Pomoc:FAQ

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Skrót: WP:FAQ

Pierwsze kroki Dla czytelników Edytowanie
Załóż konto Testuj wiki Interfejs Przewodnicy FAQ
O Wikipedii Konto użytkownika Edytowanie Prawa autorskie Akceptowanie zmian Multimedia Technikalia


FAQ (ang. Frequently Asked Questions, najczęściej zadawane pytania) – często zadawane, podstawowe pytania i odpowiedzi na temat polskojęzycznej Wikipedii.

W artykule jest błąd. Gdzie można to zgłosić? Czy mogę go poprawić?

Możesz zgłosić błąd. W menu po lewej, w zakładce „Dla czytelników”, znajduje się opcja → „Zgłoś błąd”. Po prostu, będąc na stronie artykułu, kliknij i zgłoś – napisz na czym błąd polega.

Błąd możesz też poprawić samodzielnie. Jeśli jest to literówka czy inny błąd redakcyjny, to na stronie artykułu, na której jest błąd, klikasz w przycisk „Edytuj” (na górze strony), wyszukujesz fragment tekstu i go poprawiasz. Potem wpisujesz w opisie zmian (pasek pod polem edycji) skrót lit., bądź dr. red., klikasz w „Podgląd”, potem w „Zapisz” i ... już.

Jeżeli jest to poważniejszy błąd – kliknij w link do dyskusji („Dyskusja” na górze strony artykułu) i opisz go tak jak potrafisz. Oczywiście, jeśli masz możliwość, możesz też poprawić poważniejsze błędy merytoryczne. Zrób to zgodnie z zasadami Wikipedii, podaj źródło, na którym się opierasz, postaraj się też, by wpisywana treść była neutralna i zgodna z encyklopedycznym stylem.

Chcę utworzyć nowe hasło. Od czego mam zacząć? Jak to zrobić krok po kroku?

Polecamy wczytać się w stronę Pomoc:Tworzenie nowych haseł, a jeśli masz więcej czasu – także Poradnik autora Wikipedii.

Na początek spróbuj eksperymentalnie wykonać kilka edycji w Wikipedii, aby zobaczyć na czym to wszystko polega. Możesz zacząć od strony Pomoc:Wstęp.

Przy tworzeniu haseł kieruj się zasadami Wikipedii. Zebrane zostały one na stronie Wikipedia:Zasady. Link znajduje się w menu po lewej stronie ekranu – rozwiń zakładkę „Dla wikipedystów”.

Hasło powinno:

Jeśli wydaje ci się, że tego wszystkiego jest za dużo, załóż konto i stwórz pierwsze hasło w brudnopisie. Link do niego pojawi się po zarejestrowaniu na górze strony, obok twojej nazwy użytkownika. Gdy już je stworzysz, skontaktuj się z którymś z przewodników z prośbą o ocenę, czy wszystko jest ok. Każde kolejne hasło będzie już łatwiejsze do napisania.

Napisany przeze mnie artykuł został usunięty. Dlaczego? Czy można go przywrócić?

Powodów usunięcia mogło być kilka.

  • Jeżeli był on przepisany żywcem z innej strony, pewnie został usunięty jako naruszający cudze prawa autorskie.
  • Jeżeli dotyczył mało istotnej kwestii, mógł zostać usunięty jako nie nadający się do encyklopedii.
  • Jeżeli nikt nie był w stanie potwierdzić źródłami opisywanego faktu, mógł zostać usunięty jako niezweryfikowany.
  • Mogły też być i inne powody. Najczęstsze przyczyny usuwania haseł zebrane zostały na stronie: Pomoc:Dlaczego mój artykuł został usunięty?.

Sprawdź najlepiej, jaka była przyczyna usunięcia. Wpisz tytuł artykułu w tym miejscu i zobacz, z jakim uzasadnieniem został skasowany. Jeżeli chcesz wiedzieć więcej, skontaktuj się z administratorem usuwającym.

W przypadku, gdy forma i treść hasła rażąco odbiegają od przyjętych zasad, usuwane jest ono w trybie ekspresowym (bez przeprowadzenia dyskusji na ten temat). Jeżeli są wątpliwości, to odbywa się dyskusja o usunięciu w poczekalni. W tej dyskusji może brać udział każdy Wikipedysta.

Jeżeli treść artykułu nie narusza prawa, a temat nadaje się do encyklopedii po odpowiednim dopracowaniu zgodnie z zasadami (dodaniu źródeł, napisaniu go w sposób neutralny, poszerzeniu do odpowiedniej formy itd.) istnieje możliwość odtworzenia artykułu. Aczkolwiek przed jego zamieszczeniem wśród innych haseł, trzeba byłoby nad nim popracować. Można by go zamieścić np. w twoim brudnopisie. Załóż w tym celu konto (jeśli go jeszcze nie posiadasz) i zwróć się z tym do administratorów na stronie Wikipedia:Prośby do administratorów.

