Culturstelsel
Culturstelsel – system agrarny funkcjonujący w holenderskich Indiach Wschodnich.
Został wdrożony w 1830 z inicjatywy gubernatora generalnego Johannesa van den Boscha[1]. Zakładał konieczność wymuszenia na ludności tubylczej pracy, która miała dodatkowo podlegać ścisłej kontroli administracji kolonialnej. Określał również, iż tubylcy winni oddawać Holendrom 1/5 produkcji rolnej, a osoby nieposiadające ziemi były zobowiązane do przepracowania 66 dni w roku na plantacjach, należących do Holendrów[2]. Egzekwowanie tych zaleceń na szczeblu lokalnym powierzono przedstawicielom tradycyjnych elit jawajskich[3]. Culturstelsel przyniósł ogromne zyski (w latach 1830-1877 837 mln guldenów) i przyczynił się do gwałtownego rozwoju gospodarczego Holandii w drugiej połowie XIX stulecia. Doprowadził jednocześnie do klęski głodu (lata 40. i 50. XIX wieku), w wyniku której zmarło kilkaset tysięcy osób[4]. Krytykowany między innymi przez barona van Hoevella i Edwarda Douwesa Dekkera, został złagodzony. Zniesiono go całkowicie w 1917[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Natalia Laskowska: Indonezja. Warszawa: TRIO, 2012, s. 38. ISBN 978-83-7436-290-0.
- ↑ Cultuurstelsel in Nederlands-Indië (vanaf 1830) [online], Historiek, 30 sierpnia 2024 [dostęp 2025-09-19] (niderl.).
- ↑ Natalia Laskowska: Indonezja. Warszawa: TRIO, 2012, s. 39. ISBN 978-83-7436-290-0.
- ↑ Natalia Laskowska: Indonezja. Warszawa: TRIO, 2012, s. 40. ISBN 978-83-7436-290-0.
- ↑ Natalia Laskowska: Indonezja. Warszawa: TRIO, 2012, s. 41. ISBN 978-83-7436-290-0.