Bitwa koło Przylądka Świętego Wincentego (1833)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa przy Przylądku Świętego Wincentego
Wojna Liberałów z Miguelistami 18281834
Ilustracja
Bitwa przy Przylądku Św. Wincentego
Czas 1833
Miejsce Przylądek Świętego Wincentego
Terytorium Portugalia
Wynik Zwycięstwo liberałów
Strony konfliktu
Liberałowie Migueliści
Dowódcy
Charles Napier Antonio Aboim
Siły
5 okrętów,
176 dział
10 okrętów,
274 działa (na głównych jednostkach)
Straty
ok. 90 zabitych i rannych 5 okrętów zdobytych (+1 następnego dnia),
200–300 zabitych i rannych
brak współrzędnych

Bitwa przy Przylądku Św. Wincentego – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 1833 w trakcie wojny liberałów z Miguelistami (1828–1834).

W 1828 konserwatywny książę Miguel dokonał zamachu stanu, co spowodowało wybuch wojny domowej ze stronnictwem liberalnym, popierającym dziedziczkę tronu, Marie. W 1831 Pedro I włączył się do konfliktu po stronie córki; usiłował on wzmocnić flotę, gdyż panowanie na morzu było kluczowe dla zwycięstwa. W tym celu zaangażował (za cichą zgodą popierającej go Wielkiej Brytanii) wielu oficerów z Royal Navy. Z pomocą wpierw komandora George'a Sartoriusa, a potem Charlesa Napiera[1], zorganizował niewielką eskadrę, której trzonem były fregaty "Don Pedro" (50 dział), "Rainha de Portugal" (46), "Donna Maria" (42) i korwety "Villa Flor" (18), "Portaense (20)[2].

Do decydującej bitwy doszło w 1833 roku. Po wysadzeniu desantu na południu kraju, flotylla podążała wraz z armią na północ. Po opłynięciu Przylądka Świętego Wincentego, napotkała eskadrę miguelistów liczącą dwa okręty liniowe, niosące po 86 dział, kolejny okręt uzbrojony w 50 armat, fregatę (52), trzy korwety, dwa brygi i szebekę[3][4]. Nieprzyjaciel popełnił błąd nie atakując zdecydowanie mimo znaczącej przewagi i przez następny dzień obie eskadry manewrowały, by osiągnąć lepszą pozycję. Napier postanowił skoncentrować swój atak na największych jednostkach przeciwnika i wziąć je abordażem, nie mogąc sobie pozwolić na długi pojedynek artyleryjski[5]. Cisza, która zapanowała 4 lipca, dała mu szansę, ponieważ eskadrze towarzyszyło kilka parowców, które mogły zaholować jego okręty do unieruchomionego przeciwnika - kapitanowie holowników nie chcieli jednak narażać swych jednostek i odpłynęli[6]. 5 lipca powiała silna bryza i doszło do bitwy. Okręty Napiera zdecydowanie zaatakowały uformowanego w szyk liniowy nieprzyjaciela i mimo silnego ognia zdołały doprowadzić do abordażu i walki na pokładach[7]. Oba liniowce, pięćdziesięciodziałowy okręt, fregata i 18-działowa korweta zostały zdobyte, korweta i dwa brygi uciekły, ale jeden przypłynął i poddał się następnego dnia. Straty w ludziach wyniosły ok. 90 rannych i zabitych, siły Dom Miguela straciły ok. 200–300 rannych i zabitych[4].

Klęska na morzu przyspieszyła wygraną na lądzie sił dom Pedra i ucieczkę dom Miguela. Napier otrzymał tytuł hrabiego St. Vincent, ale zrezygnował ze służby portugalskiej i wrócił do Royal Navy, ze względu na stosunki panujące w portugalskiej flocie i rządzie[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Paweł Piotr Wieczorkiewicz: Historia wojen morskich. T. II: Wiek pary. Warszawa: Wydawnictwo Puls, 1995, s. 45-47. ISBN 1-85917-030-7.
  2. Napier 1836 ↓, s. 173.
  3. Napier 1836 ↓, s. 195.
  4. a b Napier 1836 ↓, s. 205.
  5. Napier 1836 ↓, s. 197-198.
  6. Napier 1836 ↓, s. 196.
  7. Napier 1836 ↓, s. 199.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]