Czy i kiedy wolno kopiować treści z innych źródeł? Od kogo można otrzymać zgodę na ich wykorzystanie?

O ile treści nadawałyby się do zamieszczania w encyklopedii, to konieczna jest zgoda autora na opublikowanie ich na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach 3.0 (CC-BY-SA 3.0). Co najwyżej można, odpowiednio zaznaczając (podając autora), wykorzystać krótki fragment w postaci cytatu. Nie dotyczy to jedynie treści, których autor bądź autorzy (dotyczy także tłumaczy) nie żyją od 70 lub więcej lat (musimy wtedy znać autora i jego datę śmierci) oraz innych materiałów znajdujących się w domenie publicznej.

W przypadku żyjących autorów, jeśliby zgodzili się oni na zamieszczenie treści na powyższej licencji, to zgoda pisemna powinna być dostarczona z ich adresu mailowego na adres permissions-pl@wikimedia.org. Może ewentualnie być przesłana z twojego maila za pomocą funkcji „prześlij dalej”). Nie może być to zgoda typu – „zgadzam się na zamieszczenie treści z... w Wikipedii”, ponieważ każda treść znajdująca się w Wikipedii może być dalej, na warunkach licencji, kopiowana. Aby spróbować uzyskać taką zgodę, możesz skorzystać z wzorca ze strony Szablon zapytania o prawa autorskie.

Oczywiście, publikując teksty znalezione w sieci, nie zapomnij o pozostałych zasadach Wikipedii, w szczególności zadbaj o to, aby tekst był neutralny i poparty zewnętrznymi źródłami (jeśli np. jest to ciekawie opracowany temat na prywatnej stronie, w przypadku którego autor zgodził się na objęcie go licencją CC-BY-SA 3.0, ale zawiera opinie autora i brakuje w nim przypisów).

Czy treści Wikipedii można wykorzystać poza nią? Czy tłumaczenia z innych Wikipedii są dopuszczalne?

Jak najbardziej treści z Wikipedii można wykorzystać w dowolnym celu, ale zgodnie z licencją Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach 3.0, trzeba podać przynajmniej informację o tym, że treść jest na tej licencji oraz wskazać wszystkich autorów, a w przypadku modyfikacji także źródło. Dotyczy to przede wszystkim tekstów, grafiki i multimediów, ponieważ bywają one zamieszczane na innych licencjach, ale co do zasady, traktuje się je tak samo. Oczywiście poza treściami, które są w domenie publicznej, te można bez niczego rozpowszechniać. Gdy chcemy tego dokonać na stronie internetowej, prywatnej, czy w gazecie, wystarczy link do licencji oraz link do autora bądź autorów danej treści. Znajduje się on w przypadku tekstów w zakładce „Historia i autorzy”, w przypadku grafik – na stronie grafiki.

Co do tekstów z innych Wikipedii, to jak najbardziej wolno stosować tłumaczenie, ponieważ objęte są tą samą licencją, co wersja polskojęzyczna. Ale przy tworzeniu hasła trzeba podać autorów – link do historii strony w pasku opisu zmian powinien wystarczyć (licencja jest ta sama). Uwaga! Innych Wikipedii nie traktujemy jako źródeł. Tłumaczone artykuły też powinny posiadać źródła – wtedy zamieszczamy je również w wersji polskojęzycznej.

Co istotne, a nierzadko się o tym zapomina, przy kopiowaniu treści wewnątrz Wikipedii, też trzeba wskazać autorów.

W jaki sposób przesłać grafikę (plik) i jak ją zamieścić w artykule? Jak to zrobić krok po kroku?

Przesyłanie plików
Pliki przesyłamy do serwisu Wikimedia Commons. Aby przesłać plik, trzeba najpierw utworzyć konto. Jeżeli masz już konto w Wikipedii, możesz stworzyć sobie konto uniwersalne – dzięki temu nie trzeba za każdym razem na nowo rejestrować się w innych projektach Wikimedia, np. w innych wersjach językowych Wikipedii.
Jeżeli jesteś autorem zdjęcia, zobacz opis na stronie Commons:Jak przesłać grafikę własnego autorstwa – jest tam wyjaśnione krok po kroku, jak przesłać plik, jak go nazwać, opisać i skategoryzować. Oczywiście zamieszczamy tylko takie pliki, które nie łamią prawa i które mają wartość dla projektów Wikimedia. Jeśli nie jesteś autorem, przeczytaj opis na stronie Commons:Pierwsze kroki/Wybieranie licencji. Polecamy też cały poradnik zawarty na stronie: Commons:Pierwsze kroki.
Po przesłaniu pierwszego zdjęcia załączenie kolejnych nie powinno być już trudne, ale do przesyłania większej liczby zdjęć polecamy użyć programu, np. takiego jak Commonist. W przypadku zdjęć używamy rozszerzenia.jpg. Szerzej o typach plików na stronie Commons:Typy plików.
Używanie plików w artykułach
Aby umieścić plik w artykule, trzeba skopiować nazwę pliku (nazwę strony, ale nie z paska adresu tylko nazwę wyświetlaną na stronie, bezpośrednio nad plikiem, np. File:Khajuraho Dulhadeo 2010.jpg). W Wikipedii (polskojęzycznej) zamieniamy w nazwie słówko „File” na „Plik” i zamieszczamy w postaci [[Plik:nazwa pliku.jpg|thumb|Opis ilustracji]]. Wyczerpujący opis jak zamieszczać pliki w artykułach znajduje się na stronie: Pomoc:Ilustrowanie.

