Zapadka Mullera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zapadka Mullera – proces akumulacji niekorzystnych mutacji w genomach i puli genowej populacji organizmów rozmnażających się bezpłciowo, pozbawionych mechanizmów rekombinacji.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa pochodzi od słowa „zapadka” (ang.ratchet) użytego przez Hermanna Mullera dla podkreślenia nieodwracalności zmian genetycznych powodowanych przez mutacje w genomach organizmów rozmnażających się bezpłciowo[1]. Została ona podchwycona i spopularyzowana przez genetyka-ewolucjonistę J. Felsensteina[2].

Opis[edytuj]

Proces akumulacji niekorzystnych mutacji w puli genowej organizmów rozmnażających się bezpłciowo został zaproponowany w celu wyjaśnienia ewolucji rozmnażania płciowego i jego przewagi nad rozmnażaniem bezpłciowym.

Wiele mutacji nie jest letalnych, lecz tylko obniża, często nieznacznie, dostosowanie. Dlatego nie są one eliminowane przez dobór naturalny – osobniki będące ich nosicielami przeżywają. Jednakże, ponieważ z pokolenia na pokolenie pojawiają się nowe mutacje w różnych loci genowych, ich wpływ na dostosowanie kumuluje się. W klonie organizmów rozmnażających się bezpłciowo mutacji może tylko przybywać, ponieważ prawdopodobieństwo zajścia mutacji powrotnej jest znikomo małe[3]. Gdy w linii osobników rozmnażających się bezpłciowo nagromadzi się wystarczająco dużo takich szkodliwych mutacji, średnie dostosowanie w populacji maleje, aż zostanie ona wyeliminowana przez dobór naturalny. Natomiast podczas rozmnażania płciowego, dzięki rekombinacji, następuje tasowanie loci genowych. Allele z mutacjami szkodliwymi mogą być w związku z tym eliminowane z populacji a średnie dostosowanie w populacji może wzrastać[3].

Przypisy

  1. H.J. Muller, The relation of recombination to mutational advance, „Mutation Research”, 1 (1), 1964, s. 2–9, DOI10.1016/0027-5107(64)90047-8, PMID14195748.
  2. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Joseph Felsenstein, The evolutionary advantage of recombination, „Genetics”, 78 (2), 1974, s. 737–756, PMID4448362, PMCIDPMC1213231.
  3. a b Krzanowska, H, Łomnicki A., Rafiński J., Szarski, H., Szymura J. 2002. Zarys mechanizmów ewolucji. Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa, ​ISBN 83-01-13723-1​, str. 245-246.