Zaraza bladokwiatowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zaraza bladokwiatowa
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd jasnotowce
Rodzina zarazowate
Rodzaj zaraza
Gatunek zaraza bladokwiatowa
Nazwa systematyczna
Orobanche pallidiflora Wimm & Grab.
Fl. Siles. ii. 233
Synonimy
  • Orobanche reticulata Wallr.

Zaraza bladokwiatowa (Orobanche pallidiflora Wimm & Grab.) – gatunek byliny z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Jest rośliną pasożytniczą. Pasożytuje głównie na ostrożeniach i ostach. W Polsce jest bardzo rzadka.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

W Polsce gatunek bardzo rzadki, podawany z niewielkiej liczby stanowisk na Dolnym Śląsku i Pomorzu. Nowsze źródła podają go tylko z terenów nad dolną Wisłą[3] oraz na pięciu stanowiskach w Górach Kaczawskich[4] i jednego w Rudawach Janowickich[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Nierozgałęziona, żółtawa lub czerwonawa, ogruczolona, zgrubiała u nasady, rzadko pokryta łuskami, do 60 (90[6]) cm wysokości.
Liście
Łuskowate, trójkątne do podłużnie lancetowatych. Osiągają do 3 cm długości[6].
Kwiaty
Liczne, zebrane w kłosowaty kwiatostan, luźny na dole, gęstniejący ku górze[6]. Kwiaty grzbieciste, siedzące. Łatki kielicha wolne, ukośnie jajowate, jednonerwowe. Korona kwiatu biaława lub żółtawa, ciemno ogruczolona, długości 15-22 (20–23[6]) mm. Pręciki 4, wyrastają 3-4 mm nad nasadą korony[7].
Owoce
Podłużna torebka z licznymi, drobnymi nasionami, o długości do 0,5 mm[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina bezzieleniowa, bez korzeni. Kwitnie od czerwca do września. Jest rośliną pasożytniczą. Pasożytuje na roślinach z rodziny astrowatych (Asteraceae), głównie na ostrożeniach (Cirsium sp.) i ostach (Carduus sp.)[6].

Występuje w murawach kserotermicznych, rzadziej spotykana w lasach łęgowych i na wilgotnych łąkach. Rośnie na podłożu bogatym w węglan wapnia[6].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W latach 2004–2014 gatunek był objęty w Polsce ochroną ścisłą, od 2014 roku podlega ochronie częściowej[8]. Jedno stanowisko w Górach Kaczawskich znajduje się na terenie rezerwatu Góra Miłek[6].

Roślina jest umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[9] w grupie gatunków rzadkich, potencjalnie zagrożonych (kategoria zagrożenia R). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony)[10].

Zagrożeniem dla gatunku jest intensywna gospodarka łąkowa oraz naturalnie następująca sukcesja ekologiczna roślinności[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
  3. Adam Zając, Maria Zając (red.): Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Paweł Kwiatkowski: Zaraza bladokwiatowa "Orobanche pallidiflora" Wimm. & Grab. w Sudetach Zachodnich, Przyroda Sudetów Zachodnich, t. 4, Jelenia Góra 2001, s. 3-7, ISSN 1508-6135
  5. Paweł Kwiatkowski: Stanowisko zarazy bladokwiatowej "Orobanche pallidiflora" Wimm. & Grab. w Rudawach Janowickich, Przyroda Sudetów Zachodnich, t. 8, Jelenia Góra 2005, s. 13-16, ISSN 1508-6135
  6. a b c d e f g h i Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Wyd. II. Multico, 2006, seria: Flora Polski. ISBN 978-83-7073-444-2.
  7. W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.
  8. Dz.U. z 2014 r. poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.
  9. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  10. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.