Przejdź do zawartości

Aleksandr Prowaliński

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Aleksandr Prowaliński, właśc. Aliaksandr Pravalinski, Александр Провалинский (ur. 7 lipca 1993 w Mohylewie) – artysta sztuk wizualnych, reżyser światła, malarz, grafik. Białorusin o korzeniach polskich, mieszkający i tworzący w Polsce[1]. Absolwent Wydziału Malarstwa Sztalugowego na Narodowym Uniwersytecie Artystycznym na im. A. Glebowa w Mińsku[2] oraz Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Aleksandr Prowaliński jest twórcą interdyscyplinarnym[3]. Szczególnie istotne są dla niego malarstwo i teatr[4].

Jego pierwszym medium było malarstwo, którym zajmował się już od dzieciństwa. W białoruskim Mińsku ukończył studia na Wydziale Malarstwa Sztalugowego Narodowego Uniwersytetu Artystycznego im. A. Glebova[5]. Ukończył również studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest autorem obrazów olejnych, akwafort, akwatint, kolaży oraz dzieł łączących te techniki[5].

Z teatrem związany jest od 2014 roku dzięki współpracy z reżyserką światła Jacqueline Sobiszewski[6]. Współpracował przy ponad 50 produkcjach teatralnych[6] z twórcami teatralnymi, operowymi oraz performerami w Polsce i za granicą - m.in. z Pią Partum, Grzegorzem Jarzyną, Krystianem Ladą, Eweliną Marciniak, Natalią Korczakowską, Jędrzejem Piaskowskim, Jakubem Skrzywankiem, Małgorzatą Wdowik, Martą Ziółek, Anną Nowicką, Anią Nowak. Prowadzi zróżnicowaną praktykę artystyczną skoncentrowaną na reżyserii światła i okazjonalnie poszerzaną o scenografię czy kostiumy.

W 2022 został nominowany do najważniejszej litewskiej nagrody z dziedziny sztuk performatywnych, „Złotego Krzyża Sceny”, za reżyserię światła do spektaklu „Solaris 4" w reżyserii Grzegorza Jarzyny[7]. Wraz z Janem Baszakiem otrzymał nagrodę Boska Komedia za scenografię do spektaklu „Niepokój przychodzi o zmierzchu” (reż. Małgorzata Wdowik; Wrocławski Teatr Pantomimy im. H. Tomaszewskiego, 2023). Uzasadnienie nagrody wygłoszone przez jury konkursu brzmiało: „Za prowokujące do myślenia, unikatowe, operujące prostą, acz wyraźną grafiką dekoracje pozwalające zanurzyć się w atmosferę przedstawienia – umożliwiające widowni dotknięcie mrocznej strony opowieści”.

Prowaliński wraz z reżyserem Grzegorzem Jarzyną i jego żoną, kostiumografką Anną Axer-Fijałkowską tworzą nieformalny kolektyw scenograficzny AAFGJAP, który od około 2022 roku tworzy scenografie do spektakli Grzegorza Jarzyny.[8][9]

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Aleksandr Prowaliński jest Białorusinem o korzeniach polskich, urodził się i wychował w Mohylewie. Od 2013 roku mieszka i tworzy w Warszawie[10]. We wrześniu 2019 roku, w wywiadzie udzielonym Mike'owi Urbaniakowi na łamach miesięcznika Vogue dokonał coming out-u jako gej[11]. Wątki związane z tożsamością seksualną są szeroko obecne w jego twórczości[12].

Wybrane realizacje teatralne

[edytuj | edytuj kod]
  • Nine, reż. Pia Partum, Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu, 2014 (debiut jako reżyser światła)[13]
  • Projekt „P”, reż. Michał Borczuch (projekt łączony), Teatr Wielki Opera Narodowa, 2015 (asystent scenografa)
  • Grindr, reż. Piotr Trojan; TR Warszawa, 2015 (reżyseria światła)
  • Piłkarze, reż. Małgorzata Wdowik; TR Warszawa, 2016 (reżyseria światła)
  • Puppenhaus. Kuracja, reż. Jędrzej Piaskowski, TR Warszawa, 2017 (reżyseria światła, debiut jako scenograf)
  • So emotional, reż. Marta Ziółek, Nowy Teatr w Warszawie, 2017 (reżyseria światła)
  • Dwa miecze reż. Grzegorz Jarzyna; Propel Performing Arts&Media Co. Ltd. (Chińska Republika Ludowa - Pekin) i TR Warszawa, 2017 (reżyseria światła)[14]
  • Raw Light, reż. Anna Nowicka, DOCK11 – Berlin, 2017 (reżyseria światła)
  • Wiera Gran, reż. Jędrzej Piaskowski, Teatr Żydowski w Warszawie (reżyseria światła, scenografia)
  • Kordian, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Polski w Poznaniu, 2018 (reżyseria światła)
  • Trzy siostry, reż. Jędrzej Piaskowski; Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie, 2018 (reżyseria światła, scenografia)
  • Biesy, reż. Natalia Korczakowska; Teatr Studio w Warszawie, 2018 (reżyseria światła)
  • 27 Grudnia, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Polski w Poznaniu, 2018 (reżyseria światła)
  • Inflammation (video performance), reż. Ania Nowak; 2019 (reżyseria światła)[15]
  • 2020:Burza, reż. Grzegorz Jarzyna; TR Warszawa, 2020 (reżyseria światła)
  • Comfort Starving, reż. Krystian Lada; (monodram operowy) Festiwal Opera Rara (Kraków), 2021 (reżyseria światła)
  • The Man with Night Sweats, reż. Krystian Lada; (monodram operowy) Festiwal Opera Rara (Kraków) i The Airport Society (Belgia), 2021 (reżyseria światła)
  • Solaris 4, reż. Grzegorz Jarzyna; Litewski Teatr Narodowy w Wilnie, 2021(reżyseria światła)[16]
  • Resztki, reż. Ewelina Marciniak; Teatr Wybrzeże, 2021 (reżyseria światła)
  • Larva, reż. Marta Ziółek; Komuna Warszawa, 2021 (reżyseria światła)
  • Wstyd, reż. Małgorzata Wdowik; Nowy Teatr w Warszawie, 2021 (reżyseria światła)
  • Florencia en el Amazonas, reż. Krystian Lada; Theater St Gallen, 2021 (reżyseria światła)
  • Underground girls, reż. Jakub Skrzywanek (reżyseria światła, scenografia, debiut jako kostiumograf), Teatr lkhom im. Marka Weila w Taszkencie (Republika Uzbekistanu), 2022[17]
  • Aria di Potenza, reż. Krystian Lada; Teatr Studio – Warszawa, 2022 (reżyseria światła, scenografia)
  • Les contes d’Hoffmann, reż. Krystian Lada; Opera w Goteborgu, 2022 (reżyseria światła)
  • Chłopaki płaczą, reż. Michał Buszewicz; Teatr Dramatyczny w Warszawie, 2023 (reżyseria światła)
  • Der Widerspenstigen Zähmung, reż. Ewelina Marciniak; Theater Freiburg, 2023 (reżyseria światła)
  • SPARTAKUS. Miłość w czasach zarazy, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Współczesny w Szczecinie, 2023 (reżyseria światła)[18]
  • Niepokój przychodzi o zmierzchu, reż. Małgorzata Wdowik (reżyseria światła, scenografia); Wrocławski Teatr Pantomimy, 2023
  • Messa da requiem, reż. Krystian Lada; Theater St Gallen, 2023 (reżyseria światła)
  • Das Tove - Projekt, reż. Ewelina Marciniak; Schauspiel Frankfurt, 2023 (reżyseria światła)
  • D’Arc (opera site-specific), też. Krystian Lada, Muzeum Powstania Warszawskiego, 2024 (reżyseria światła)

