Zeugma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zeugma (gr. ζεῦγμα zeûgma – dosł. "związek, sprzężenie")[1]figura retoryczna polegająca na jednoczesnym użyciu pojęć:

  • w znaczeniu dosłownym i przenośnym, np.
    doprowadziła do porządku ubranie i myśli
  • konkretnych i abstrakcyjnych, np.
    ojczyźnie oddali uczucia i krew
  • różniących się rodzajem, liczbą, przypadkiem itp., np.
    w jej ogrodzie rosły przeróżne kwiaty i stara grusza

Przeciwieństwem zeugmy na pewien sposób jest hypozeuxis, gdzie każdy rzeczownik ma własny czasownik.

Nieumiejętne użycie zeugmy może prowadzić do błędów, np.: Wolny czas można miło spędzić z i bez książki. Błąd polega na tym, że przyimki z i bez wymagają innych przypadków. Należy zatem powiedzieć: Wolny czas można miło spędzić z książką i bez książki. Dla poprawy stylu można użyć zaimka zamiast powtarzać rzeczownik: Wolny czas można miło spędzić z książką i bez niej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Henry George Liddell, Robert Scott: ζεῦγμα (ang.). W: A Greek-English Lexicon [on-line]. [dostęp 2018-07-16].