Bitwa nad rzeką Alią
| wojny Rzymu z Celtami | |||
 Bieg Tybru | |||
| Czas |
18 lipca 390 p.n.e. lub 386 p.n.e. | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce |
rzeka Alia, dopływ Tybru | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna |
najazd Senonów | ||
| Wynik |
zwycięstwo Senonów | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
Położenie na mapie Lacjum  | |||
| 42°01′03″N 12°31′12″E/42,017500 12,520000 | |||
Bitwa nad rzeką Alią – starcie zbrojne, które miało miejsce nad rzeką Alią 18 lipca roku 390 p.n.e. lub 386 p.n.e.[1], w trakcie wojny Rzymian z Celtami (390–387 p.n.e.)[2].
W latach 90. IV wieku p.n.e. Rzymianom zaczęły zagrażać plemiona celtyckie, które podbiły północną Italię. W 391 p.n.e. wódz Senonów Brennus zaatakował miasto etruskie Clusium, które zwróciło się z pomocą do Rzymu. Rok później Celtowie skierowali się ku Rzymowi. Kilkanaście kilometrów na północ od miasta obie armie spotkały się nad rzeką Alią, lewobrzeżnym dopływem Tybru, prawdopodobnie dzisiejszym Fosso della Bettina. Rzymianie stanęli na północnym brzegu rzeki tworząc centrum i lewą flankę szeregu, chronioną przez bagna. Na prawym skrzydle ustawiono wojska Latynów, które zajęły niewielkie wzniesienie górujące nad polem bitwy.
Wojska Brennusa rozpoczęły bitwę uderzając na centrum Rzymian i prawe skrzydło zajmowane przez Latynów. Atak okazał się skuteczny i wywołał panikę w szeregach Rzymian, którzy rzucili się do ucieczki. Celtowie w pościgu zabili wielu przeciwników, mnóstwo Rzymian utonęło w bagnach. Niedobitki Rzymian i Latynów zbiegły do Rzymu oraz na ziemie Wejów. Po bitwie Celtowie ruszyli na Rzym, który po 7-miesięcznym oblężeniu zdobyli i splądrowali. Następnie obładowani łupami zawrócili do swoich siedzib. Nie zdobyli jedynie Kapitolu, gdyż według legendy, znużonych obrońców zaalarmowały gęsi kapitolińskie, ptaki poświęcone bogini Junonie.
Według Polibiusza zdobycie Rzymu nastąpiło w roku 386 p.n.e., aczkolwiek rzymscy autorzy podają 390 p.n.e.[1]
Dzień 18 lipca uchodził później u Rzymian za nieszczęśliwy, w który nie należało organizować wydarzeń politycznych ani religijnych[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Maria Jaczynowska, Historia starożytnego Rzymu, Warszawa 1974, s. 64.
- ↑ Friedrich Schlette, Celtowie, Wydawnictwo Łódzkie, 1987, s. 32, ISBN 83-218-0633-3.
- ↑ Mathieu Engerbeaud, Le « jour de l’Allia » (dies Alliensis) : recherches sur l’anniversaire d’une défaite dans les calendriers romains, „Mélanges de l'École française de Rome – Antiquité”, 2018, DOI: 10.4000/mefra.4769.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Daniel Gazda: Armie świata antycznego. Republika rzymska i Kartagińczycy, Wyd. Bellona, Warszawa 2006.