poślubił Lilianę Szczygiel, z którą się później rozwiódł. W 1973 ożenił się z Heleną Rajewską z którą nie miał dzieci

Książę Edgar Sułkowski, ur. 8 stycznia 1868 w Bielsku, zm. 6 września 1954 r. w Gmünden — w 1902 na Morawach poślubił Marię Gabrielę Khuen de Belasi (ur. 1880, zm. 1954), z którą miał troje dzieci:

  1. Maria Emanuela Sułkowska
  2. Edgar Karol Sułkowski, ur. 1 grudnia 1905 w Györ (Węgry) Patrz poniżej.
  3. Karol Sułkowski Patrz poniżej.

Edgar Karol Sułkowski, ur. 1 grudnia 1905 w Györ (Węgry) — w 1931 w Wiedniu ożenił się z Isą von Lichtenberg z którą miał dwie córki i jednego syna:

  1. Eckhardt Edgar Sułkowski, ur. 1939 w Linzu (Austria) — w 1963 w Toronto (Kanada) ożenił się z Dorą Marguerite Hallett. Mają jednego syna Karola Edgara, ur. 1964 w Vancouver.

Karol Sułkowski, ur. 19 kwietnia 1913 w Grusbach, zm. 9 października 1947 w Heider, Westfalia — w 1942 poślubił Ruth Hauschild w Gmünden. Mają syna Byorga, urodzonego w 1943.

Potomkowie niektórych z tej linii żyją dzisiaj w Austrii, na Węgrzech, w Niemczech, w Płn. Ameryce.

Zamki i pałace[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Zapomniani książęta? Sułowscy w XVIII-XX wieku, red. Grzegorz Madej, Dariusz Nawrot, Katowice 2016
  • Grzegorz Madej, Bielska linia książęcego rodu Sułkowskich (1786-1918), Uniwersytet Śląski w Katowicach (praca doktorska), Katowice 2016
  • Grzegorz Madej, Luiza, księżna Sułkowska z domu Larisch-Nimsdorf (1790-1848) w: Jej ślad w historii – kobiety w województwie śląskim na przestrzeni wieków. W cieniu Beskidów red. A. Muszyńska, A. Skiendziel, A. Skrzypietz, Katowice 2015
  • Grzegorz Madej, Książę Ludwik Sułkowski (1814-1879), rewolucjonista, emigrant i ostatni budowniczy bielskiego zamku. w: Zeszyty Sułkowskich, nr 3, Bielsko-Biała 2015
  • Wyjątek z rejestru Gotha – po angielsku.
  • Genealogia polskich rodzin arystokratycznych.
  • O Tadeuszu Sułkowskim

Zobacz też[edytuj]