Artefakt (histologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: inne znaczenia terminu artefakt.
Rozmaz krwi człowieka w przewlekłej białaczce limfocytowej, w której dochodzi do klonalnego rozrostu dojrzałych limfocytów. Komórki te łatwo uszkodzić podczas sporządzania rozmazu. Widoczne są trzy zniszczone komórki (cienie Gumprechta) – artefakty

Artefakt (łac. arte factum – „stworzone przez sztukę, technikę; wyrób rzemieślniczy”) – struktura tkanki lub komórki, która powstała w procesie przygotowywania danego preparatu, nieistniejąca faktycznie w żywym organizmie (biofakt).

Powstawanie artefaktów wynika z potrzeby przygotowania preparatu przed jego oceną mikroskopową. Standardowo w mikroskopii świetlnej preparaty cyto- i histologiczne traktuje się etanolem (odwadniacz), utrwalaczami i barwnikami w wyniku czego struktury komórkowe/tkankowe ulegają zmianie kształtu, położenia i składu chemicznego. Wpływ procedury na preparat nie zależy tylko od użytych w niej substancji, ale także rodzaju tkanek i ich topografii. Różne tkanki różnie zachowują się traktowane tym samym związkiem chemicznym – i tak, jeśli dana substancja powoduje obkurczanie tkanek zależnie od ich składu, to sąsiadujące ze sobą tkanki będą od siebie oddalały się w wyniku większego obkurczania się jednej z nich. Między nimi powstanie przestrzeń, która może błędnie sugerować istnienie takiej przerwy także w żywym organizmie.

Sytuacja taka miała miejsce w przypadku przestrzeni Grunhagena-Mingazziniego[1] naskórka.

Ocena, czy uzyskany obraz jest zgodny ze stanem naturalnym jest najczęściej niemożliwa. Stąd Franz Nissl[2] wprowadził pojęcie obrazu ekwiwalentnego, to jest takiego, który niekoniecznie odpowiada stanowi in vivo, ale zawiera wszystkie charakterystyczne cechy danej struktury.

Przypisy

  1. Hans Christian Burck: Technika histologiczna, PZWL, Warszawa 1975.
  2. Hans Christian Burck, op. cit.

Bibliografia[edytuj]

  • Jolanta Godlewska-Jędrzejczyk, Stanisław Moskalewski: Podstawy histologii i wybranych technik laboratoryjnych. Warszawa: 2006. ISBN 83-89517-96-5. (pol.)
  • Hans Christian Burck: Technika histologiczna. Warszawa: PZWL, 1975. (pol.)