Wybrane wystawy indywidualne i zbiorowe

[edytuj | edytuj kod]
  • Indywidualna wystawa prac malarstwa i grafiki, Galeria Freta Warszawa, 2015,
  • Detision Exhibition, Leeds, Wielka Brytania, 2015 (wystawa zbiorowa),
  • Figurama, Praga, Czechy, 2016 (wystawa zbiorowa),
  • Event Horizon, Xabia, Hiszpania, 2021 (wystawa indywidualna),
  • Twilight, Casa Recoleto, Xabia, Hiszpania, 2023 (wystawa indywidualna).

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Wyborcza.pl [online], www.wysokieobcasy.pl [dostęp 2024-09-28].
  2. ↑ Instytut Teatralny, Warszawa. „Chłopaki płaczą” - premiera w Teatrze Dramatycznym | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2024-09-28] (pol.).
  3. ↑ Aleksandr Prowaliński [online], BYŁAM WIDZIAŁAM [dostęp 2022-06-28] (pol.).
  4. ↑ i, Aleksandr Prowaliński, aktorzy polscy, współcześni aktorzy, Białorusini w Polsce, aktor teatralny [online], Miesięcznik Teatr, 15 grudnia 2020 [dostęp 2022-11-16] (pol.).
  5. ↑ a b Vogue Polska, Aleksandr Prowaliński: Teatr to potwór [online], Vogue Polska, 28 września 2019 [dostęp 2022-11-16] (pol.).
  6. ↑ a b Aleksander Prowaliński (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2022-11-16].
  7. ↑ Skelbiami „Auksinių scenos kryžių” nominantai.
  8. ↑ Wyborcza.pl [online], wyborcza.pl [dostęp 2025-09-05].
  9. ↑ Rękopis znaleziony w Saragossie | Teatr Polski w Warszawie - Spektakle i Bilety - Teatr Polski w Warszawie - spektakle, repertuar, bilety Warszawa [online], teatrpolski.waw.pl [dostęp 2025-09-05].
  10. ↑ Wyborcza.pl [online], www.wysokieobcasy.pl [dostęp 2024-09-28].
  11. ↑ Vogue Polska, Aleksandr Prowaliński: Teatr to potwór [online], Vogue Polska, 28 września 2019 [dostęp 2024-09-28] (pol.).
  12. ↑ Vogue Polska, Aleksandr Prowaliński: Teatr to potwór [online], Vogue Polska, 28 września 2019 [dostęp 2022-06-28] (pol.).
  13. ↑ Instytut Teatralny, Nine - Teatr Muzyczny Capitol | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2024-09-28] (pol.).
  14. ↑ Dwa miecze [online], www.dziennikteatralny.pl [dostęp 2024-09-28].
  15. ↑ INFLAMMATIONS (PANDEMIC EDITION) – Ania Nowak [online] [dostęp 2024-09-28] (ang.).
  16. ↑ Premiera "SOLARIS 4" w reż. Grzegorza Jarzyny w Litewskim Narodowym Teatrze Dramatycznym [online], TR Warszawa [dostęp 2024-09-28] (pol.).
  17. ↑ Przemek Gulda, Jakub Skrzywanek ma duże problemy w Uzbekistanie. "Nasz spektakl nagle stał się bardzo niewygodny" [online], ksiazki.wp.pl, 10 września 2022 [dostęp 2024-09-28] (pol.).
  18. ↑ Instytut Teatralny, Spartakus. Miłość w czasach zarazy - Teatr Współczesny | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2024-09-28] (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aleksandr_Prowaliński&oldid=77543375”