Czeskie Odrodzenie Narodowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Czeskie Odrodzenie Narodowe – okres odrodzenia literatury i języka czeskiego na ziemiach austriackich zamieszkałych przez Czechów, datowany umownie na lata 1774–1859[1]. Czeskie Odrodzenie Narodowe charakteryzowało się sprzeciwem wobec germanizacji przy jednoczesnym inspirowaniu się kulturą niemieckojęzyczną. Do rewolucji marcowej miało ono wyłącznie charakter kulturalno-oświatowy[2]; nadejście Wiosny Ludów skutkowało rozbudzeniem świadomości narodowej[3], co doprowadziło do wprowadzenia czeskich posłów pod przewodnictwem Františka Palackiego do Sejmu Ustawodawczego[2].

Geneza[edytuj]

Pierwsza strona Toleranzpatent
 Zobacz też: Józefinizm.

Początek Czeskiego Odrodzenia Narodowego wiąże się z okresem panowania Józefa II Habsburga[4]. W 1781 wydał on patent tolerancyjny wprowadzający większą wolność religijną. Umożliwiło to Czechom rozpowszechnianie literatury husyckiej pisanej po łacinie oraz w języku czeskim (cesarskie reformy obejmowały m.in. wypieranie ze szkół i urzędów łaciny na rzecz języka niemieckiego[4]). Książki Jana Husa, Piotra Chelczyckiego, Jana Blahoslava, Jana Ámosa Komenskiego oraz innych pisarzy ruchu husyckiego rozpowszechniane były w celu zaakcentowania odrębności rodzimego języka i kultury.

Innymi elementami, które wypłynęły na powstanie Czeskiego Odrodzenia Narodowego, były:

  • likwidacja niektórych zakonów, co spowodowało zwiększenie nakładów na państwowy system oświaty. Ze względu na wymóg znajomości miejscowego języka przez urzędników pracujących w krajach koronnych wprowadzono do lokalnych szkół naukę języków narodowych;
  • zniesienie szarwarku, w efekcie czego nastąpiła migracja ludności ze wsi do miast. Spowodowało to „odniemczenie” czeskich miast, do których przyjeżdżały studiować osoby znające zachowane na wsiach obyczaje i folklor, a także stworzenie inteligencji czeskiej jako klasy[5].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]