Czas zwilżenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czas zwilżenia – czas zwilżenia wodą powierzchni rośliny niezbędny patogenowi do zainfekowania rośliny. Ważne pojęcie w fitopatologii, dotyczące zwłaszcza chorób wywoływanych przez grzyby i lęgniowce. Zazwyczaj czynnikami infekcyjnymi u patogenów tych chorób są zarodniki. Są one silnie odwodnione, zawierają wody nie więcej niż 20%. Zwilżenie powierzchni rośliny jest zarodnikowi niezbędne do zainicjowania i dokończenia infekcji. Pobierając wodę z powierzchni rośliny zarodnik kiełkuje, wypuszcza strzępkę rostkową, wytwarza appressoria przymocowujące go do powierzchni rośliny i strzępkę infekcyjną ze ssawkami wnikającą do rośliny. Dopiero po nawiązaniu poprzez ssawki kontaktu z żywicielem może czerpać wodę z jego tkanek. Wyjątkiem są gatunki mączniakowców (Erysiphales) i rdzowatych (Pucciniaceae), których zarodniki zawierają dużo wody (55–75%) i do infekcji wystarczy im niewielka ilość wody – pobierają ją w postaci pary wodnej z powietrza, jeśli jego wilgotność jest większa od 90%[1].

Czas zwilżenia jest charakterystyczny dla poszczególnych gatunków patogenów i zależy także od temperatury otoczenia[1]. Znajomość tej zależności pozwoliła na opracowanie programu zwalczania najgroźniejszej choroby jabłoni – parcha jabłoni. W 1951 r. Mills i Laplante opracowali tzw. tabelę Millsa, która jest podstawą do opracowania kalendarza oprysków w zależności od długotrwałości opadów i temperatury powietrza[2].

Konieczność zwilżenia wodą powierzchni rośliny jest przyczyną tego, że grzybowe choroby roślin rozprzestrzeniają się głównie w okresie długotrwałych deszczów. Ponadto deszcz jest zazwyczaj niezbędny także do procesu wyzwalania się zarodników z owocników, a wiatr podczas burzy roznosi zarodniki. Chorobom grzybowym sprzyja sztuczne deszczowanie i nieumiejętne podlewanie. W większości przypadków deszczowanie wyklucza się przy uprawie roślin podatnych na choroby grzybowe, podlewanie należy natomiast tak przeprowadzać, by wodą zwilżać tylko glebę, nie zwilżając rośliny. W uprawach pod osłonami należy wietrzyć szklarnie i tunele, by uniknąć nadmiernej wilgotności powietrza[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 1. Podstawy fitopatologii. Poznań: PWRiL, 2010. ISBN 978-83-09-01-063-0.
  2. Marek Grabowski: Choroby drzew owocowych. Kraków: Wyd. Plantpress, 1999. ISBN 83-85982-28-0.