Czy grafiki można zamieszczać tylko na licencji Creative Commons? Czy można zamieszczać pliki z innych Wikipedii lub znalezione w internecie?

Do ilustrowania haseł wybieramy grafiki, które przesłane zostały do projektu Wikimedia Commons, z którego korzystają wszystkie edycje językowe Wikipedii jak i inne projekty Wikimedia. Generalnie zasada jest taka, że muszą być to licencje wolne, czyli Creative Commons lub inne, np. GNU FDL, pozwalające na dowolne kopiowanie, rozpowszechnianie i modyfikowanie dzieła za podaniem autorstwa i licencji, na jakiej przesłany został plik. Zaleca się, aby pliki przesyłać na podwójnej licencji (Creative Commons i GNU FDL), ale autor pliku może wybrać jakakolwiek wolną licencję, dopuszczalną w Wikimedia Commons. Lista tych licencji oraz warunki szczegółowe co do publikacji prac (np. w niektórych krajach fotografii pewnego rodzaju obiektów nie wolno publikować) znajduje się na stronie: Commons:Licencja.

Uwaga! Samodzielne sfotografowanie sceny z filmu w kinie, czy zrobienie zrzutu ekranu jest takim samym powieleniem, jak skopiowanie utworu w inny sposób. Nie nabywa się przez to praw autorskich do skopiowanego w taki sposób dzieła.

Jeżeli nie jesteś twórcą pliku i nie masz do niego praw autorskich, to możesz go przesłać jedynie, jeśli znajduje się on w domenie publicznej (czyli minęło 70 lat od śmierci autora/autorów albo potrafisz udokumentować to, że jest on z innego powodu w domenie publicznej – dotyczy to np. zdjęć publikowanych w Polsce przed 1994 rokiem, których nie oznaczano jako „wszelkie prawa zastrzeżone”), albo jeśli uzyskasz od niego zgodę na objęciu pliku wolną licencja. Zgoda autora musi być przesłana na adres permissions-pl@wikimedia.org. W przypadku plików, jakie znajdują się w internecie trzeba mieć więc rozeznanie, co do ich statusu prawnego.

W przypadku plików z innych Wikipedii, można je przenieść do Wikimedia Commons (np. przy użyciu narzędzia CommonsHelper). Jednakże z pewnymi wyjątkami. Na początku sprawdź, czy plik został opublikowany na akceptowalnej licencji. Niektórych plików (np. z oznaczeniem „fair use”) nie można będzie przesłać, ponieważ nie zezwalają na to zasady naszego projektu. Pamiętaj, by dać taki sam opis, jaki jest na stronie opisu pliku tam gdzie on się znajduje – z zaznaczeniem autora, źródła i licencji.

Kiedy dokonana przeze mnie poprawka (lub poszerzenie artykułu) zostanie zatwierdzona? Kogo można poprosić o zatwierdzenie zmian?

Maksymalny czas oczekiwania na oznaczenie edycji, jako wolnej od wandalizmów wynosi ok. 2-3 tygodni, ale zazwyczaj oznacza się zmiany na bieżąco. Spowodowane jest to tym, iż niektóre edycje celowo niszczą hasła. Od niedawna Wikipedia, a przynajmniej polska wersja językowa, unika części tego problemu, jednakże pewną niedogodnością jest oczekiwanie na zatwierdzenie zmian. Codziennie dokonuje się kilkunastu tysięcy edycji, w tym duża ich część jest dokonywana przez wikipedystów nieposiadających statusu redaktora, czy przez osoby niezarejestrowane. Osób posiadających uprawnienia do oznaczania mamy w tej chwili 2813, ale nie wszyscy na co dzień zajmują się przeglądaniem zmian.

Jeżeli chcesz, aby twoja edycja została szybciej przejrzana, możesz zwrócić się do któregoś z redaktorów, a najlepiej sprawdź, kto z nich w tej chwili zajmuje się oznaczaniem.

Jeśli edytujesz jako niezalogowany możesz się zarejestrować i/lub zalogować – po 150 edycjach możesz otrzymać uprawnienia redaktora (Wikipedia:Wersje przejrzane/Przyznawanie uprawnień)

W jaki sposób dodać link do innego hasła, zrobić automatyczne wypunktowanie, wstawić tabelkę, spis treści itd.?