Giaur (George Byron)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Giaur
The Giaour
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 021.jpg
Walka giaura i baszy, Eugène Delacroix (1827)
Autor George Byron
Miejsce wydania  Wielka Brytania
Język angielski
Data wydania 1813
Typ utworu powieść poetycka
Przekład Adam Mickiewicz

Giaurpowieść poetycka autorstwa George'a Byrona, opublikowana po raz pierwszy w 1813 roku. Stanowi jednocześnie pierwszy element jego serii utworów związanych z tematyką orientu.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Giaur – młody Wenecjanin – zakochuje się z wzajemnością w Gruzince Leili. Leila była niewolnicą, przymuszoną do małżeństwa z Hassanem. Jej pan i mąż od dłuższego czasu podejrzewał ją o zdradę, lecz dziewczyna swoim urokiem potrafiła rozwiać jego obawy.

Kiedy jednak fakt zdrady okazał się niepodważalny, Hassan zgodnie z muzułmańskim zwyczajem każe utopić niewierną małżonkę w morzu. Giaur, dowiedziawszy się o planach Hassana, usiłuje uratować ukochaną przed śmiercią, ale przybywa za późno. Jest zrozpaczony i pragnie ją pomścić. Hassan również cierpi po stracie Leili. Postanawia pocieszyć się w ramionach nowej kobiety. Kiedy jednak wyrusza ze swym orszakiem w podróż po nową żonę, zostają napadnięci przez ludzi Giaura. Dochodzi do krwawej walki, w wyniku której Hassan i jego ludzie giną.

Giaur po dokonaniu zemsty wyrusza w świat. Pod koniec swojego życia postanawia osiedlić się w klasztorze (przybył tam ze Wschodu na tureckim statku i ofiarował duży skarb za schronienie), gdzie spędza resztę życia. Przed swoją śmiercią opowiada staremu mnichowi historię swej tragicznej miłości i zemsty. Giaur przakazuje mnichowi pierścień i prosi o doręczenie go jego przyjacielowi z lat młodości, który przepowiedział mu kiedyś jego los.

Kwestie społeczne[edytuj | edytuj kod]

Choć opowieść jest poświecona dziejom nieszczęsnego kochanka, nie brak w niej i akcentów społecznych. Utwór otwiera płomienna inwokacja do Grecji, dawnej kolebki swobód, która w tym okresie zaczęła podejmować walki z turecką okupacją. W tłumaczeniu Adama Mickiewicza inwokacja ta nabrała aluzyjnego znaczenia, sugerując porównanie do sytuacji zniewolonej Polski.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]