Żółtnica (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żółtnica
Ilustracja
Żółtnica pomarańczowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj żółtnica
Nazwa systematyczna
Maclura Nuttall
Gen. 2: 233. 14 Jul 1818[2]
Typ nomenklatoryczny
M. aurantiaca Nuttall[2]
Synonimy
  • Cudrania Trécul,
  • Ioxylon Rafinesque,
  • Vanieria Loureiro[3]
Maclura cochinchinensis

Żółtnica (Maclura Nutt.) – rodzaj roślin obejmujący około 12 gatunków z rodziny morwowatych. Przedstawiciele występują głównie w Azji południowo-wschodniej od Chin i Japonii na południe do Australii, poza tym na wyspach Oceanu Spokojnego, w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Afryce. Czasem rodzaj ujmowany jest wąsko i wówczas obejmuje tylko jeden północnoamerykański gatunek – żółtnicę pomarańczową (Maclura pomifera), podczas gdy pozostałe gatunki tworzą rodzaj Cudrania. Takie ujęcie opisywane jest jednak jako mało uzasadnione[3]. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia amerykańskiego geologa Williama Maclure (1763–1840)[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa, krzewy i pnącza, zimozielone i zrzucające liście na zimę. Zwykle cierniste, przynajmniej na młodych pędach[3].
Liście
Skrętoległe, w tym także dwurzędowe. Blaszka liściowa całobrzega, użyłkowanie pierzaste[3].
Kwiaty
Jednopłciowe, zebrane w kuliste, kłosowe lub groniaste kwiatostany (żeńskie zawsze są kuliste) wyrastające w kątach liści. U niektórych gatunków z podsadką (czasem wieloma). U nasady każdego kwiatu dodatkowo wyrasta od 2 do 4 liści przykwiatowych. Kwiaty męskie mają kielich zwykle z 4 działkami (rzadziej 3 lub 5), wolnymi lub połączonymi u nasady. Pręcików jest tyle samo ile działek kielicha. Kwiaty żeńskie z kielichem mięsistym, zalążnia jest wolna (górna) lub zagłębiona w dnie kwiatowym, słupek krótki z 1 lub 2 znamionami[3].
Owoc
Pestkowce zagłębione w mięsistych i powiększających się kielichach, przysadkach i osi kwiatostanu. W efekcie powstaje owocostan[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do rodziny morwowatych (Moraceae Link), która wraz z siostrzanym kladem pokrzywowatymi należy do kladu kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1]. W obrębie rodziny zaliczany jest do monotypowego plemienia Maclureae Clement & Weiblen[1] lub włączany jest do plemienia Moreae[5].

Wykaz gatunków[6]:

Przypisy

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-06-29].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2013-06-29].
  3. a b c d e f Maclura Nuttall (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-06-29].
  4. Roger Philips, martyn Rix: The Botanical Garden. Volume I. Trees and Shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 167. ISBN 0333-73003-8.
  5. Genera of Moraceae tribe Moreae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-06-29].
  6. Maclura. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-06-29].